Προσωρινή συμφωνία ΕΕ- ΗΠΑ για μειώσεις των δασμών – Τι προβλέπει

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, χαιρέτισε τον συμβιβασμό που επιτεύχθηκε στους κόλπους της ΕΕ για την εφαρμογή της εμπορικής συμφωνίας με την Ηνωμένες Πολιτείες, εκφράζοντας την ελπίδα ότι θα κλείσει σύντομα ένα δύσκολο κεφάλαιο στις διατλαντικές σχέσεις.

Σε ανάρτησή της στο X, η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι η συμφωνία σηματοδοτεί την τήρηση των δεσμεύσεων της Ευρώπης απέναντι στις ΗΠΑ, καλώντας παράλληλα να ολοκληρωθούν άμεσα οι σχετικές διαδικασίες. Όπως σημείωσε, στόχος είναι ένα σταθερό, προβλέψιμο και αμοιβαία επωφελές εμπόριο ανάμεσα στις δύο πλευρές του Ατλαντικού.

Αντιπρόσωποι των κρατών-μελών της ΕΕ και του Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατέληξαν σε συμφωνία για την εφαρμογή της αμφιλεγόμενης εμπορικής συμφωνίας σχετικά με τους δασμούς.

Η κυπριακή προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ ανακοίνωσε ότι οι διαπραγματευτές κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία για δύο κανονισμούς που προβλέπουν τη μείωση των ευρωπαϊκών δασμών, όπως ορίζεται στην Κοινή Δήλωση ΗΠΑ-ΕΕ.

Υπό την πίεση των πρόσφατων απειλών του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, οι δύο πλευρές συμφώνησαν στην άρση δασμών σε αμερικανικά βιομηχανικά προϊόντα, αλλά και στη διευκόλυνση πρόσβασης αμερικανικών αγροτικών και θαλάσσιων προϊόντων στην ευρωπαϊκή αγορά.

Παράλληλα, οι νομοθέτες της ΕΕ ενίσχυσαν τη συμφωνία με έναν ισχυρό μηχανισμό διασφάλισης, ώστε να προστατευθούν τα ευρωπαϊκά συμφέροντα σε περίπτωση παραβίασης των όρων από τις ΗΠΑ. Συγκεκριμένα, προβλέπεται ότι οι δασμολογικές παραχωρήσεις της ΕΕ θα μπορούν να ανακληθούν εάν η αμερικανική πλευρά δεν τηρήσει τις δεσμεύσεις της.

Ο Μπερντ Λάνγκε χαρακτήρισε τη διαδικασία «πολυτάραχη αλλά αναγκαία», επισημαίνοντας ότι η συμφωνία μετατρέπει τις δεσμεύσεις της Κοινής Δήλωσης σε ευρωπαϊκή νομοθεσία και ταυτόχρονα ενισχύει τις σχέσεις ΕΕ-ΗΠΑ.

Ο ίδιος σημείωσε πως ο οικονομικός αντίκτυπος της συμφωνίας θα αξιολογηθεί στις 31 Δεκεμβρίου 2029, ενώ σε περίπτωση που διαπιστωθούν επιπτώσεις σε ευρωπαϊκές επιχειρήσεις ή νέες εμπορικές ανισορροπίες, θα ενεργοποιηθεί αυτόματα το λεγόμενο «φρένο έκτακτης ανάγκης».

Η συμφωνία μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ και της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν είχε επιτευχθεί τον Αύγουστο του 2025 και προέβλεπε ανώτατο δασμό 15% στις περισσότερες ευρωπαϊκές εισαγωγές στις ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένων των αυτοκινήτων και ανταλλακτικών.

Σε αντάλλαγμα, η ΕΕ δεσμεύθηκε να καταργήσει δασμούς σε αμερικανικά βιομηχανικά αγαθά και να διευκολύνει την πρόσβαση προϊόντων όπως το χοιρινό κρέας και τα γαλακτοκομικά στην ευρωπαϊκή αγορά.

Ωστόσο, ο Τραμπ κατηγόρησε αργότερα την ΕΕ για καθυστερήσεις στην εφαρμογή της συμφωνίας, προειδοποιώντας με αύξηση των δασμών στο 25% για αυτοκίνητα και φορτηγά ευρωπαϊκής προέλευσης.

Μάλιστα, στις αρχές Μαΐου έδωσε τελεσίγραφο έως τις 4 Ιουλίου, προειδοποιώντας ότι σε περίπτωση μη συμμόρφωσης οι δασμοί θα αυξηθούν σε «πολύ υψηλότερα επίπεδα».

Πριν τεθεί σε ισχύ, η συμφωνία θα πρέπει να εγκριθεί επίσημα από την ολομέλεια του Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη-μέλη της ΕΕ, διαδικασία που θεωρείται πλέον τυπική. Οι νέοι κανονισμοί αναμένεται να ενεργοποιηθούν το αργότερο έως τις 4 Ιουλίου.