Βουλή-ΟΠΕΚΕΠΕ: Το ΠΑΣΟΚ κατέθεσε αίτημα Προανακριτικής για Λιβανό και Αραμπατζή- Η αντίδραση του πρώην υπουργού

Κατατέθηκε η πρόταση του ΠΑΣΟΚ για σύσταση προανακριτικής επιτροπής για τον πρώην υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης, Σπήλιο Λιβανό και την πρώην υφυπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης, Φωτεινή Αραμπατζή, με αφορμή τη διαβίβαση στη Βουλή της δεύτερης δικογραφίας για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Ανδρέας Μαραθιάς

Σύμφωνα με το διαβιβαστικό της ποινικής δικογραφίας, προέκυψαν στοιχεία κατά των δύο πρώην υπουργών για “ηθική αυτουργία σε απιστία κατ’ εξακολούθηση, η οποία φέρεται τελεσθείσα κατά την άσκηση των καθηκόντων τους στην Αθήνα κατά το έτος 2021” και σύμφωνα με τον Κανονισμό της Βουλής, η λήψης απόφασης για την έγκριση ή μη της συγκρότησης της αρμόδιας επιτροπής λαμβάνεται με μυστική ψηφοφορία με κάλπη στην Ολομέλεια.

Αναλυτικά στα Συμπεράσματα της πρότασης του κόμματος της αξιωματικής αντιποίτευσης αναφέρει:

“Δ. Συμπεράσματα – Υπαγωγή

Δ1. Το άρθρο 86 του Συντάγματος ρυθμίζει, από κοινού με τον εκτελεστικό του νόμο 3126/2003 «περί ποινικής ευθύνης Υπουργών», όπως ισχύει, και τα άρθρα 153 επ. του Κανονισμού της Βουλής, το θεσμό της ποινικής ευθύνης των Υπουργών, καθιστώντας τη Βουλή αποκλειστικά αρμόδια για την άσκηση δίωξης κατά όσων διατελούν ή διετέλεσαν μέλη της Κυβέρνησης ή Υφυπουργοί για ποινικά αδικήματα που τέλεσαν κατά την άσκηση των καθηκόντων τους. Σύμφωνα με το άρθρο 86 παρ. 3 του Συντάγματος, «[Π]ρόταση άσκησης δίωξης υποβάλλεται από τριάντα τουλάχιστον βουλευτές. Η Βουλή, με απόφασή της που λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών συγκροτεί ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή για τη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης, διαφορετικά η πρόταση απορρίπτεται ως προδήλως αβάσιμη. Το πόρισμα της επιτροπής του προηγούμενου εδαφίου εισάγεται στην Ολομέλεια της Βουλής, η οποία αποφασίζει για την άσκηση ή μη δίωξης. Η σχετική απόφαση λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών. Με τη διαδικασία και την πλειοψηφία του πρώτου εδαφίου της παραγράφου αυτής η Βουλή μπορεί οποτεδήποτε να ανακαλεί την απόφασή της ή να αναστέλλει τη δίωξη, την προδικασία ή την κύρια διαδικασία».

Δ2. Περαιτέρω, ο Κανονισμός (ΕΕ) 1306/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 17.12.2013 αφορά τη χρηματοδότηση, διαχείριση και παρακολούθηση της κοινής γεωργικής πολιτικής και καταργεί προηγούμενους κανονισμούς (EEC 352/78, EC 165/94, EC 2799/98, κ.ά.), ενώ από την περίοδο 2023 – 2027 ισχύει ο Κανονισμός (ΕΕ) 2021/2116 για τη χρηματοδότηση, διαχείριση και παρακολούθηση της ΚΑΠ, καταργώντας τον Κανονισμό (ΕΕ) 1306/2013. Μεταξύ των κανόνων που επιβάλλει η ευρωπαϊκή νομοθεσία είναι και η διάταξη για την απαγόρευση καταστρατήγησής τους. Σύμφωνα με το άρθρο 60 του Κανονισμού 1306/2013: «Χωρίς να θίγονται ειδικές διατάξεις, κανένα πλεονέκτημα που προβλέπεται από τον τομεακό αγροτικό κανονισμό δεν πρέπει να χορηγείται σε φυσικό ή νομικό πρόσωπο, για το οποίο αποδεικνύεται ότι οι συνθήκες για την απόκτηση του πλεονεκτήματος δημιουργήθηκαν τεχνητά, κατά παράβαση των στόχων της νομοθεσίας». Η ως άνω διάταξη ουσιαστικά επαναλαμβάνει το άρθρο 29 του Κανονισμού 1782/2003, το οποίο αποτυπώνει τη νομολογία σύμφωνα με την οποία δεν είναι δυνατή η επίκληση του ενωσιακού δικαίου με δόλιο ή καταχρηστικό τρόπο.

Οι κανόνες ορθής και σύννομης διαχείρισης των καθεστώτων ενισχύσεων που χρηματοδοτούνται από το ΕΓΤΕ και το ΕΓΤΑΑ ορίζονται στα Άρθρα 58 και 59 του Κανονισμού 1306/2013. Αυτά επιβάλλουν στα κράτη μέλη να λάβουν όλα τα απαραίτητα μέτρα για την αποτελεσματική πρόληψη της απάτης, ειδικά σε περιοχές υψηλού κινδύνου, να δρουν αποτρεπτικά λαμβάνοντας υπόψη το κόστος και τα οφέλη, να ανιχνεύουν και να διορθώνουν παρατυπίες, να επιβάλλουν κυρώσεις που να είναι αποτελεσματικές, αποτρεπτικές και αναλογικές σύμφωνα με το ενωσιακό ή, ελλείψει αυτού, το εθνικό δίκαιο και, εφόσον χρειάζεται, να ανακτούν αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά με τόκο και να προσφεύγουν νομικά για το σκοπό αυτό. Το Δικαστήριο της ΕΕ έχει ήδη αποφανθεί ότι για να διαπιστωθεί καταχρηστική πρακτική απαιτείται: (α) Συνδυασμός αντικειμενικών συνθηκών κατά τις οποίες, παρά την τυπική συμμόρφωση με τους κανόνες, ο σκοπός αυτών δεν έχει επιτευχθεί· και (β) Υποκειμενική πρόθεση του ενδιαφερόμενου να αποκομίσει πλεονέκτημα από το δίκαιο της ΕΕ δημιουργώντας τεχνητά τις απαιτούμενες συνθήκες. (Υπόθεση Slancheva, C-434/12)

Δ3. Εξάλλου, από τη διάταξη του άρθρου 390 παρ. 1 του ΠΚ προκύπτει ότι για τη στοιχειοθέτηση του εγκλήματος της απιστίας απαιτείται αντικειμενικώς:

α) Πρόσωπο που έχει την επιμέλεια ή διαχείριση της περιουσίας άλλου, ιδιότητα που μπορεί να πηγάζει από δικαιοπραξία (λ.χ. σύμβαση εντολής, πληρεξουσιότητας, εργασίας) ή εκ του νόμου, όπως εν προκειμένω βάσει των διατάξεων περί κοινοτικών ενισχύσεων και λειτουργίας του ΟΠΕΚΕΠΕ και η οποία πρέπει να υπάρχει στο δράστη κατά το χρόνο τέλεσης της πράξης, ενώ η επιμέλεια ή διαχείριση μπορεί να αφορά σε όλη την περιουσία, ή σε μέρος της, ή και σε μία μόνο πράξη.

β) Πράξη ή παράλειψη προκαλούσα βέβαιη ζημία στην περιουσία άλλου. Η πράξη πρέπει να εμφανίζεται ως εξωτερική και δικαιοπρακτική. Κατά κανόνα, τέτοιο χαρακτήρα έχουν οι δικαιοπραξίες, οι οιονεί δικαιοπραξίες, οι διαδικαστικές πράξεις, οι δικαιοπρακτικές παραλείψεις, ενώ δεν αρκεί η ενέργεια υλικών πράξεων, αλλά πρέπει να υπάρχει δυνατότητα πρωτοβουλίας και λήψης αποφάσεων με κίνδυνο και ευθύνη του διαχειριστή και η πράξη ή η παράλειψη να επιφέρει ζημία στην ξένη περιουσία, χωρίς όμως σκοπό ιδιοποίησης καθώς τότε θα πρόκειται περί υπεξαίρεσης. Αντίθετα, δεν συνιστούν διαχειριστικές πράξεις εσωτερικές ενέργειες με υλικό ή και δικαιοπρακτικό χαρακτήρα (λ.χ. διαχειριστής διαγράφει αρχείο πελατών, λαμβάνει ο ίδιος χωρίς δικαίωμα άτοκο δάνειο από το ταμείο της εταιρείας και μηνιαία αντιμισθία υψηλότερη από την εγκριθείσα κτλ). Έτσι, αν η ζημία γίνει με εσωτερική ενέργεια, η οποία δεν εμφανίζεται εξωτερικά ως διαχειριστική πράξη, όπως με ιδιοποίηση ή καταστροφή ξένου πράγματος λαμβάνει τον χαρακτήρα της υπεξαίρεσης ή της φθοράς. Ως περιουσία νοείται η κινητή ή ακίνητη, την οποία ο δράστης διαχειρίζεται ή έχει την επιμέλειά της, γι` αυτό και, όταν πρόκειται περί περιουσίας νομικού προσώπου η περιουσία είναι ξένη για τον διαχειριστή.

γ) Επαγωγή ζημίας στην ως άνω περιουσία, που μπορεί να είναι θετική ή αποθετική και δεν αίρεται η ζημία εκ του ότι ο ζημιωθείς έχει αξίωση αποζημίωσης.

δ) Κατάχρηση της παραπάνω εξουσίας του δράστη από την οποία προκαλείται η άνω ζημία, ήτοι ενέργεια ή παράλειψη που τελείται καθ` υπέρβαση των ορίων της επιτρεπτής δράσης του αντιπροσώπου επί τη βάσει της εσωτερικής σχέσεως, κατά παράβαση των κανόνων της επιμελούς διαχείρισης και στο πλαίσιο των δυνατοτήτων να προκαλεί την παραγωγή εννόμων συνεπειών.

Υποκειμενικώς απαιτείται δόλος, που πρέπει να είναι άμεσος, καθόσον η διατύπωση του παραπάνω άρθρου, «με γνώση», καταδεικνύει έγκλημα υπερχειλούς υποκειμενικής υπόστασης, η οποία περιλαμβάνει τη γνώση και τη θέληση επαγωγής της ζημίας, δηλαδή της βλάβης της περιουσίας, αρκούσης και πιθανότητας ως προς την επέλευση του κινδύνου, ενώ τα κίνητρα και ο περαιτέρω σκοπός είναι αδιάφορα και δεν απαιτείται σκοπός οφέλους, όπως νοσφισμού (ΑΠ 261/2022, ΑΠ 1119/2020, ΑΠ 593/2019).

Περαιτέρω, στο άρθρο 46 παρ.1 του ΠΚ, που φέρει τον γενικό τίτλο «Ηθικός αυτουργός και προβοκάτορας», ορίζεται ότι: «Με την ποινή του αυτουργού τιμωρείται όποιος με πρόθεση προκάλεσε σε άλλον την απόφαση να εκτελέσει την άδικη πράξη που διέπραξε». Από τη διάταξη αυτή συνάγεται ότι για την ύπαρξη ηθικής αυτουργίας απαιτείται να συντρέχουν αντικειμενικώς μεν α) πρόκληση από τον ηθικό αυτουργό σε άλλον της αποφάσεως να διαπράξει ορισμένη αξιόποινη πράξη, η πρόκληση δε αυτή μπορεί να γίνει με οποιοδήποτε τρόπο και μέσο, όπως με συμβουλές, υπόσχεση, ή χορήγηση αμοιβής, παραινέσεις, προτροπές (παρακίνηση, παρόρμηση, ενθάρρυνση) πειθώ, φορτικότητα, πίεση, απειλή, εκμετάλλευση οποιασδήποτε πλάνης, πραγματικής ή νομικής ή περί τα παραγωγικά αίτια της βουλήσεως, με τη διέγερση μίσους κατά του θύματος, με την επιβολή λόγω υπηρεσιακής ή άλλης εξαρτήσεως ή την επιρροή προσώπου λόγω της ιδιότητας και της θέσεώς του ή και της σχέσεώς του με τον φυσικό αυτουργό κλπ και β) διάπραξη από τον άλλον (αυτουργό) της πράξεως αυτής, υποκειμενικώς δε δόλος του ηθικού αυτουργού, δηλαδή ηθελημένη πρόκληση της αποφάσεως για τη διάπραξη από τον άλλο της αντικειμενικής υποστάσεως ορισμένου εγκλήματος με τη γνώση και θέληση ή αποδοχή της συγκεκριμένης εγκληματικής πράξης, χωρίς να είναι αναγκαίος ο καθορισμός της πράξεως αυτής μέχρι λεπτομερειών, αρκεί δε και ενδεχόμενος δόλος, εκτός αν για την υποκειμενική θεμελίωση του οικείου εγκλήματος απαιτείται άμεσος ή υπερχειλής δόλος, οπότε ο δόλος αυτός πρέπει να συντρέχει και στο πρόσωπο του ηθικού αυτουργού (ενδεικτικά ΑΠ 1133/2022, ΑΠ 568/2020, ΑΠ 308/2018 κ.α.). Εξάλλου, όπως παγίως γίνεται δεκτό, ο ηθικός αυτουργός του ηθικού αυτουργού, όπως εν προκειμένω, είναι και ηθικός αυτουργός του αυτουργού (βλ. ΑΠ 166/2021, ΑΠ 220/2005, Ανδρουλάκης Ποινικό Δίκαιο Γενικό Μέρος σελ.189, Μιχ. Μαργαρίτη, Ποινικός Κώδικας 5η έκδοση, σελ. 200), ενώ σε περίπτωση από κοινού (δηλαδή με κοινό δόλο) ή αντίθετα παράλληλης δράσης περισσότερων ηθικών αυτουργών, χωρίς συναπόφαση, στοιχειοθετείται αντίστοιχα ηθική αυτουργία κατά συναυτουργία είτε κατά παραυτουργία (ΑΠ 946/2023, ΑΠ 1298/2009, ΜΟΕ Πειρ 27-31/1995 ΠΧ ΜΕ 350, Μιχ. Μαργαρίτη, Ποινικός Κώδικας 5η έκδοση, σελ. 199-200).

Τέλος, από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 46, 47 και 48 του ΠΚ και ιδίως από τη διάταξη του άρθρου 48 του ΠΚ, με την οποία καθιερώνεται το ανεξάρτητο του αξιόποινου του ηθικού αυτουργού και των λοιπών συνεργών από το αξιόποινο του εκτελέσαντος την πράξη αυτουργού, προκύπτει ότι για την στοιχειοθέτηση ηθικής αυτουργίας ή συνέργειας αρκεί να στοιχειοθετείται η αντικειμενική υπόσταση ορισμένου εγκλήματος, δηλαδή πράξης, για την οποία δεν συντρέχει κάποιος λόγος που αποκλείει τον άδικο χαρακτήρα αυτής, χωρίς να εξετάζεται αν ο αυτουργός είναι ικανός προς καταλογισμό, αν πράττει εκ δόλου ή αν συντρέχει ως προς αυτόν λόγος που να αποκλείει τον καταλογισμό. Από αυτά παρέπεται ότι η ηθική αυτουργία και η συνέργεια προϋποθέτουν κύρια πράξη, ενώ, αν δεν έχει τελεστεί αντικειμενικώς το εν λόγω έγκλημα, δεν μπορεί να γίνει λόγος για ηθική αυτουργία ή συνέργεια στην πράξη αυτή, λόγω του παρακολουθηματικού τους χαρακτήρα (ΑΠ 481/2022, ΑΠ 1071/2021). Εξάλλου, το ακαταδίωκτο του αυτουργού, για οποιονδήποτε λόγο, δεν επάγεται το ακαταδίωκτο του ηθικού αυτουργού ή του συνεργού. Ο ηθικός αυτουργός ή ο συνεργός δύναται να δικασθεί και πριν ή και χωρίς να δικασθεί ο αυτουργός, ενώ ο θάνατος του τελευταίου ή το ότι αυτός δεν είναι γνωστός δεν εμποδίζει τη δίωξη του ηθικού αυτουργού ή του συνεργού. Σε μια τέτοια περίπτωση, είναι επιτρεπτή η αξιολόγηση από το Δικαστήριο της ουσίας, στα πλαίσια έρευνας, κατά το άρθρο 48 του ΠΚ, για ενδεχόμενη στοιχειοθέτηση ευθύνης συμμέτοχου του αυτουργού, στοιχείων που έχουν άμεση σχέση με την φερόμενη ως τελεσθείσα από τον αυτουργό κύρια αξιόποινη πράξη (ΑΠ 1209/2023, ΑΠ 1307/2019).

Δ4. Στην προκειμένη περίπτωση, από τα ανωτέρω ειδικότερα παρατεθέντα προκύπτουν σοβαρές ενδείξεις, οι οποίες πρέπει να διερευνηθούν περαιτέρω από την Βουλή με την συγκρότηση Επιτροπής για την Διενέργεια Ποινικής Προκαταρκτικής Εξέτασης, ότι ο πρώην Υπουργός ΑΑΤ κ. Σπ. Λιβανός και η Υφυπουργός κυρία Φ. Αραμπατζή προκάλεσαν δια των αναφερόμενων ανωτέρω συνεργατών του ο πρώτος και αυτοπροσώπως η δεύτερη στον Πρόεδρο του ΟΠΕΚΕΠΕ Δ. Μελά και τα λοιπά αρμόδια στελέχη του ΟΠΕΚΕΠΕ την απόφαση να ευνοήσει παρανόμως τους αναφερόμενους στην παρούσα παραγωγούς προκαλώντας έτσι βέβαιη περιουσιακή βλάβη στην δημόσια και ενωσιακή περιουσία, όπως κατά περίπτωση αναφέρεται παραπάνω.

Επειδή κατά συνέπεια, έχοντας λάβει υπόψη τα μέχρι σήμερα πορίσματα της ανακριτικής διαδικασίας, φρονούμε ότι ενόψει αυτών επιβάλλεται η διενέργεια ποινικής προκαταρκτικής εξέτασης για την διερεύνηση ενδεχόμενων ποινικών ευθυνών των ως άνω μελών της Κυβέρνησης, επιφυλασσόμενοι προφανώς να επανέλθουμε εφόσον διαβιβαστούν ή προκύψουν νεότερα στοιχεία.

Για τους λόγους αυτούς
ΠΡΟΤΕΙΝΟΥΜΕ
Όπως, σύμφωνα με το άρθρο 86 παρ. 3 του Συντάγματος, τα άρθρα 153 επ. του Κανονισμού της Βουλής και το άρθρο 5 του Ν. 3126/2003 περί της «Ποινικής Ευθύνης Υπουργών», ως ισχύουν, συσταθεί Ειδική Κοινοβουλευτική Επιτροπή για τη Διενέργεια Προκαταρκτικής Εξέτασης κατά του πρώην Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Σπυρίδωνα – Παναγιώτη Λιβανού και της πρώην Υφυπουργού κυρίας Φωτεινής Αραμπατζή, για την κατά τα ανωτέρω εκτιθέμενα διερεύνηση τυχόν αδικημάτων που έχουν τελεστεί κατά την άσκηση των καθηκόντων τους.

Οι προτείνοντες Βουλευτές:

Ανδρουλάκης Νικόλαος
Μπιάγκης Δημήτριος
Τσίμαρης Ιωάννης
Γερουλάνος Παύλος
Μάντζος Δημήτριος
Χρηστίδης Παύλος
Αποστολάκη Μιλένα
Αχμέτ Ιλχάν
Βατσινά Ελένη
Γιαννακοπούλου Κωνσταντίνα (Νάντια)
Γιαννακούρας Ευάγγελος
Γρηγοράκου Παναγιώτα (Νάγια)
Δουδωνής Παναγιώτης
Θρασκιά Ουρανία (Ράνια)
Καζάνη Αικατερίνη
Κατρίνης Μιχάλης
Κουκουλόπουλος Παρασκευάς (Πάρις)
Λιακούλη Ευαγγελία
Μιχαηλίδης Σταύρος
Μουλκιώτης Γεώργιος
Νικητιάδης Γεώργιος
Νικολαΐδης  Αναστάσιος
Πάνας Απόστολος
Παπανδρέου Γεώργιος
Παππάς Πέτρος
Παραστατίδης Στέφανο
Παρασύρης Φραγκίσκος
Πουλάς Ανδρέας
Σπυριδάκη Αικατερίνη
Σταρακά Χριστίνα
Χνάρης Εμμανουήλ
Χριστοδουλάκης Εμμανουήλ”.

Η ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΣΠΗΛΙΟΥ ΛΙΒΑΝΟΥ

Πριν από λίγο το ΠΑΣΟΚ κατέθεσε πρόταση για σύσταση προανακριτικής  επιτροπής εναντίον μου.
Παρότι εγώ ήμουν αυτός που ανέδειξε το διαχρονικό σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ το 2021.

Παρότι εγώ ήμουν αυτός που αγωνίστηκε να το περιορίσει.  

Αλλά δυστυχώς για το σημερινό ΠΑΣΟΚ, η μικροπολιτική σκοπιμότητα υπερισχύει της αλήθειας.
Όσοι έχουν ασχοληθεί έστω και λίγο με την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, γνωρίζουν πόσο άδικη και ανυπόστατη είναι η εμπλοκή του ονόματός μου σε αυτή.

Είμαι βέβαιος ότι οι πληροφορίες που θα παράσχω στη Βουλή και στην Ελληνική  κοινωνία, θα ανατρέψουν αυτή την ανεύθυνη πρωτοβουλία του ΠΑΣΟΚ.