“Αυξάνονται και πληθύνονται” οι απάτητες παραλίες– Το “Κίνημα της Πετσέτας”, ο νόμος και η ΚΥΑ του 2024

Αυξάνεται σε 251 ο αριθμός των «Απάτητων Παραλιών» που βρίσκονται φέτος υπό καθεστώς αυξημένης περιβαλλοντικής προστασίας. Πρόκειται για αιγιαλούς και παραλίες που συμπεριλαμβάνονται στο Δίκτυο Natura 2000 και στις οποίες απαγορεύεται πλέον η παραχώρηση απλής χρήσης, καθώς και οποιαδήποτε άλλη δράση, που μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τη μορφολογία τους και την ακεραιότητά τους ως προς τις οικολογικές τους λειτουργίες.

Με την απόφαση αυτή τα υπουργεία Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομίων στόχο έχουν την αποτελεσματική προστασία παραλιών, που
έχουν ιδιαίτερη αισθητική, γεωμορφολογική ή οικολογική αξία, καθώς και η διατήρηση
των τύπων οικοτόπων και των ειδών χλωρίδας και πανίδας που απαντώνται στις
συγκεκριμένες παραλίες.

Δείτε εδώ τις Απάτητες Παραλίες για το 2026

Αυστηροι περιορισμοί με στόχο την προστασία

Υπενθυμίζεται πως οι «απάτητες παραλίες» θεσπίστηκαν για πρώτη φορά με το νόμο 5092/2024 («Όροι αξιοποίησης της δημόσιας περιουσίας στις παραθαλάσσιες περιοχές»). Στο πλαίσιο αυτού, τίθενται αυστηροί περιορισμοί ως προς την χρήση του αιγιαλού και της παραλίας και απαγορεύεται κάθε επιχειρηματική δραστηριότητα σε αυτές, με στόχο την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. Παρά ταύτα, συμβάσεις ενεργές πολιτών δεν θίγονται μέχρι τη λήξη της διάρκειάς τους.

Οι «Απάτητες παραλίες» προσδιορίστηκαν με κριτήρια στα οποία περιλαμβάνονται: η σημαντική παρουσία οικοτόπων που προστατεύονται από την ενωσιακή ή την εθνική νομοθεσία, σπάνιων ενδημικών ειδών χλωρίδας και πανίδας, η επιτέλεση σημαντικών οικολογικών λειτουργιών για προστατευόμενα είδη, ο χαρακτηρισμός τους ως Καίριων Περιοχών Βιοποικιλότητας, η παρουσία σημαντικών οικοσυστημάτων που χρήζουν προστασίας και διατήρησης ή αποκατάστασης.

Τι ακριβώς απαγορεύεται

Σύμφωνα με την ΚΥΑ, στις «Απάτητες παραλίες» απαγορεύεται η παραχώρηση του δικαιώματος απλής χρήσης αιγιαλού και παραλίας, καθώς και οποιαδήποτε άλλη δράση μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τη μορφολογία τους και την ακεραιότητά τους ως προς τις οικολογικές τους λειτουργίες, και ιδίως:

α) η παρουσία μηχανοκίνητων οχημάτων,

β) η διοργάνωση εκδηλώσεων με συμμετοχή περισσότερων από δέκα άτομα,

γ) η μουσική ή η παραγωγή άλλων ήχων με χρήση συσκευής ηλεκτρικής αναπαραγωγής ή ενίσχυσης, για την άσκηση δραστηριοτήτων

δ) η τοποθέτηση κινητών στοιχείων, όπως τραπεζοκαθισμάτων, ομπρελών, ξαπλωστρών, κ.ά.

ε) η άσκηση δραστηριοτήτων που εξυπηρετούν τους λουόμενους ή την αναψυχή του κοινού, για εκμίσθωση θαλάσσιων μέσων αναψυχής,

στ) η λειτουργία αυτοκινούμενου ή ρυμουλκούμενου τροχήλατου αναψυκτήριου.

Κίνημα της ομπρέλας

Υπενθυμίζεται ότι τα τελευταία χρόνια εμφανίστηκε στις ελληνικές παραλίες το λεγόμενο «Κίνημα της Ομπρέλας», ένα δίκτυο πολιτών που ζητά ελεύθερη και ισότιμη πρόσβαση στις ακτές. Οι πολίτες διαμαρτύρονται για την υπερβολική κάλυψη των παραλιών από ξαπλώστρες και ομπρέλες επιχειρήσεων, που συχνά περιορίζει τον δημόσιο χώρο.

Μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα και οργανωμένες δράσεις, οι συμμετέχοντες καταγγέλλουν παρανομίες και πιέζουν τις αρχές να εφαρμόσουν τη νομοθεσία. Το κίνημα ξεκίνησε από νησιά του Αιγαίου και γρήγορα εξαπλώθηκε σε πολλές περιοχές της χώρας.

Η υπόθεση ανέδειξε τη σημασία της προστασίας των παραλιών ως δημόσιου αγαθού και άνοιξε συζήτηση για την ισορροπία ανάμεσα στον τουρισμό και στο δικαίωμα των πολιτών να απολαμβάνουν ελεύθερα τη θάλασσα.