Καρκίνος ωοθηκών: Τα κενά στην κάλυψη του HRD και η επείγουσα επιστολή στον Υπ. Υγείας

Η πρόσφατη απόφαση για την κρατική αποζημίωση του βιοδείκτη HRD (Homologous Recombination Deficiency) στον καρκίνο των ωοθηκών αποτελεί αναμφίβολα μια θετική εξέλιξη. Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο Σύλλογος Ασθενών «Εριφύλη», η διατύπωση του σχετικού ΦΕΚ (Α’ 187/2025) περιέχει αστοχίες που απειλούν να αφήσουν τις ασθενείς χωρίς την απαραίτητη φροντίδα. Όταν μιλάμε για μια νόσο όπου ο χρόνος είναι ο πολυτιμότερος σύμμαχος, η ακρίβεια στις λέξεις και τις μεθόδους δεν είναι απλή γραφειοκρατία – είναι ζήτημα ζωής.

Ρούλα Σκουρογιάννη

Γιατί ο HRD αλλάζει το παιχνίδι στη θεραπεία;

Ο καρκίνος των ωοθηκών παραμένει μια από τις πιο προκλητικές γυναικολογικές κακοήθειες, με το 60% των γυναικών να διαγιγνώσκεται σε προχωρημένο στάδιο. Ο βιοδείκτης HRD είναι αυτός που επιτρέπει στους γιατρούς να εφαρμόσουν την ιατρική ακριβείας.

Ο έλεγχος αυτός δείχνει αν ο όγκος έχει έλλειψη στον μηχανισμό επιδιόρθωσης του DNA. Αν ο δείκτης είναι θετικός (κάτι που συμβαίνει στο 48% των περιπτώσεων), η ασθενής μπορεί να λάβει στοχευμένη θεραπεία με αναστολείς PARP. Αυτή η θεραπεία συντήρησης προσφέρει σημαντικό κλινικό όφελος, μειώνοντας τις πιθανότητες υποτροπής.

Τα «άστοχα» σημεία της νέας υπουργικής απόφασης

Με επιστολή του προς τον Υπουργό Υγείας, ο Σύλλογος «Εριφύλη» υπογραμμίζει τρία κρίσιμα σημεία που πρέπει να διορθωθούν άμεσα:

• Η μέθοδος ελέγχου: Το ΦΕΚ προτείνει τη μέθοδο SNP-arrays, η οποία όμως δεν αποτελεί τη διεθνώς αναγνωρισμένη μέθοδο αναφοράς για την ανίχνευση του HRD. Η επιστημονική κοινότητα προτείνει την τεχνολογία NGS (Next Generation Sequencing), η οποία είναι η μόνη που μπορεί να εγγυηθεί αξιόπιστα αποτελέσματα για τις μεταλλάξεις BRCA1/2 και τη γονιδιωματική αστάθεια.
• Η ένδειξη των ασθενών: Η τρέχουσα απόφαση αναφέρει λανθασμένα ότι η εξέταση αφορά ασθενείς που δεν ανταποκρίθηκαν στη χημειοθεραπεία. Στην πραγματικότητα, ο έλεγχος πρέπει να γίνεται σε όσες εμφάνισαν πλήρη ή μερική ανταπόκριση, καθώς αυτές είναι οι γυναίκες που θα ωφεληθούν από τη μετέπειτα στοχευμένη θεραπεία.
• Ο χρόνος της εξέτασης: Ο έλεγχος HRD πρέπει να διενεργείται αμέσως μετά το χειρουργείο. Εκείνη τη στιγμή υπάρχει η απαραίτητη ποσότητα ιστού για να γίνει η ανάλυση σωστά και να σχεδιαστεί το θεραπευτικό πλάνο χωρίς καθυστερήσεις.

Οικονομία Υγείας: Σωστή διάγνωση σημαίνει λιγότερα έξοδα

Η ορθή εφαρμογή του ελέγχου HRD δεν είναι μόνο ηθικά και ιατρικά επιβεβλημένη, αλλά και οικονομικά συμφέρουσα για το κράτος. Η εξατομίκευση της θεραπείας διασφαλίζει ότι:

1. Οι ασθενείς δεν καταπονούνται από φάρμακα που δεν θα τους ωφελήσουν.
2. Το Σύστημα Υγείας δεν ξοδεύει πόρους σε μη αποδοτικές θεραπείες.

Ο Σύλλογος προτείνει η κοστολόγηση να ακολουθήσει το Consensus της ΕΟΠΕ (Ιούνιος 2024), ορίζοντας την τιμή στα 1.400 ευρώ, ώστε να εξασφαλίζεται η χρήση πιστοποιημένων και αξιόπιστων τεστ.

Η φωνή των ασθενών

Η πρόεδρος του Συλλόγου «Εριφύλη», κ. Μαρία Παπαγεωργίου, είναι σαφής:
«Η Πολιτεία έκανε ένα σωστό βήμα, αλλά αν δεν διορθωθούν τα τεχνικά λάθη, το όφελος θα μείνει στα χαρτιά. Ζητάμε το αυτονόητο: οι γυναίκες με προχωρημένο καρκίνο ωοθηκών να έχουν πρόσβαση στην κατάλληλη διάγνωση την κατάλληλη στιγμή. Θέλουν να είναι ενεργά μέλη της κοινωνίας και να δουν τα παιδιά τους να μεγαλώνουν».

Ο Σύλλογος «Εριφύλη», με τη στήριξη κορυφαίων ογκολόγων και γενετιστών, αναμένει την άμεση ανταπόκριση του Υπουργείου Υγείας για την τροποποίηση της απόφασης, ώστε καμία γυναίκα να μη στερηθεί τη δυνατότητα για μια καλύτερη ζωή.