Ευαγγελία Μουμούρη στο libre: Είδα ένα βίντεο ενός παιδιού να πεθαίνει σχεδόν ζωντανά στην τηλεόραση, ήταν το σπίρτο που με οδήγησε σε αυτήν την ερμηνεία

Η Ευαγγελία Μουμούρη είναι ηθοποιός που δεν περιορίζεται στην επιφάνεια της τέχνης, αλλά αναζητά την ουσία της ανθρώπινης εμπειρίας μέσα από κάθε ρόλο. Από τη σειρά «Ριφιφί», όπου υποδύεται μια μητέρα που βιώνει έντονο πόνο, μέχρι τις θεατρικές της ερμηνείες, η ίδια καταθέτει τη ζωή και τα συναισθήματά της στη σκηνή, εξερευνώντας τα σκοτάδια, τις ρωγμές και τις χαρές της ψυχής.

Σε αυτή τη συνέντευξη, μιλά για τη δύναμη της τέχνης να μας φέρνει αντιμέτωπους με τον εαυτό μας, για τη σημασία της εμπειρίας και της παρατήρησης, αλλά και για την ευθύνη που αισθάνεται απέναντι στους θεατές και τη μυθοπλασία.

Με γλώσσα αληθινή και στοχαστική, αναδεικνύει πώς η τέχνη δεν δίνει λύσεις, αλλά ερωτήματα, πώς κάθε ρόλος είναι ένα ταξίδι αυτογνωσίας και πώς η επαφή με τον άνθρωπο — και όχι μόνο με τον ρόλο — είναι η μεγαλύτερη επιτυχία της δουλειάς της.

Συνέντευξη

Χρόνης Διαμαντόπουλος

–Στη σειρά Ριφιφί υποδυθήκατε μια μητέρα που βιώνει έντονο πόνο. Ποιο ήταν το μεγαλύτερο προσωπικό μάθημα που πήρατε μέσα από αυτόν τον ρόλο;

Δεν πήρα μάθημα — κανένα μάθημα. Έκανα μια βουτιά στα δικά μου σκοτάδια και στον δικό μου, προσωπικό πόνο, γιατί ο πόνος είναι ένας. Το μάθημα έρχεται απ’ έξω, ενώ στην πραγματικότητα αυτό που βίωσα ήρθε από μέσα μου — από τον δικό μου πλούτο και από τις δικές μου ρωγμές.

-Πώς η προσωπική σας εμπειρία ζωής διαμορφώνει τον τρόπο που προσεγγίζετε συναισθηματικά ρόλους στο θέατρο και στην τηλεόραση;

Εμείς δεν είμαστε μηχανήματα για να παίρνουμε κομμάτια μόνο απ’ έξω. Είμαστε άνθρωποι που περπατάμε στη ζωή. Έχουμε εμπειρίες, βιώματα, πόνους, χαρές, επαφές με άλλους ανθρώπους. Είμαστε η ίδια μας η ζωή. Παρατηρούμε, βεβαίως, και τους άλλους, αλλά νομίζω πως το αποτέλεσμα το βγάζουμε μέσα από εμάς. Η εμπειρία είναι πάρα πολύ σημαντική. Δηλαδή, αυτόν τον ρόλο δεν θα μπορούσα να τον κάνω πριν από είκοσι χρόνια — ούτε πριν από δέκα.

Η τέχνη δεν δίνει λύσεις· σου θέτει ερωτήματα. Είναι ένας καθρέφτης: βλέπεις απέναντί σου τον εαυτό σου και όσα συμβαίνουν

Νομίζω ότι ήρθε την κατάλληλη στιγμή για μένα, ώστε να μπορέσω να ταυτιστώ με τον ρόλο μου. Πολλές φορές δεν μπορώ να το εκφράσω με λόγια, γιατί ο τρόπος που δουλεύουμε είναι πολυπαραγοντικός. Μπορεί να ξεκινά από ένα βλέμμα. Μπορεί ολόκληρη η ερμηνεία να βασιστεί σε ένα βλέμμα, σε μια μυρωδιά, σε μια εικόνα.

Ειδικά αυτός ο ρόλος, που βασίζεται σε μια αληθινή ιστορία. Η αδικία υπάρχει και δεν μπορεί κανείς να την ερμηνεύσει διαφορετικά. Δεν ξέρω τι να πω. Σε αυτή την περίπτωση είδα ένα βίντεο ενός παιδιού να πεθαίνει σχεδόν ζωντανά στην τηλεόραση. Αυτό ήταν το σπίρτο που με οδήγησε σε αυτή την ερμηνεία. Χρησιμοποίησα την τέχνη μου, την τεχνική μου — και ταυτόχρονα τις άφησα στην άκρη. Και με αυτό το σπίρτο προέκυψε αυτό το αποτέλεσμα.

-Πιστεύετε ότι η τέχνη μπορεί να συμβάλλει ουσιαστικά στην κατανόηση κοινωνικών και πολιτικών ζητημάτων σήμερα;

Η τέχνη δεν δίνει λύσεις· σου θέτει ερωτήματα. Είναι ένας καθρέφτης: βλέπεις απέναντί σου τον εαυτό σου και όσα συμβαίνουν. Έτσι, το πρόβλημα παύει να είναι αποκλειστικά δικό σου — το παρατηρείς από απόσταση. Κι αν μπορείς να το αναγνωρίσεις, αυτό είναι ήδη ένα βήμα εξέλιξης. Η τέχνη, όμως, δεν δίνει ποτέ λύσεις· μόνο ερωτήματα.

-Υπάρχει κάποιος θεατρικός ρόλος που θεωρείτε σταθμό στην καριέρα σας και σας άλλαξε ως άνθρωπο;

Όχι. Επειδή δεν επιλέγω συχνά ρόλους, αυτοί έρχονται σε μένα. Και κάθε ένας με εκπλήσσει, γιατί δεν τον έχω φανταστεί. Μου έρχεται ένας ξένος άνθρωπος, που δεν ξέρω ποιος είναι, μέσα από ένα κείμενο — και αυτό το κείμενο πάμε να το κάνουμε ζωή όλοι μαζί.

Γιατί δεν είναι μοναχική δουλειά: είναι οι σκηνοθέτες, οι ηθοποιοί, όλοι μαζί. Οπότε κάθε ρόλος με ωθεί να ψάχνω μέσα μου, να δω ποιο είναι εκείνο το κομμάτι που μπορώ να αναγνωρίσω και να το χρησιμοποιήσω για τον ρόλο.

-Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης η προσωπική ζωή γίνεται εύκολα αντικείμενο δημόσιας παρατήρησης. Πώς διαχειρίζεστε την έκθεση αυτή, και πώς επηρεάζει την καθημερινότητά σας και την καλλιτεχνική σας δημιουργία;

Επιλέγω να μην ανεβάζω πολλές προσωπικές μου στιγμές. Προτιμώ να δείχνω τον εαυτό μου μαζί με φίλους και συνεργάτες — πάντα με την έγκρισή τους. Γιατί θεωρώ ότι, όταν δίνω πάρα πολλές πληροφορίες για την προσωπική μου ζωή, χάνεται λίγο η μυθοπλασία.

Aν κάποιος (από το κοινό) νιώσει, συγκινηθεί, κινηθεί μαζί μου, τότε αυτή είναι η επιτυχία της δουλειάς μου. Δεν θέλω να δώσω κανένα μήνυμα

Ναι, είμαι ένα πρόσωπο που ο κόσμος γνωρίζει — είμαι πολλά χρόνια στην τηλεόραση και, πριν απ’ όλα, στο θέατρο. Όμως, φοβάμαι να δείξω περισσότερα. Και δεν έχω ανάγκη να το κάνω. Κρατάω κάτι για μένα, για να μπορώ να το αποκαλύπτω μέσα από τον επόμενο ρόλο μου.

Οπότε δεν με έχει επηρεάσει καθόλου. Δεν έχω ρίξει ιδιαίτερο βάρος σε αυτό, ούτε έχω κάποια συγκεκριμένη «ατζέντα» στα social μου. Είναι όλα πολύ χαλαρά.

-Τι μήνυμα ή συναίσθημα θέλετε να αφήνετε στο κοινό μέσα από την τέχνη σας, ανεξαρτήτως μέσου ή ρόλου;

Καταρχάς, θέλω να υπάρχει συναίσθημα. Αν έρθουμε σε επαφή, αν καταφέρω να αγγίξω δύο καρδιές — επειδή κάποτε άγγιξαν κι εμένα άλλες δύο — αυτό είναι επιτυχία. Δηλαδή, αν κάποιος νιώσει, συγκινηθεί, κινηθεί μαζί μου, τότε αυτή είναι η επιτυχία της δουλειάς μου. Δεν θέλω να δώσω κανένα μήνυμα.

–Πολύ ωραίο αυτό που λέτε. Σε μια εποχή που ο κόσμος βιώνει πολέμους και έντονες γεωπολιτικές εντάσεις, ποιος θεωρείτε ότι μπορεί να είναι ο ρόλος του καλλιτέχνη και ειδικά του θεάτρου;

Δεν υπάρχει ένας μόνο ρόλος. Υπάρχουν έργα που έχουν ως στόχο να αφυπνίσουν τον κόσμο. Άλλα θέλουν να τον κάνουν να ξεχαστεί. Κι άλλα να τον συγκινήσουν μέσα από μια ανθρώπινη ιστορία.

Να περάσει ένας άνθρωπος καλά για δύο ώρες. Να έρθει κοντά με άλλους ανθρώπους. Γιατί, ας μην ξεχνάμε, το θέατρο είναι από τις λίγες τέχνες που γεννιέται και πεθαίνει την ίδια στιγμή.

… είδα ένα βίντεο ενός παιδιού να πεθαίνει σχεδόν ζωντανά στην τηλεόραση. Αυτό ήταν το σπίρτο που με οδήγησε σε αυτή την ερμηνεία (Ριφιφί)

Δεν υπάρχουν δύο ίδιες παραστάσεις. Το ότι ηθοποιοί και θεατές γινόμαστε κοινωνοί της ίδιας πραγματικότητας δημιουργεί κάτι μοναδικό — μια στιγμή που δεν επαναλαμβάνεται. Και το μόνο που μένει, ίσως, είναι κάτι στη μνήμη των ανθρώπων.

Ή στη δική μας μνήμη ή του θεατή. Δεν μένει τίποτα απτό. Οπότε, σε αυτή τη συγκεκριμένη περίπτωση, η τέχνη δίνει ακριβώς αυτό που έχει ανάγκη ο κόσμος.

-Μέσα σε ένα παγκόσμιο κλίμα αβεβαιότητας, τι είναι αυτό που σας κάνει να παραμένετε αισιόδοξη για το μέλλον ;

Κάθε φορά, να σας πω την αλήθεια, παλεύω ανάμεσα σε δύο σκέψεις: από τη μία, ότι τελικά δεν μπορεί κανείς να κάνει τίποτα, γιατί όλα είναι πολύ πιο μεγάλα από μένα· και από την άλλη, ότι έχω εμπιστοσύνη στον άνθρωπο και πως θα υπάρξει φως.

–Σας ευχαριστώ πάρα πολύ.

Κι εγώ!