Ο γιατρός Χρίστος Γεωργάλας στο libre: Καθώς πλησιάζεις τη Γάζα το βάθος του ουρανού αλλάζει
Σε τόπους όπου η ζωή δοκιμάζεται καθημερινά, η παρουσία ενός γιατρού δεν είναι μόνο ιατρική πράξη, αλλά πράξη βαθιάς ανθρωπιάς και αλληλεγγύης. Ο χειρουργός Κεφαλής και Τραχήλου και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, Χρίστος Γεωργάλας ταξίδεψε στη Γάζα για να προσφέρει τις γνώσεις και τις δυνάμεις του σε ανθρώπους που αγωνίζονται να σταθούν όρθιοι.
Συγκινείται από το θάρρος τους, σέβεται την επιστημονική αρτιότητα των γιατρών που εργάζονται εκεί και υπενθυμίζει με τη στάση του πως η ελευθερία και η αξιοπρέπεια δεν είναι αφηρημένες έννοιες, αλλά υποχρέωση όλων μας να τις υπερασπιζόμαστε.
Συνέντευξη
–Κύριε Γεωργάλα, πώς βιώσατε την πρώτη σας επαφή με τη Γάζα; Τι εικόνες και συναισθήματα σας «χτύπησαν» αμέσως μόλις φτάσατε εκεί;

Εξαρτάται τι εννοεί κανείς πρώτη επαφή – από μακριά καθώς πλησιάζει κανείς την Γάζα, βλέπει το βάθος του ουρανού να αλλάζει. Η σκόνη από τις εκρήξεις έχει αλλάξει το τοπίο. Μια αίσθηση αποκαλυπτική.
Το πέρασμα των «συνόρων» στο Kissufim – από τις πιο τρομακτικές εμπειρίες της ζωής μας – σε θωρακισμένα οχήματα του ΟΗΕ (OCHA – organisation for the Coordination of Humanitarian Assistance) – γνωρίζοντας ότι μπορούμε οποιαδήποτε στιγμή να αποτελέσουμε στόχο.
Φτάνοντας στο Deir El Balah – ανακούφιση-, οι άνθρωποι φαίνονται πολύ πιο ζωντανοί, πιο ζεστοί και πιο όρθιοι από ό,τι θα περιμέναμε. Αισιοδοξία, παρά τις καταστροφές. Καταλαβαίνεις ότι η άρρωστη κοινωνία είναι αυτή που μόλις διασχίσαμε. Όχι η κοινωνία της Γάζας.
–Υπήρξαν στιγμές που νιώσατε αβοήθητος; Και αν ναι, πώς συνεχίσατε; Τι σας κράτησε να μην καταρρεύσετε ψυχολογικά;
Όχι. Η αλήθεια είναι ότι ο φόβος που υπήρχε (θα ήταν παράλογο να μην υπάρχει) ήταν πιο έντονος μέχρι να μπούμε στη Γάζα (όπως ακριβώς μου είχαν περιγράψει οι συνάδελφοι μου που έρχονταν για δεύτερη ή τρίτη φορά στην εμπόλεμη Γάζα).
Το πέρασμα των «συνόρων» στο Kissufim – από τις πιο τρομακτικές εμπειρίες της ζωής μας… γνωρίζοντας ότι μπορούμε οποιαδήποτε στιγμή να αποτελέσουμε στόχο
Όντας στο νοσοκομείο Νάσερ, στο Khan Yunis, οι εκρήξεις ήταν πρακτικά συνεχόμενες και η ροή των τραυματιών χωρίς διακοπή αλλά ήμασταν πλέον μαζί με τους ντόπιους συναδέρφους μας.
Και θέλοντας και μη, δεν μπορείς παρά να ακολουθήσεις τους ρυθμούς τους. Ήταν σαν να είναι κολλητικό, σχεδόν μεταδοτικό το θάρρος τους – και δεν μπορούσες πλέον παρά να σκεφτείς την δουλειά και τους ασθενείς σου.
–Ποιο ήταν το πιο συγκλονιστικό περιστατικό που ζήσατε; Κάτι που σας σημάδεψε και ίσως σας άλλαξε για πάντα.
Δεν μπορώ να απομονώσω ένα περιστατικό – το πιο συγκλονιστικό ήταν η συνεχής ροή από παιδιά τραυματισμένα, διαμελισμένα, ακρωτηριασμένα, αποκεφαλισμένα. Και η συνειδητοποίηση ότι τα όπλα που τους διαμέλιζαν την ίδια στιγμή διαφημίζονταν στην Ελλάδα στην κοινή έκθεση στρατιωτικού εξοπλισμού με το Ισραήλ.
–Ποια είναι η εικόνα που κρατάτε πιο έντονα μέσα σας από εκεί; Κάτι απλό, ανθρώπινο, που ίσως συνοψίζει την εμπειρία σας στη Γάζα.
Δύο πράγματα που συνοψίζουν την εμπειρία μου: Το απίστευτα υψηλό μορφωτικό επίπεδο των Παλαιστίνιων γιατρών στη Γάζα, μαζί με το συγκλονιστικό τους θάρρος και μια ηρεμία που έχει καλλιεργηθεί από την πάλη ενάντια στην κατοχή από το 1948.
–Πιστεύετε ότι η βία μπορεί ποτέ να δικαιολογηθεί; Σε έναν πόλεμο, υπάρχουν «καλοί» και «κακοί», ή τελικά όλοι είναι θύματα;
Πιστεύω στο δικαίωμα (και την υποχρέωση) του υποτελή να πολεμήσει για την ελευθερία του. Αν κανείς βάζει στην ίδια μοίρα τον σκλάβο και τον εξουσιαστή του, δεν είναι ουδέτερος. Παίρνει σαφώς τη μεριά του εξουσιαστή. Θα έπρεπε τότε να πάψουμε να γιορτάζουμε την 25η Μαρτίου, την 28η Οκτωβρίου. Και οι δυο παραδείγματα «προσφυγής στη βία».
Υπήρχε ένα ζωντανό κίνημα αντίστασης – όπως το δικό μας ΕΑΜ – ΕΛΑΣ στην Κατοχή, αλλά η δράση του στρατού κατοχής ήταν αντίστοιχη με των Γερμανών στα Καλάβρυτα ή στο Δίστομο
Και οι Παλαιστίνιοι, λιγότερο στο Ισραήλ, απόλυτα στην Δυτική Όχθη και στη Γάζα, ζουν σε καθεστώς κατοχής και στρατιωτικού ελέγχου από το Ισραήλ από το 1967 – για 58 χρόνια. Σκεφτείτε για λίγο τη Γερμανική Κατοχή να διαρκεί όχι για 4, αλλά για 60 σχεδόν χρόνια! Και αναλογιστείτε πώς θα κρίνατε αυτόν που θα τολμούσε να βάλει στην ίδια μοίρα την Αντίσταση στην Κατοχή με τα εγκλήματα των Γερμανών στην Ελλάδα.
–Ποια είναι η θέση της ανθρωπιάς μέσα σε έναν πόλεμο; Είδατε παραδείγματα αγάπης, αλληλεγγύης ή ελπίδας μέσα στο χάος;
Όπως το είπα, δεν θεωρώ ότι πήγα σε πόλεμο. Υπήρχε φυσικά ένα ζωντανό κίνημα αντίστασης – όπως το δικό μας ΕΑΜ – ΕΛΑΣ στην Κατοχή, αλλά η δράση του στρατού κατοχής ήταν αντίστοιχη με των Γερμανών στα Καλάβρυτα ή στο Δίστομο – για κάθε στόχευση στρατιώτη της κατοχής, η απάντηση ήταν μαζικές δολοφονίες παιδιών και αμάχων.
Γνωρίζοντας ότι δεν μπορούν να νικήσουν την αντίσταση σε μάχες, η δημόσια και ανοιχτά διακηρυγμένη προσπάθειά τους είναι να προκαλέσουν τέτοιες σφαγές στον πληθυσμό που να τον κάνουν να αποκηρύξει την ένοπλη αντίσταση.
Η συντριπτική πλειοψηφία των χωρών του ΟΗΕ (χονδρικά 158 από τα 193 κράτη-μέλη) – δεν θεωρούν τη Χαμάς τρομοκρατική οργάνωση αλλά νόμιμο απελευθερωτικό κίνημα
Προφανώς, όπως και σε όλους τους απελευθερωτικούς αγώνες (από το Βιετνάμ, την Αλγερία ή την Κύπρο) αυτό δεν λειτούργησε ποτέ – απλώς κάνει τον λαό να συμμετέχει περισσότερο και πιο ενεργά στην αντίσταση.
Είναι ωστόσο εντυπωσιακή η ταύτιση ανάμεσα στα λόγια του αρχηγού των μυστικών υπηρεσιών του Ισραήλ Ααρόν Χαλίβα μια εβδομάδα με την επίθεση της 7 Οκτώβρη (“50 Παλαιστίνιοι πρέπει να πεθάνουν για κάθε νεκρό Ισραηλινό – δεν με νοιάζει αν είναι παιδιά ή άμαχοι.”) https://www.theguardian.com/world/2025/aug/17/israeli-general-aharon-haliva-palestinians-7-october-gaza) και στην επιγραφή που άφησαν οι Γερμανοί στην Κάντανο (” Εδώ υπήρχε η Κάντανος. Κατεστράφη προς εξιλασμόν της δολοφονίας 25 Γερμανών στρατιωτικών”)
–Η διεθνής κοινότητα δείχνει συχνά μια «ουδέτερη στάση». Πιστεύετε ότι η σιωπή μπροστά σε τέτοια βία είναι ουδετερότητα ή συνενοχή;
Εξαρτάται τι θεωρεί κανείς διεθνή κοινότητα. Είναι ένα αντικειμενικό γεγονός ότι η συντριπτική πλειοψηφία των χωρών του ΟΗΕ (χονδρικά το 80% των κρατών μελών του ΟΗΕ – 158 από τις 193 χώρες κράτη -μέλη του ΟΗΕ ) – δεν θεωρούν την Χαμάς τρομοκρατική οργάνωση αλλά νόμιμο απελευθερωτικό κίνημα. Και μόνο οι χώρες- σύμμαχοι του Ισραήλ θεωρούν την Χαμάς τρομοκρατική (μια μικρή μειοψηφία 35 χωρών – οι 27 της ΕΕ και άλλες 8 ( ΗΠΑ και Καναδάς, Αυστραλία κλπ). Παρόλα αυτά, η μικρή αυτή μειοψηφία αυτή θεωρεί ότι εκφράζει τη διεθνή κοινότητα – εν τη αγνοία της…
Το κίνημα BDS – Μποϊκοτάζ αποπεπενδύσεων και κυρώσεων είναι ένα ειρηνικό παγκόσμιο κίνημα υπέρ των ίσων δικαιωμάτων και της ελευθερίας όλων των κατοίκων της ιστορικής Παλαιστίνης
Αν θεωρήσουμε λοιπόν ως διεθνή κοινότητα τη συντριπτική πλειοψηφία των κρατών του ΟΗΕ, τα τελευταία 80 χρόνια έχει καταδικάσει σε δεκάδες ψηφίσματα το κράτος του Ισραήλ. Και την ουσία της δημιουργίας του, τον Σιωνισμό, μια βαθιά μισάνθρωπη, ρατσιστική ιδεολογία, αντίστοιχη με τον ναζισμό και τις φυλετικές θεωρίες λευκής υπεροχής. Μην ξεχνάμε ότι πέρα από την ηθική δικαίωση της παλαιστινιακής αντίστασης, υπάρχει και η νομική πλευρά.
Σύμφωνα με το Διεθνές Δικαστήριο, το Ισραήλ διαπράττει το έγκλημα του Απαρτχάιντ και της Κατοχής, και σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο, είναι δικαίωμα και υποχρέωση ενός λαού υπό κατοχή, η ένοπλη αντίσταση (και τελείως παράνομη η συνεργασία με το καθεστώς αυτό όσο συνεχίζεται η κατοχή – (Απόφαση Ιουλίου 2024 – https://www.icj-cij.org/case/186) .
–Τι θα θέλατε να πείτε στους νέους ανθρώπους που νιώθουν ότι «δεν μπορούν να κάνουν τίποτα»; Πού αρχίζει η ευθύνη του απλού πολίτη;
Σε αντίθεση με άλλα καθεστώτα, στα δικά μας «δημοκρατικά» μπορούμε να ψηφίσουμε και να επηρεάσουμε, σε έναν βαθμό, με την ψήφο μας τα πράγματα. Επίσης, κάθε εκδήλωση καταδίκης του καθεστώτος του Ισραήλ και συμπαράστασης φτάνει μακριά – και το κίνημα BDS – Μποϊκοτάζ αποπεπενδύσεων και κυρώσεων είναι ένα ειρηνικό παγκόσμιο κίνημα υπέρ των ίσων δικαιωμάτων και της ελευθερίας όλων των κατοίκων της ιστορικής Παλαιστίνης, για ένα μοναδικό κράτος όπου θα απολαμβάνουν όλοι τα ίδια δικαιώματα, Εβραίοι, Χριστιανοί, Μουσουλμάνοι και Άθεοι.
Η στήριξη αυτού του κινήματος είναι το σημαντικότερο που μπορούμε να κάνουμε.