Η μοναξιά αυτές τις ημέρες είναι μεγαλύτερη για τους ηλικιωμένους
✨Στην Ελλάδα, πάνω από 700.000 ηλικιωμένοι ζουν μόνοι τους, με υψηλά ποσοστά μοναξιάς που επηρεάζουν αρνητικά την ποιότητα ζωής τους.
✨Η μοναξιά είναι πιο έντονη σε μεγάλα αστικά κέντρα, όπου η απομάκρυνση των οικογενειών και ο ατομικός τρόπος ζωής επιδεινώνουν το πρόβλημα.
✨Το πρόβλημα αντιμετωπίζεται μέσω κοινωνικών προγραμμάτων και εθελοντικών δράσεων, αλλά η έλλειψη ολοκληρωμένης στρατηγικής και χρηματοδότησης παραμένει σημαντικό εμπόδιο.
✨Απαιτείται συντονισμένη δράση από δημόσιους φορείς, κοινότητες και οικογένειες για να βελτιωθεί η ζωή των ηλικιωμένων και να αντιμετωπιστεί η μοναξιά τους.
Αυτές τις ημέρες η μοναξιά μοιάζει χειρότερη σε σχέση με τις υπόλοιπες του χρόνου. Αυτές οι ημέρες που κανείς δεν θέλει να είναι μόνος του. Επί της ευκαιρίας, πρέπει να τονίσουμε κάτι πολύ δυσάρεστο. Στην Ελλάδα οι μεγαλύτεροι άνθρωποι βιώνουν πολύ μεγάλη μοναξιά, κυρίως στα μεγάλα αστικά κέντρα αλλά όχι μόνο.
Δεν πρόκειται για δική μας, συναισθηματική και αυθαίρετη διαπίστωση αλλά για βιωμένη πραγματικότητα έτσι όπως την έχουν αποτυπώσει σειρά ερευνών που διεξήχθησαν τα τελευταία χρόνια.
Εχει υπολογιστεί ότι περισσότεροι από 700.000 ηλικιωμένοι στη χώρα ζουν μόνοι τους, χωρίς τη βοήθεια σταθερού κοινωνικού δικτύου υποστήριξης. Ο αριθμός, όπως μπορείτε να καταλάβετε, είναι τεράστιος.
Εχει άλλωστε αποτυπωθεί σε διεθνή έρευνα ότι τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Κύπρο εντοπίστηκαν πολύ μεγάλη επίπεδα μοναξιάς σε ανθρώπους ηλικίας από 50 μέχρι 90 ετών.
Η Ελλάδα συγκαταλέγεται μεταξύ των χωρών της ΕΕ με υψηλά ποσοστά ατόμων που δηλώνουν ότι αισθάνονται μοναξιά «σχεδόν πάντα» (1 στους 6 πολίτες συνολικά, ανεξαρτήτως ηλικίας).
Τα επίπεδα μοναξιάς στους ανθρώπους άνω των 65 ετών στην Ευρώπη, σύμφωνα με τα ερευνητικά δεδομένα είναι τα ακόλουθα: 47 % δηλώνουν μέτρια μοναξιά, 17 % δηλώνουν έντονη μοναξιά, 36 % δηλώνουν λίγη ή καθόλου μοναξιά
Οι ηλικιωμένοι που ζουν μόνοι τους αντιμετωπίζουν, κατά συνέπεια, μία σειρά από σημαντικούς κινδύνους.
Επιστημονική μελέτη, με δεδομένα του 2025 σε 600 συνολικά ηλικιωμένους, έδειξε ότι η αίσθηση μειωμένης κοινωνικής υποστήριξης ήταν καθοριστικός παράγοντας για την ποιότητα ζωής, ανεξάρτητα από το αν ζούσαν σε οικογενειακό ή θεσμικό περιβάλλον φροντίδας.
Είναι σαφές ότι η μοναξιά σχετίζεται με χαμηλή ποιότητα ζωής και προβλήματα ψυχικής υγείας. Ατομα, δηλαδή, που βιώνουν καθημερινά τη ζωή χωρίς άλλον άνθρωπο στο στενό τους περιβάλλον έχουν χαμηλότερα επίπεδα ευεξίας, ειδικά όταν αντιμετωπίζουν προβλήματα υγείας ή χηρεία.
Ειρήσθω εν παρόδω, η απώλεια του ή της συντρόφου συνιστά ένα μεγάλο πλήγμα για κάθε ηλικιωμένο, πλήγμα το οποίο χρειάζεται έναν ιδιαίτερο χειρισμό.
Η μοναξιά έχει και κάποια “χωρικά” χαρακτηριστικά: Ιδιαίτερα στην τρίτη ηλικία είναι συχνότερη σε μεγάλα αστικά κέντρα λόγω απομάκρυνσης των παιδιών/οικογενειών και πιο ατομικής ζωής — γεγονός που υποστηρίζεται και από διεθνείς δημογραφικές τάσεις για ηλικιωμένους στις πόλεις.
Οι τοπικές αρχές και οργανισμοί κοινωνικής φροντίδας προσπαθούν να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα μέσω προγραμμάτων ένταξης, εθελοντικών δράσεων και κοινωνικών κέντρων που ενθαρρύνουν τη συμμετοχή και την αλληλεπίδραση.
Παρά τα μέτρα αυτά, η έλλειψη ολοκληρωμένης στρατηγικής και η περιορισμένη χρηματοδότηση παραμένουν βασικά εμπόδια.
Η αντιμετώπιση της μοναξιάς των ηλικιωμένων απαιτεί συντονισμένη δράση από δημόσιους φορείς, κοινότητες και οικογένειες, προκειμένου να διασφαλιστεί η ποιότητα ζωής τους.
Η πρόκληση παραμένει επίκαιρη και απαιτεί συστηματική παρακολούθηση και αξιολόγηση και πάνω απ’ όλα ένα κοινωνικό κράτος το οποίο θα σέβεται τον εαυτό του και τους πολίτες. Προφανώς απέχουμε πολύ απ’ αυτό το μοντέλο και την επιδίωξη.