ΛΟΑΤΚΙ: Προσωπικές μαρτυρίες… φρίκης για τις “θεραπείες” μεταστροφής 

Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της ILGA Europe η Ελλάδα είναι η χώρα με το μεγαλύτερο ποσοστό ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων που έχουν εκτεθεί σε θεραπείες μεταστροφής σε ολόκληρη την ΕΕ (με βάση τα δεδομένα της Υπηρεσίας Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης/FRA, όπως περιλαμβάνονται στην έρευνα LGBTIQ III του 2023). Όπως αναφέρει στη σχετική ενημέρωσή της η οργάνωση Orlando LGBT, η χώρα μας καταλαμβάνει αυτή την τραγική πρώτη θέση με σχεδόν 40% των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων στη χώρα να έχει υποστεί τέτοιες «θεραπείες».

Νίκος Γιαννόπουλος

Τι ακριβώς είναι όμως η θεραπεία μεταστροφής; Η οποιαδήποτε παρέμβαση (ψυχοθεραπευτική, ψυχολογική, ιατρική, φαρμακευτική, συμπεριφορική, πνευματική/εκκλησιαστική κ.α.) που αποσκοπεί στην αλλαγή του σεξουαλικού προσανατολισμού ή/και της ταυτότητας φύλου ενός ατόμου.

Υπεύθυνο άτομο αυτής της παρέμβασης μπορεί να είναι επαγγελματίας υγείας (γενικός ιατρός, παιδίατρος, ενδοκρινολόγος κ.α.), επαγγελματίας ψυχικής υγείας (ψυχίατρος, ψυχαναλυτής-τρια κ.α.), πνευματικός ή θρησκευτικός καθοδηγητής (π.χ. ιερέας), εναλλακτικός θεραπευτής-τρια κ.α.

Οι συνέπειες για το άτομο που υποβάλλεται σε τέτοιους είδους “θεραπείες” είναι ιδιαίτερα σοβαρές, σύμφωνα με τη βιβλιογραφία. Περιλαμβάνουν αισθήματα ενοχής και ντροπής, μίσος για τον εαυτό του, κοινωνική απόσυρση, αίσθημα απανθρωποποίησης και κοροϊδίας, απώλεια εμπιστοσύνης και έκπτωση λειτουργικότητας στις διαπροσωπικές σχέσεις, κατάθλιψη, αυτοτραυματισμούς, αγχώδεις διαταραχές, προβληματική χρήση ουσιών και αυτοκτονικότητα -υπάρχει σχεδόν 30% πιθανότητα να προβεί σε απόπειρα αυτοκτονίας ένα νεαρό άτομο που έχει υποστεί αντίστοιχη ψευδοθεραπεία.

Τον Ιανουάριο του 2021 και για σχεδόν έναν χρόνο η Orlando LGBT διενήργησε την πρώτη εθνική έρευνα για τις θεραπείες μεταστροφής στην Ελλάδα και ακολούθησε η ανεξάρτητη καμπάνια με τίτλο «Η ταυτότητά σου δεν θέλει αλλαγή» με σκοπό να ενημερώσει για αυτές, για τα πλαίσια που διενεργούνται και τις πολλές διαφορετικές μορφές που μπορούν να πάρουν, και να απαιτήσει την καθολική τους απαγόρευση και ποινικοποίηση.

Είχε προηγηθεί (2020) η ανακήρυξή τους ως βασανιστήρια από το Διεθνές Συμβούλιο Αποκατάστασης Θυμάτων Βασανιστηρίων και η έκθεση της ανεξάρτητης εμπειρογνώμονα του ΟΗΕ που κάνει έκκληση για την παγκόσμια απαγόρευσή τους.

Τα αποτελέσματα της έρευνας ήταν σοκαριστικά.

Μερικά από αυτά:

• οι επαγγελματίες ψυχικής υγείας καταλάμβαναν την πρώτη θέση μεταξύ όσων διενεργούν θεραπείες μεταστροφής σε ποσοστό 52%
• ακολουθούσαν ιερείς/εξομολόγοι/μοναχοί/εκκλησιαστικοί λειτουργοί σε ποσοστό 24%
• καταγράφονται επίσης επαγγελματίες υγείας (9%) και
• εναλλακτικοί θεραπευτές και άτομα με διάφορες άλλες ιδιότητες (15%)

Ιδού τι έλεγαν κάποιοι από τους ανθρώπους που έχουν υποβληθεί σε τέτοιους είδους θεραπείες…

Ενδεικτικά, ως προς τις συνέπειες που είχε αυτή η εμπειρία στη ζωή τους, μας λένε:

«Η ψυχολογία μου χειροτέρεψε πάρα πολύ μετά από τα συμβάντα αυτά. Είχα έντονα συμπτώματα κατάθλιψης και ήθελα να πεθάνω. Ένιωθα τόσο ντροπή και αηδία για τον εαυτό μου. Δεν άντεχα άλλο. Δεν θα ήμουν εδώ για να απαντήσω σε αυτό το ερωτηματολόγιο εάν δεν είχα στήριξη από φίλους.»

 «Θεώρησα πράγματα για τον εαυτό μου που δεν ισχύουν και εν τελεί μου έκαναν πολύ κακό. Χρησιμοποίησα το ετεροκανονικό σεξ με αυτοκαταστροφικό τρόπο προσπαθώντας να αποδείξω στον εαυτό μου ότι δεν είμαι ΛΟΑΤΚΙ+.»

 «Ένιωσα σύγχυση ως προς τον πραγματικό μου εαυτό, θεώρησα πως πλέον δεν είμαι ομοφυλόφιλος κι ας ήξερα μέσα μου πως δεν ισχύει δεν ήθελα να το δω. Παντρεύτηκα με μια γυναίκα (…)  Έγινε ένα κουκούλωμα, το οποίο και «έσκασε» μετά από μια δεκαετία, και ακόμα κάνω θεραπείες (πλέον στα 45) μήπως και καταφέρω να αποδεχτώ τον εαυτό μου στο σύνολό του. Έγινε ζημιά που επηρέασε συνολικά τη ζωή μου, καθώς και τη ζωή αγαπημένων μου ανθρώπων, όπως η σύζυγός μου.»

«Ένιωσα να χάνεται η ασφάλεια και η υποστήριξη που θα έπρεπε να προσφέρει κανονικά η ψυχοθεραπεία. Με έκανε να αμφισβητήσω ακόμα περισσότερο μία σεξουαλική ταυτότητα που ήδη δυσκολευόμουν να αποδεχτώ γεγονός επιδείνωσε σημαντικά την ποιότητα της ζωής μου σχεδόν μέχρι και πρόσφατα (1,5 χρόνο αργότερα).»

«Τεράστια καχυποψία και αποφυγή επαναπροσέγγισης ειδικών ψυχικής υγείας. Μίσος. Θυμός.»

«Ενοχή, αυτοαπόρριψη, θλίψη, αποπροσανατολισμός από την ταυτότητα μου.»

«Κατάθλιψη, παραίτηση, φόβος, τραύμα και απομόνωση για κάποια χρόνια.»

«Ήμουν πολύ μπερδεμένη και πάλευα για να με ακούσει η ψυχοθεραπεύτρια μου, αντί να ακούω εγώ τον εαυτό μου.»

«Κόντεψα να τρελαθώ.»

Επιμέλεια: Συντακτική Ομάδα libre.gr