Συνέδριο ΠΑΣΟΚ: 4 λόγοι πίσω από το ψήφισμα περί (μη) συγκυβέρνησης

Γιατί επιμένουν ο Χάρης Δούκας και άλλα κορυφαία στελέχη (Μ. Χριστοδουλάκης, Π. Γερουλάνος, Μιχ. Κατρίνης) ότι στο συνέδριο του ΠΑΣΟΚ πρέπει να εκδοθεί ψήφισμα που θα δεσμεύει το κόμμα πώς δεν θα συνεργαστεί με τη Ν.Δ κάτω από οιαδήποτε συνθήκη μετά τις επόμενες εκλογές; Και γιατί η πλευρά του Νίκου Ανδρουλάκη επιμένει ότι κάτι τέτοιο παρέλκει και αρκεί μία σαφής αναφορά στην διακήρυξη- πολιτική απόφαση του συνεδρίου;

Εάν λάβει κανείς υπόψη του τις δεκάδες δηλώσεις του προέδρου του ΠΑΣΟΚ και τις παρόμοιες αναφορές όλων των στελεχών ότι κάτι τέτοιο δεν πρόκειται να συμβεί , η έκδοση ψηφίσματος παρέλκει. Ο δημόσιος δεσμευτικός λόγος οδηγεί σε προσωπικό και πολιτικό διασυρμό όποιου -εν προκειμένω του προέδρου- τον αναιρέσει.

Στην άλλη όψη του νομίσματος, όμως, όταν τα περισσότερα κορυφαία στελέχη το ζητούν επίμονα προκαλεί απορία γιατί ο Νίκος Ανδρουλάκης το θεωρεί αχρείαστο και το απορρίπτει. Πολλά τον χωρίζουν με τον Κυριάκο Μητσοτάκη και το ΠΑΣΟΚ με τη Ν.Δ, η εξέλιξη της υπόθεσης των παρακολουθήσεων βαραίνει ακόμα περισσότερο το κλίμα και τις προσωπικές και πολιτικές σχέσεις, οπότε, τι πιό λογικό και απλό αυτό που δηλώνει διαρρήδην να το βάλει σε ένα κείμενο και να το ψηφίσουν όλοι στο συνέδριο;

Οι αντιρρήσεις, όμως, της προεδρικής πλευράς εξηγούνται, όπως εξηγείται και η επιμονή των άλλων στελεχών.

Πρώτον, ένα τέτοιο ψήφισμα είναι λογικό να μην συγκέντρωνε το 100% των συνεδριακών ψήφων, ως εκ τούτου ίσως επιβεβαιωνόταν η αίσθηση ότι δεν είναι το “όλον ΠΑΣΟΚ” που δεν θέλει την συμμετοχή σε μία συγκυβέρνηση με τη Ν.Δ. Κάποιοι, άλλωστε, διατηρούν ως κορωνίδα της θεσμικής παράδοσης του κόμματος την κυβέρνηση Σαμαρά- Βενιζέλου, ενώ είναι βέβαιο ότι τα γονίδια του κόμματος εξουσίας είναι ενίοτε ισχυρότερα από τις ιδεολογικές διαχωριστικές γραμμές.

Δεύτερον, ο Νίκος Ανδρουλάκης είναι λογικό να μην θέλει να δώσει μία εύκολη νίκη στον Χάρη Δούκα και να φανεί ότι υποχωρεί στην απαίτησή του. Είναι μία μάχη γοήτρου που μπορεί να οδηγήσει σε μία ιδιότυπη πολιτική ομηρεία.

Τρίτον, η απέναντι πλευρά που επιμένει για το ψήφισμα επιδιώκει, αφενός να εγκλωβίσει τον πρόεδρο του κόμματος σε μία στρατηγική κατοχυρώνοντας την “ευρεσιτεχνία” της, αφετέρου θέλει να προβλέψει κάθε πιθανή μετεκλογική εξέλιξη είτε παραμείνει πρόεδρος ο Νίκος Ανδρουλάκης είτε όχι. Γνωρίζει ότι το δίλημμα που θα τεθεί από τη Ν.Δ μετά από μία, δύο, ή και τρεις εκλογικές αναμετρήσεις θα είναι ισχυρό. Άλλες συνθήκες, άλλες, πιθανώς επιτακτικές, οι ανάγκες της χώρας (διεθνής κρίση, ευρωπαϊκή προεδρία), άρα δεν μπορεί κανείς να αποκλείσει ότι αρκετοί θα λυγίσουν. Ιδιαίτερα εκείνοι που δεν απορρίπτουν κάποια τέτοια εξέλιξη, απλώς δεν το δηλώνουν σήμερα για ευνόητους λόγους.

Τέταρτον, όσοι ζητούν το ψήφισμα και κυρίως ο δήμαρχος Αθηναίων διατυπώνουν επιτακτικά το σχετικό αίτημα (ακόμα κι αν δεν ψηφιστεί στο συνέδριο) ώστε να μπορούν να το επικαλεστούν μετεκλογικά, ανάλογα με τον τρόπο με τον οποίο θα έχει διαμορφωθεί το τοπίο.

Εάν, για παράδειγμα, το ΠΑΣΟΚ δεν έχει επιτύχει τον διακηρυγμένο στόχο του δεν είναι απίθανο να γίνει επίκληση της σημερινής αμφισημίας του και να χρεωθούν οι σχετικές ευθύνες. Ή να λειτουργήσει ως βατήρας για συνεργασίες στον χώρο της κεντροαριστεράς, ανάλογα με την εκλογική καταγραφή άλλων πολιτικών υποκειμένων και κυρίως του κόμματος Τσίπρα.

Το ζήτημα, πέρα από τις πρώτες και δεύτερες σκέψεις ένθεν κακείθεν, είναι ότι το συνέδριο του ΠΑΣΟΚ αυτο-περιορίζεται πριν καλά καλά ξεκινήσει στην αλλαγή καταστατικού που προτείνει ο πρόεδρός του (που θεωρείται “κομμένη και ραμμένη” στα μέτρα του) και στο εάν θα κατατεθεί ψήφισμα που θα απορρίπτει την συγκυβέρνηση με τη Ν.Δ, ή αυτό θα περιοριστεί σε μία παράγραφο της διακήρυξης. Όποια συζήτηση περί προγραμματικής πρότασης και πολιτικής ταυτότητας διεξαχθεί μάλλον θα μείνει στο ημίφως της επικαιρότητας.

Και ένας επιπλέον κίνδυνος: εφόσον δεν υπάρξει τελικά ψήφισμα και εφόσον η διατύπωση στην πολιτική απόφαση περί μη συγκυβέρνησης δεν είναι ρητή και κατηγορηματική κατά τρόπο που να καλύπτει όλα τα μετεκλογικά ενδεχόμενα, η Ν.Δ θα έχει κάθε λόγο να συνεχίσει να καλεί έμμεσα το ΠΑΣΟΚ για συνεργασία (το έχουν κάνει ήδη πολλοί: Άδωνις Γεωργιάδης, Δημήτρης Καιρίδης, Μακάριος Λαζαρίδης κ.ά), εάν δεν κατακτήσει την αυτοδυναμία, το δε ΠΑΣΟΚ θα είναι υποχρεωμένο να επικαλείται μία απόφαση συνεδρίου που ίσως για ορισμένους δεν θα θεωρείται ευαγγέλιο και θα την διαβάζουν κατά το δοκούν.

Γι’ αυτό και, αν πράγματι έχει αποκλείσει κάθε τέτοιο ενδεχόμενο, η πλευρά Ανδρουλάκη πρέπει να προτείνει διατύπωση που δεν επιδέχεται ερμηνείες. Ο διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες και αυτές θα κρίνουν το αποτέλεσμα.