Τα προκριματικά της… σταθερότητας και τα σενάρια για πρόωρες κάλπες

Οι πληροφορίες από κυβερνητικές πηγές αναφέρουν πώς “για πρώτη φορά ο πρωθυπουργός ακούει τις εισηγήσεις για την ανάγκη επίσπευσης των εκλογών” (αντί για την άνοιξη του 2027 να διεξαχθούν το αργότερο το φθινόπωρο) λόγω των συνεπειών του πολέμου στη Μέση Ανατολή που πυκνώνουν τα σύννεφα πάνω από την παγκόσμια οικονομία και απειλούν να επιφέρουν ακόμα και φαραωνικές ανατιμήσεις από τα καύσιμα και τα ράφια των σούπερ μάρκετ μέχρι το κόστος των επιχειρήσεων και τις υπηρεσίες.

Αναμφίβολα, με όρους πολιτικής διαχείρισης, είναι δελεαστικό. Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις έδειξαν ότι ο φόβος και η αγωνία των ψηφοφόρων προκαλεί συσπείρωση γύρω από την κυβέρνηση και πρέπει να ομολογήσουμε ότι οι πρώτες αντιδράσεις της ήταν θετικές.

Και μοιάζει λογικό εάν σκεφτεί κανείς πώς δεν υπάρχει ισχυρός πόλος στην αντιπολίτευση που να προκαλεί εμπιστοσύνη για καλύτερη διαχείριση της κρίσης. Έχοντας βάλει σταθερά πιά το “3” μπροστά από το ποσοστό στην “Εκτίμηση εκλογικού αποτελέσματος”, ο στόχος της αυτοδυναμίας στις πρώτες ή δεύτερες κάλπες μοιάζει σήμερα πιό εφικτός από τις ευρωεκλογές του 2024 μέχρι πρόσφατα. Χώρια που ένας εκλογικός αιφνιδιασμός θα πιάσει απροετοίμαστα τα υπό ίδρυση κόμματα και θα κρατήσει τον πολιτικό χάρτη στη σημερινή (ελεγχόμενη) μορφή του.

Για να ενισχύσει αυτή την αίσθηση ο πρωθυπουργός έδωσε εντολή για την ανακοίνωση (τις επόμενες ημέρες) μέτρων στήριξης της οικονομίας, κάτι που έχουν ήδη κάνει ευρωπαϊκές χώρες (Ισπανία, Ιταλία, Αυστρία), αναμένει δε το “πράσινο φως” των Βρυξελλών για δημοσιονομική ευελιξία. Εάν συμβεί αυτό, θα του επιτρέψει να γίνει πιό γαλαντόμος στους ευάλωτους και σε στοχευμένα εκλογικά κοινά, ακολουθώντας το μοντέλο της πανδημίας και της ενεργειακής κρίσης μετά το 2022.

Το κυβερνητικό επιχείρημα ότι δεδομένης της άγνωστης διάρκειας αυτού του πολέμου, με πιθανότατη, μάλιστα, την επιδείνωση των συνεπειών στο όριο των πιό ακραίων σεναρίων, δεν είναι ορθολογικό να δράσει εμπροσθοβαρώς αλλά σταδιακά και προσεκτικά, ακούγεται επίσης λογικό.

Παράλληλα, όμως, πρέπει να θεωρείται βέβαιο ότι, ακόμα και στην ηπιότερη εκδοχή διάρκειας και επίδρασης της παγκόσμιας κρίσης, όσα προβλέπονται σχετικά με την εφαρμοσμένη πολιτική του φετινού προϋπολογισμού ίσως τιναχθούν στον αέρα.

Το κόστος λειτουργίας της αγοράς, το ντόμινο ανατιμήσεων και οι πληθωριστικές πιέσεις αλλάζουν το μείγμα και εφόσον δεν σβήσουν γρήγορα οι φωτιές στη Μέση Ανατολή η κυβέρνηση είναι υποχρεωμένη να λάβει γενναία μέτρα ακολουθώντας την ευρωπαϊκή τάση. Εφόσον κάποια απόφαση για την λεγόμενη ρήτρα διαφυγής ληφθεί σύντομα από την γραφειοκρατία των Βρυξελλών οι δυνατότητες θα είναι μεγαλύτερες, εάν, όμως, επικρατήσει ο κυνισμός των βορείων χωρών πρέπει να εξαντλήσει τις δυνατότητες που προκύπτουν από τα υψηλά πλεονάσματα.

Σε κάθε περίπτωση οι βαλίτσες που ετοίμαζε ο πρωθυπουργός για την μετάβασή του τον Σεπτέμβριο στη ΔΕΘ δεν θα είναι όσο γεμάτες ήλπιζε, οι δε συνθήκες ίσως τον αναγκάσουν να περιοριστεί μόνο σε περιορισμένες και στοχευμένες κινήσεις.

Όλα αυτά είναι η μία όψη του νομίσματος που ενισχύουν τις φήμες περί πρόωρης προσφυγής στις κάλπες. Υπάρχει, ωστόσο, και η άλλη όψη.

Ο πρωθυπουργός δήλωσε σε πρόσφατη συνέντευξή του (iefimerida.gr) ότι δεν θα γίνουν πρόωρες εκλογές και χρησιμοποίησε το επιχείρημα ότι δεν μπορεί να θέτει το δίλημμα της σταθερότητας και την ίδια ώρα να προκαλεί αστάθεια με εσπευσμένες κάλπες.

Είναι ακριβές. Η χώρα διαθέτει σταθερή κοινοβουλευτική πλειοψηφία (159 βουλευτών με τη συνδρομή των ανεξάρτητων που ψηφίζουν σχεδόν κάθε νομοθετική πρωτοβουλία) και, κυρίως, δεν έχει πολιτικό αντίπαλο που να την θέτει σε κίνδυνο.

Μία κυβέρνηση, δε, που επικαλείται την ανάγκη σταθερότητας στις επόμενες εκλογές οφείλει να αποδείξει ότι το αξίζει. Και ούσα, τώρα, πολιτικά και κοινοβουλευτικά σχεδόν ακλόνητη -έστω και ακόμα μακριά από την αυτοδυναμία-, πρέπει να πείσει ότι αξιοποιεί την σταθερότητα της για να διαχειριστεί την σημερινή κρίση. Γεωπολιτικά, οικονομικά και κοινωνικά.

Δεν είναι βέβαιο ότι μία πρόωρη προσφυγή στις κάλπες δεν θα προκαλέσει τα αντίθετα αντανακλαστικά, να γίνει, δηλαδή, αντιληπτή ως κίνηση ευκαιριακής κομματικής διαχείρισης, ακόμα και αδυναμίας να αντιμετωπίσει όσα συμβαίνουν διεθνώς και καθ΄ ημάς.

Με τον αντισυστημισμό να δείχνει τα δόντια του και μεγάλη μερίδα του εκλογικού σώματος να αμφισβητεί την κυβερνητική επάρκεια σε αρκετούς τομείς, ακόμα και με την υφέρπουσα (αν και όχι συντεταγμένη κάτω από άλλο κόμμα ή μπλοκ δυνάμεων) τάση για πολιτική αλλαγή, μία πρόωρη προσφυγή στις κάλπες μπορεί να εκληφθεί ως φοβική.

Τις κυβερνήσεις, άλλωστε, ο λαός τις ψηφίζει και για να διαχειριστούν τις κρίσεις μέχρι και την τελευταία ημέρα της τετραετούς θητείας τους. Υπό μία έννοια, ο τρόπος που θα λειτουργήσει τους επόμενους μήνες η κυβέρνηση, εν μέσω επιπτώσεων του πολέμου, αποτελεί προκριματικό γύρο για να αποκτήσει ουσία το δίλημμα της σταθερότητας στις επόμενες εκλογές.