Το κόμμα Ανδρουλάκη (μετά την διαγραφή Κωνσταντινόπουλου)

Η κίνηση του Νίκου Ανδρουλάκη να διαγράψει τον αντιπρόεδρο της Βουλής Οδυσσέα Κωνσταντινόπουλο δεν ήταν μία απόφαση εν θερμώ. Το μαρτυρά η ίδια η ενημέρωση της Χαριλάου Τρικούπη που δεν την αποδίδει στις πολιτικές του απόψεις αλλά στο ότι “σταθερά και συνειδητά υπονόμευε το έργο του κόμματος”. Ήτοι, δεν αποπέμφθηκε επειδή ήταν …λιγότερο ΠΑΣΟΚ από κάποιους άλλους αλλά ως υπονομευτής και μάλιστα με πλήρη συνείδηση αυτού που έκανε επί μακρόν. Ίσως, τελικά, το πιό ενδιαφέρον σε αυτήν την κίνηση είναι ο χρονισμός της με το συνέδριο του κόμματος σε δύο εβδομάδες.

Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ δεν μπορεί να μην είχε προβλέψει ότι θα έβρισκε απέναντί του σχεδόν το σύνολο των κορυφαίων στελεχών και ιδιαίτερα εκείνα που διεκδίκησαν την ηγεσία στις τελευταίες εσωκομματικές εκλογές. Όπερ και εγέννετο. Δούκας, Γερουλάνος, Κατρίνης αντέδρασαν δυναμικά, ενώ διαφώνησαν και πολλά άλλα προβεβλημένα στελέχη μεταξύ των οποίων ο Μαν. Χριστοδουλάκης, ο Νίκος Παπανδρέου, η Τόνια Αντωνίου, ο Φιλ. Σαχινίδης και άλλοι. Και το έπραξαν διότι είναι προφανές πώς η διαγραφή του βουλευτή Αρκαδίας ήταν το μέσο για να φτάσει το μήνυμα και στους ίδιους.

Το ΠΑΣΟΚ μπορεί να διαθέτει το DNA κόμματος εξουσίας ιστορικά, πρωτίστως, όμως, είναι κόμμα μηχανισμών. Όποιος ελέγχει τα γρανάζια διατηρεί αβαντάζ ηγεμονίας ακόμα κι όταν διαφωνεί μαζί του πάνω από το μισό κόμμα. Εν προκειμένω αυτό συμβαίνει, αν και προσωπικές στρατηγικές και έριδες δεν επιτρέπουν τη συγκρότηση συμπαγούς μετώπου, κάτι που ο Ανδρουλάκης το γνωρίζει πολύ καλά. Γι’ αυτό και ουδείς σκέφτηκε ποτέ εδώ και μήνες να δώσει στην ακούνητη δημοσκοπική βελόνα χαρακτηριστικά αμφισβήτησης της ηγεσίας του. Θα ήταν αστείο ένα χρόνο πριν τις εκλογές, ακόμα περισσότερο θα ήταν πεδίο για μία ακόμα σχετικά εύκολη νίκη για τον ίδιο.

Διαγράφοντας τον Κωνσταντινόπουλο ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ στέλνει μήνυμα (πυγμής) ότι μπορεί να διαγράψει οιονδήποτε θεωρεί πώς αλλάζει την πολιτική- αντιπολιτευτική ατζέντα και υπονομεύει τη στρατηγική της νίκης στις επόμενες εκλογές.

Ακόμα κι αν κανείς δεν πιστεύει ότι αυτό το ΠΑΣΟΚ μπορεί να κερδίσει έστω και με μία ψήφο (παρά το τσουνάμι προβλημάτων και αποκαλύψεων που χτυπά την κυβέρνηση), η δημόσια παραδοχή του από τα κορυφαία στελέχη συνιστά έγκλημα καθοσιώσεως. Γι’ αυτό, άλλωστε, και ο εμπνευστής της ατάκας περί βελόνας (Γερουλάνος), ή ο επίμονος περί δεσμευτικού ψηφίσματος για “όχι στη συγκυβέρνηση με τη Ν.Δ” (Δούκας) υιοθετούν την παραταξιακή θέση της αυτονομίας και δεν αφήνουν ίχνος αμφισβήτησης της ηγεσίας.

Το πιθανότερο είναι πώς η δομική, ως φαίνεται, αδυναμία του ΠΑΣΟΚ θα αναδειχθεί στο συνέδριο, εκεί, όμως, ο Ανδρουλάκης θα ελέγξει ξανά τους μηχανισμούς και η πολιτική απόφαση θα είναι ζυγισμένη ώστε να ικανοποιεί και εν τέλει να δεσμεύει τους πάντες. Οι προσωπικές στρατηγικές (Δούκα, Γερουλάνου, Διαμαντοπούλου και άλλων) δεν αφήνουν χώρο για εσωτερικό μέτωπο και καθένας και καθεμιά τους έχουν αποφασίσει να περιμένουν το εκλογικό αποτέλεσμα, ή έστω την οριστική διαμόρφωση του πολιτικού χάρτη με την ίδρυση του κόμματος του Αλέξη Τσίπρα.

Όμως, ο στόχος του Ανδρουλάκη δεν είναι φυσικά εάν χάσει το ΠΑΣΟΚ τις εκλογές ή ακόμα κι αν καταγράψει ένα ακόμα καχεκτικό ποσοστό να παραδώσει τα κλειδιά της Χαριλάου Τρικούπη. Μάλλον σκοπεύει να κρατήσει ένα μικρομεσαίο κόμμα με προσωποπαγή χαρακτηριστικά και με όσο το δυνατόν περισσότερο ελεγχόμενη κοινοβουλευτική ομάδα και από αυτή τη θέση να διαπραγματευτεί στην μετεκλογική συγκυρία.

Εφόσον το εκλογικό ποσοστό του ΠΑΣΟΚ είναι έστω και λίγο μεγαλύτερο απ΄ αυτό του 2023, έτι δε περαιτέρω εάν είναι δεύτερο, θα είναι δύσκολο να αμφισβητηθεί και τυχόν φυγόκεντρες τάσεις θα ενσωματωθούν στο νέο σκηνικό. Διαμορφώνει, δε, με την διαγραφή Κωνσταντινόπουλου προϋποθέσεις για νέες αποπομπές, εάν χρειαστεί, και πάντως τους όρους ενός μετεκλογικού “blame game”.

Όλα αυτά, βεβαίως, αυξάνουν τα περιθώρια πρωτοβουλιών και κινήσεων του Κυριάκου Μητσοτάκη και ενισχύουν το αφήγημα περί σταθερότητας και μοναδικής διεξόδου σε μία τρίτη θητεία με αυτοδυναμία. Σε δεύτερη ανάγνωση βολεύει και τον Τσίπρα εφόσον προβάλλει συντεταγμένη, πειστική και ελκυστική πρόταση διακυβέρνησης, αφού είναι σαφές ότι παραμένει η ισχυρότερη ηγετική φιγούρα σε μία κατακερματισμένη κεντροαριστερά.