Ελβετικό φράγκο: Όσα προβλέπει η πλατφόρμα ρύθμισης δανείων και τα “γκρίζα σημεία”-Μιλούν στο libre Νούκα-Σονιάδου

Σε πλήρη λειτουργία βρίσκεται από το πρωί της Πέμπτης 19/2,  από τη  Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, η νέα ηλεκτρονική πλατφόρμα για τη χορήγηση «Βεβαίωσης κατάταξης δανειοληπτών με εξυπηρετούμενες οφειλές σε ελβετικό φράγκο», σύμφωνα με το άρθρο 128, παρ. 6 του ν.5264/2025 (Α’ 239), για τους δανειολήπτες που έχουν εξυπηρετούμενα ή ρυθμισμένα και εξυπηρετούμενα δάνεια σε ελβετικό φράγκο και επιθυμούν να τα μετατρέψουν σε ευρώ.

Ιστορική αναδρομή

Το θέμα των δανείων σε ελβετικό φράγκο προέκυψε στη διάρκεια της δεκαετίας του 2000 και πιο συγκεκριμένα τα τελευταία τέσσερα χρόνια της δεκαετίας.

Χιλιάδες νοικοκυριά, συγκεκριμένα 65.000, αλλά όχι μόνο, καθώς είναι και πολλές επιχειρήσεις, αιτήθηκαν και έλαβαν στεγαστικά δάνεια σε ελβετικό φράγκο (CHF), συνολικής αξίας άνω των 14 δισ. CHF. Και γιατί αυτό; Γιατί μπήκαν στη διαδικασία να διαλέξουν ένα «άγνωστο» στους πολλούς νόμισμα;  Διότι πολύ απλά, τα επιτόκια σε φράγκο ήταν τότε αισθητά χαμηλότερα από τα αντίστοιχα σε ευρώ. Οπότε, πολλοί και με το δίκιο τους, στράφηκαν προς τις τράπεζες και ζήτησαν να λάβουν δάνειο στο ξένο νόμισμα.

Πώς δημιουργήθηκε ο «εγκλωβισμός» των ανθρώπων αυτών

Και όσο το ύψος των επιτοκίων ήταν σταθερό, όλα καλά! Οι οικονομικές «εκπλήξεις» όμως από την απέναντι πλευρά του Ατλαντικού χτύπησαν γρήγορα «καμπανάκι».  Όπως αναφέρει και ο Σύλλογος Δανειοληπτών σε ελβετικό φράγκο, τα πρώτα σύννεφα στον ορίζοντα της ισοτιμίας φάνηκαν από το τέλος του 2008. Η «κατρακύλα» συνεχίστηκε με αποκορύφωμα τον Ιούλιο του 2011 όπου από το 1,65 (2007), η ισοτιμία φτάνει σχεδόν στο 1/1 τον Ιούλιο του 2011.

Ένα δάνειο π.χ. 170.000 € (23 έτη) ξεκίνησε το 2007 με μηνιαία δόση περίπου 800 € για να φτάσει το καλοκαίρι του 2011, 1255 €!

Ο εφιάλτης του 1 προς 1 δεν εκτοξεύει μόνο τη δόση ,εκτοξεύει και το άληκτο κεφάλαιο σε επίπεδα πολύ μεγαλύτερα του αρχικού!

Τον Σεπτέμβριο του 2011, η Ελβετική Εθνική τράπεζα (NSB) προσπαθώντας να αναχαιτίσει την υποχώρηση της νομισματικής ισοτιμίας φράγκου και € , επέβαλε ένα όριο ισοτιμίας 1,20 φράγκα ανά ευρώ, προκειμένου να προστατεύσει την εξαγωγική οικονομία της χώρας. Ήταν η πρώτη φορά που η Βέρνη υποχρεώθηκε να λάβει ένα τέτοιο έκτακτο νομισματικό μέτρο από τη δεκαετία του 1970.

Νέα ηλεκτρονική πλατφόρμα για τη ρύθμιση

Και φτάνουμε στο σήμερα. Όπως αναφέραμε και στην αρχή, στις 19 Φεβρουαρίου άνοιξε ηλεκτρονικά η πλατφόρμα μέσω της οποίας οι δανειολήπτες με δάνεια σε ελβετικό φράγκο μπορούν να αιτηθούν τη ρύθμιση και μετατροπή τους σε ευρώ.

Η διαδικασία βασίζεται σε νόμο (ν.5264/2025) και περιλαμβάνει:

• Έκδοση Βεβαίωσης κατάταξης δανειοληπτών που καθορίζει την κατηγορία τους βάσει εισοδήματος, περιουσίας και άλλων κριτηρίων.
• Ευνοϊκούς όρους μετατροπής, όπως βελτιωμένη ισοτιμία (π.χ. +15% ή +20% σε σχέση με την τρέχουσα) και σταθερό επιτόκιο (π.χ. 2,7% ή 2,9%).
• Οι αιτήσεις μπορούν να υποβληθούν μέχρι 19 Αυγούστου 2026.

Η πλατφόρμα απευθύνεται στους δανειολήπτες που έχουν ενήμερα ή ρυθμισμένα και εξυπηρετούμενα δάνεια, δηλαδή όχι μόνο «κόκκινα» δάνεια αλλά και αυτά που εξυπηρετούνται κανονικά και επιθυμούν να επωφεληθούν από τη μετατροπή.

Η βεβαίωση κατάταξης σε μία εκ των τριών Κατηγοριών καθορίζει τους ευνοϊκούς όρους μετατροπής δανείων ελβετικού φράγκου σε ευρώ ως εξής:

Κατηγορία 1:

Μετατροπή δανείου σε ευρώ με:

• 50% βελτιωμένη ισοτιμία μετατροπής σε σχέση με την τρέχουσα ισοτιμία ευρώ-ελβετικού φράγκου και
• Σταθερό επιτόκιο 2,3% (πλέον εισφοράς ν.128/1975) για όλη την υπολειπόμενη διάρκεια του δανείου

Κατηγορία 2:

Μετατροπή δανείου σε ευρώ με:

• 30% βελτιωμένη ισοτιμία μετατροπής σε σχέση με την τρέχουσα ισοτιμία ευρώ-ελβετικού φράγκου.
• Σταθερό επιτόκιο 2,5% (πλέον εισφοράς ν.128/1975) για όλη την υπολειπόμενη διάρκεια του δανείου

Κατηγορία 3:

Μετατροπή δανείου σε ευρώ με:

• 20% βελτιωμένη ισοτιμία μετατροπής σε σχέση με την τρέχουσα ισοτιμία ευρώ-ελβετικού φράγκου.
• Σταθερό επιτόκιο 2,7% (πλέον εισφοράς ν.128/1975) για όλη την υπολειπόμενη διάρκεια του δανείου

Οι δανειολήπτες που δεν κατατάσσονται σε καμία εκ των τριών κατηγοριών εντάσσονται αυτόματα στην Κατηγορία 4 και λαμβάνουν τους παρακάτω ευνοϊκούς όρους χωρίς να απαιτείται η έκδοση της βεβαίωσης κατάταξης:

• 15%  βελτιωμένη ισοτιμία μετατροπής σε σχέση με την τρέχουσα ισοτιμία ευρώ-ελβετικού φράγκου.
• Σταθερό επιτόκιο 2,9% (πλέον εισφοράς ν.128/1975) για όλη την υπολειπόμενη διάρκεια του δανείου

Δανειολήπτες ΑμεΑ

Ειδική μέριμνα προβλέπεται για τους δανειολήπτες με αναπηρία. Συγκεκριμένα, δανειολήπτες ΑμεΑ με ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον 67% εντάσσονται αυτοδίκαια στην Κατηγορία 1, χωρίς περαιτέρω έλεγχο των εισοδηματικών και περιουσιακών κριτηρίων τους. Δικαιούνται δηλαδή βελτιωμένη κατά 50% ισοτιμία μετατροπής, με σταθερό επιτόκιο 2,3% πλέον εισφοράς ν. 128/75 για το σύνολο της διάρκειας του δανείου.

Η εν λόγω πρόβλεψη επεκτείνεται με πρωτοβουλία του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών στο σύνολο των δανειοληπτών (οφειλετών) ΑμεΑ με δάνεια σε ελβετικό φράγκο, προς όλους τους Πιστωτές (δηλ. και Εταιρίες Διαχείρισης Απαιτήσεων πέρα από  Τράπεζες).

Τι σημαίνει αυτό πρακτικά

Για να ξεδιαλύνουμε όσο μπορούμε την κατάσταση που βασανίζει χιλιάδες οικογένειες, αλλά και επιχειρηματίες, μιλήσαμε με την κα Αριάδνη Νούκα, γνωστή δικηγόρο η οποία έχει χειριστεί πολλές περιπτώσεις δανειοληπτών που έχουν πληρώσει «χρυσά» τα δάνεια τους.

Σύμφωνα με την κα Νούκα : «Η προβλεπόμενη «επιδότηση ισοτιμίας» στο πλαίσιο της ρύθμισης των δανείων σε ελβετικό φράγκο δεν συνιστά ουσιαστική λύση. Αντιθέτως, λειτουργεί ως ένας μηχανισμός που παγιώνει το ήδη διογκωμένο κεφάλαιο των οφειλών, το οποίο εκτινάχθηκε αποκλειστικά λόγω της δραματικής ανατίμησης του ελβετικού φράγκου, χωρίς καμία υπαιτιότητα των δανειοληπτών.»

Και συνεχίζει τονίζοντας πως «η ρύθμιση αγνοεί πλήρως το γεγονός ότι επί σχεδόν είκοσι έτη οι δανειολήπτες κατέβαλαν κανονικά τις δόσεις τους, πληρώνοντας δεκάδες χιλιάδες ευρώ, τα οποία σήμερα εμφανίζονται σαν να μην επηρέασαν ουσιωδώς το ύψος της οφειλής τους. Στην πράξη, η συναλλαγματική ζημία μετατρέπεται σε οριστική και νόμιμη επιβάρυνση του δανειολήπτη, χωρίς να αναγνωρίζεται η ευθύνη των πιστωτικών ιδρυμάτων για τη διάθεση σύνθετων και υψηλού κινδύνου χρηματοπιστωτικών προϊόντων σε καταναλωτές που δεν είχαν την απαραίτητη ενημέρωση.

Σε αντίθεση με ό,τι συνέβη σε άλλα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπου τα δικαστήρια παρενέβησαν υπέρ της προστασίας των δανειοληπτών, στην Ελλάδα οι πολίτες αισθάνονται ότι παραμένουν οι μόνοι που δεν έτυχαν ουσιαστικής θεσμικής προστασίας. Πρόκειται για ένα ζήτημα ισονομίας, δικαιοσύνης και εμπιστοσύνης προς την Πολιτεία, ιδίως για ανθρώπους που επί 20 χρόνια υπήρξαν συνεπείς στις υποχρεώσεις τους.»

Στο ίδιο μήκος κύματος και η κα Δέσποινα Σονιάδου, πρόεδρος του ΣΥΔΑΝΕΦ (Σύλλογος Δανειοληπτών Ελβετικού Φράγκου), η οποία σε επικοινωνία που είχε το libre μαζί της δήλωσε: “η ρύθμιση διορθώνει την τρέχουσα ισοτιμία κατά τη συγκεκριμένη ημέρα που θα επιλέξει ο δανειολήπτης να μπει στη ρύθμιση και δεν λαμβάνει υπόψιν τι έχει πληρώσει τόσα χρόνια, απλώς μετατρέπει το υπόλοιπο της οφειλής σε ευρώ”.

Και συμπληρώνει: «Και κάτι άλλο που μάθαμε μόλις σήμερα (σ.σ 20/2), επιλέγοντας ο ενδιαφερόμενος να ξεκινήσει η διαδικασία, θα πρέπει να μπει με τους κωδικούς του στο taxisnet και εκεί βλέπει πως πρέπει να γίνει η αίτηση του στην τράπεζα και όχι σε κάποιο δημόσιο φορέα. Και ο ίδιος, το μόνο που θέλει είναι να μάθει απλά τα ποσά. Αν επιλέξει να συνεχίσει, τότε αντιλαμβάνεται πως πρέπει να τελεστή οπωσδήποτε η διαδικασία. Δεν μπορεί να κάνει πίσω. Άρα νιώθει εγκλωβισμένος. Και για το λόγο αυτό φοβάται και δεν προχωρά. Υπάρχει μεγάλη άρνηση των δανειοληπτών να προχωρήσουν στη ρύθμιση».

Κλείνοντας η κα Σονιάδου υπογραμμίζει πως κατά τη γνώμη τη δική της αλλά και του συλλόγου η κυβέρνηση δεν επιθυμεί την εξυπηρέτηση των πολιτών, αλλά την απλή μετατροπή των δανείων αυτών από ελβετικό φράγκο.