Τι Προέδρους Δημοκρατίας θέλουμε;
✨Ο πρωθυπουργός πρότεινε την εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας για μία εξαετή θητεία, αλλά η πρόταση έχει επισκιαστεί από άλλες συνταγματικές διαμάχες.
✨Το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι η διάρκεια της θητείας, αλλά η διασφάλιση συναίνεσης και η επιλογή υποψηφίων με υπερκομματικό χαρακτήρα.
✨Παραδείγματα προηγούμενων Προέδρων δείχνουν ότι η ποιότητα και η αποδοχή του προσώπου επηρεάζουν σημαντικά τη δημοκρατική σταθερότητα και λειτουργία του θεσμού.
✨Τελικά, η συζήτηση για τη θητεία ίσως να μην είναι τόσο σημαντική όσο η εξασφάλιση ευρείας πολιτικής συμφωνίας και υποστήριξης για τον Πρόεδρο.
Ο πρωθυπουργός έβαλε στο τραπέζι της συζήτησης για την αναθεώρηση του Συντάγματος –μεταξύ άλλων και αναμφίβολα πιό σημαντικών για την λειτουργία του πολιτικού συστήματος και των θεσμών– και την εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας για μία και μόνο εξαετή θητεία. Χαμένοι, προς το παρόν, στην πολιτική αντιπαράθεση για το άρθρο 86 (περί ευθύνης υπουργών), το άρθρο 16 (ιδιωτικά ΑΕΙ), την εκλογή της Δικαιοσύνης και άλλα, η πρότασή του δεν έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον που της αξίζει.
Το ερώτημα, όμως, δεν θα έπρεπε να είναι εάν ενισχύει την ποιότητα του πολιτεύματος η εκλογή ΠτΔ άπαξ και για έξι χρόνια, αλλά πώς θα διασφαλιστεί η μέγιστη δυνατή συναίνεση των πολιτικών δυνάμεων στην σχετική διαδικασία μέσω της Βουλής και πώς θα προτείνονται υποψήφιοι για το ύπατο πολιτειακό αξίωμα που θα έχουν τα προσόντα και θα προκαλούν συγκλίσεις ώστε να υπηρετούν άξια τον θεσμό.
Για παράδειγμα, έπληξε ή εμπλούτισε τον μεταπολιτευτικό μας βίο η εκλογή του Κωστή Στεφανόπουλου για δύο συνεχείς τετραετείς θητείες; Η εκλογή του Κάρολου Παπούλια; Οι οι δύο -αν και όχι συνεχόμενες- θητείες του Κωνσταντίνου Καραμανλή; Προφανώς εμπλούτισε.
Από την άλλη, μήπως υπήρξαν σε αυτά τα 50 χρόνια Πρόεδροι της Δημοκρατίας που θα τους άξιζε και δεύτερη θητεία; Ή, το αντίθετο, υπήρξαν ανώτατοι άρχοντες που αποτέλεσαν μέτριες επιλογές και κακώς προτάθηκαν υπό το φως συγκυριών ή πολιτικών σκοπιμοτήτων; Τροφή για σκέψη.
Μία εξαετή προεδρική θητεία σημαίνει πρακτικά ότι μία κοινοβουλευτική πλειοψηφία ακόμα και των 151 (ή και σχετική με τα ισχύοντα) μπορεί να εκλέξει Πρόεδρο και να δεσμεύσει την επόμενη Βουλή, υπό την έννοια ότι υπερβαίνει την τετραετή θητεία μιας κυβέρνησης. Αυτό εάν αποτελεί αποτέλεσμα συναίνεσης δεν είναι κακό, εάν, όμως, εξασφαλίσει τον ελάχιστο αριθμό ψήφων που επιτάσσει το Σύνταγμα μπορεί να αποδειχτεί προβληματικό για την λειτουργία του πολιτικού συστήματος.
Παραμένει, όμως, το ερώτημα: ποιό είναι το κύριο ζητούμενο, η διάρκεια της θητείας ή η εξασφάλιση συναίνεσης και ο ουσιαστικός υπερκομματικός χαρακτήρας που πρέπει έχει το πρόσωπο που θα εκπροσωπήσει το ύπατο αξίωμα και το σύνολο των Ελλήνων;
Και εν κατακλείδι, μήπως παρέλκει, τελικά, η συζήτηση αυτή περί της διάρκειας της προεδρικής θητείας και της άπαξ εκλογής;