Μητσοτάκης και Ερντογάν συμφωνούν σε ένα πράγμα: δεν θέλουν τον Τραμπ στα πόδια τους…

Την περασμένη Παρασκευή υπεγράφη η πρώτη συμφωνία για την πώληση αμερικανικού LNG στην Ουκρανία στο πλαίσιο του σχεδίου της κοινοπραξίας ATLANTIC SEE LNG TRADE, στην οποία ο Όμιλος AKTOR συμμετέχει κατά 60% και η ΔΕΠΑ Εμπορίας κατά 40% (προμηθευτής η BP και αγοραστής η ουκρανική Naftogaz). Το ενδιαφέρον ως προς αυτό είναι πώς επισπεύδεται ο σχεδιασμός για την προώθηση του αμερικανικού υγροποιημένου αερίου προς την ανατολική Ευρώπη.

Το πρώτο φορτίο LNG που θα φτάσει στη Ρεβυθούσα, θα σταλεί στην Ουκρανία τον ερχόμενο Μάρτιο, δηλαδή σε λίγες εβδομάδες, και οι προς παράδοση ποσότητες θα διαμετακομισθούν στην Ουκρανία μέσω του Route 1.

Το προσεχές διάστημα αναμένονται σημαντικές εξελίξεις ενόψει και την κρίσιμης συνάντησης που έχει προγραμματιστεί στον Λευκό Οίκο στις 24 Φεβρουαρίου στην οποία θα συμμετάσχει ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου.

Ως προς τα παραπάνω, πέραν της επιβεβαίωσης της ενίσχυσης της γεωπολιτικής θέσης της Ελλάδας στον αμερικανικό σχεδιασμό για την περιοχή μας, είναι πιθανό να προκύψουν εξελίξεις που υπερβαίνουν τα ενεργειακά και αγγίζουν και το εξαιρετικά ευαίσθητο θέμα των ελληνοτουρκικών.

Παρότι δεν έχει ακόμα προσδιοριστεί με ακρίβεια η ημερομηνία, οι πληροφορίες αναφέρουν ότι μεταξύ 9 και 13 Φεβρουαρίου θα συνεδριάσει στην Άγκυρα το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας Ελλάδας-Τουρκίας και θα συναντηθούν οι Κυριάκος Μητσοτάκης και Ταγίπ Ερντογάν.

Μέχρι να προσγειωθεί ο κυβερνητικό αεροσκάφος στην τουρκική πρωτεύουσα ο κίνδυνος μίας ακόμα αναβολής -έχουν προηγηθεί δύο– στην πρώτη επίσημη συνάντηση των δύο ηγετών από το 2023 είναι υπαρκτός. Αμφότεροι δέχονται πιέσεις στο εσωτερικό των χωρών τους, η δε Τουρκία με τις τελευταίες κινήσεις της (Navtex διετούς διάρκειας, αποστρατιωτικοποίηση νησιών και θέμα “τουρκικής” μειονότητας στη Θράκη) εμφανίζεται να επιμένει στη γνωστή αναθεωρητική της ατζέντα που υπερβαίνει κατά πολύ την ελληνική “κόκκινη” γραμμή.

Καθ’ ημάς δεν είναι λίγοι εκείνοι που διερωτώνται τι μπορεί να συζητηθεί με την Τουρκία σε ένα τέτοιο πλαίσιο επιθετικότητας και ακούγονται ακόμα και κραυγές ακραίων περί “προδοσίας”- χαρακτηριστική η δήλωση της Μαρίας Καρυστιανού.

Το καλύτερο δυνατό που, υπ΄ αυτές τις συνθήκες, μπορεί να αναμένει κανείς είναι να επαναδιατυπωθούν οι “καλές προθέσεις” εκατέρωθεν και να συνεχιστεί η τακτική των …ταραγμένων (από τις προκλήσεις της Άγκυρας) “ήρεμων νερών” και κάποιες συμφωνίες χαμηλής πολιτικής.

Κάτι τέτοιο συμφέρει την Τουρκία που ρίχνει το βάρος της στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή (εδραίωση της επιρροής της στη Συρία, Ιράν, Συμβούλιο Ειρήνης για τη Γάζα) και προσπαθεί να ενισχύσει τις γέφυρες της με την ΕΕ. Συμφέρει, προφανώς, και την Ελλάδα για να κρατά σε χαμηλή ένταση το μέτωπο των ελληνοτουρκικών και να μην αποσπάται από τις πρωτοβουλίες για τα ενεργειακά, την ίδια ώρα που αποκτά προβάδισμα στους εξοπλισμούς. Επιπλέον πρέπει να λαμβάνεται υπ όψιν και το γεγονός ότι η Ελλάδα οδηγείται σε εκλογές το αργότερο την άνοιξη του 2027 και η Τουρκία το 2028.

Υπάρχει, όμως, κι ένας ακόμα σημαντικός λόγος.

Μητσοτάκης και Ερντογάν έχουν κάθε λόγο να “προσποιούνται” ότι συνομιλούν ώστε να αποφύγουν κάποια άμεση εμπλοκή του αμερικανικού παράγοντα στα ελληνοτουρκικά. Ο Ντόναλντ Τραμπ επενδύει στην περιοχή μας (Chevron, Exxon Mobil, κάθετος διάδρομος) και είναι σαφές πώς δεν επιθυμεί οιαδήποτε διαταραχή από αιφνίδιες εντάσεις.

Αυτό θα μπορούσε να τον οδηγήσει σε μία ενεργή εμπλοκή στη βάση της συναλλακτικής διπλωματίας που εφαρμόζει και χωρίς, φυσικά, να λαμβάνονται υπ όψιν οι κανόνες διεθνούς δικαίου. Όπως εφάρμοσε την μέθοδο της “σιμουλτανέ” (τριμερούς) διαπραγμάτευσης με τον Πούτιν και τον Ζελένσκι στο ουκρανικό, θα μπορούσε –εφόσον το κρίνει απαραίτητο για τα αμερικανικά συμφέροντα– να πράξει κάτι ανάλογο στα ελληνοτουρκικά. Οι πρόσφατες δηλώσεις του πρέσβη των ΗΠΑ στην Άγκυρα Τομ Μπάρακ πρέπει να αποτελούν δείγμα τέτοιων προθέσεων.

Μητσοτάκης και Ερντογάν δεν έχουν κανένα λόγο να δουν τον Τραμπ να εμπλέκεται σε μία πρωτοβουλία μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, καθένας για τους δικούς του λόγους. Υπό την έννοια αυτή και εφόσον δεν συντρέξουν λόγοι αναβολής οι δύο ηγέτες είναι περίπου υποχρεωμένοι να συνομιλούν για …τα μάτια του προέδρου των ΗΠΑ και της διεθνούς κοινότητας. Σε αυτό φαίνεται πώς συμφωνούν…