“Φαινόμενο Καρυστιανού”: Το 1/3 της κοινωνίας και οι “απευθείας αναθέσεις”
The president of the “Tempi 2023” association and mother of one of the victims, Maria Karystianou, speaks to the Committee on Petitions of the European Parliament in Brussels on March 18, 2024 / H πρόεδρος του συλλόγου «Τέμπη 2023» και μητέρα ενός εκ των θυμάτων, Μαρία Καρυστιανού, μιλάει στην Επιτροπή Αναφορών του Ευρωκοινοβουλίου στις Βρυξέλλες στις 18 Μαρτίου 2024
Σε ολόκληρη την περίοδο από την αρχή της οικονομικής κρίσης και της κροτώδους πτώσης του παλαιού δικομματισμού μέχρι σήμερα, η αδυναμία του πολιτικού συστήματος να απαντήσει στις πραγματικές αιτίες αυτής της επώδυνης εθνικής περιπέτειας έχει οδηγήσει τμήματα της κοινωνίας και τους εκλογικού σώματος σε εκφράσεις θυμού και αποστασιοποιήσεις, συχνά με “απευθείας αναθέσεις” σε πρόσωπα που εισβάλλουν στο πολιτικό σκηνικό και επαγγέλλονται να το ανατρέψουν.
Το φαινόμενο το ζήσαμε σε διάφορες εκφάνσεις, κάποιες άκρως επικίνδυνες (δολοφονικές) που άφησαν ανοικτές εστίες τοξικότητας και άλλες συγκυριακές, γραφικές ή μικρότερης εμβέλειας. Αν και κατακερματισμένος, όμως, αυτός ο χώρος υπάρχει και αθροίζει πιά (δημοσκοπικά) περίπου το 1/3 της κοινωνίας. Και εκφράζεται προσωποπαγώς και στη βάση της σύγκρουσης με το “παλιό” και το “διεφθαρμένο”.
Το κόμμα Καρυστιανού αναδεικνύεται στην πιό πρόσφατη και ίσως την πιό δυναμική έκφραση αυτού του κύματος της τελευταίας δεκαπενταετίας. Και είναι μέχρι τώρα και η πιό διεισδυτική και αποτελεσματική έκφραση γιατί μαζί με όλες τις άλλες αιτίες προστίθεται και το βαρύ οργισμένο και πένθιμο συναίσθημα μιας τραγωδίας που συντάραξε τη χώρα και προκάλεσε λογικά εκατομμύρια ταυτίσεις.
Για παράδειγμα, στην τελευταία μέτρηση της Metron Analysis (Mega) η δημοφιλία της Μαρίας Καρυστιανού φτάνει το 50%– κανένα πολιτικό πρόσωπο δεν θα μπορούσε να την πλησιάσει. Επίσης, περίπου ένας στους τρεις ψηφοφόρους δηλώνει ότι (πολύ + αρκετά) θα μπορούσε να ψηφίσει το κόμμα της και το ποσοστό αυτό διατρέχει οριζόντια τα κόμματα, από την εκλογική βάση της Ν.Δ μέχρι εκείνη του ΚΚΕ.
Αναμφίβολα, ένα προσωποπαγές κόμμα οργής, και μάλιστα από ένα πρόσωπο που συμπύκνωσε και εκπροσώπησε τον εθνικό πόνο για την τραγωδία, είναι λογικό να πλήττει περισσότερο άλλα επίσης προσωποπαγή κόμματα διαμαρτυρίας.
Δεν συμβαίνει, όμως, μόνο αυτό. Υπάρχουν ψηφοφόροι που ψήφισαν Μητσοτάκη και εμφανίζονται έτοιμοι να ψηφίσουν Καρυστιανού. Υπάρχουν ψηφοφόροι που ψήφισαν Τσίπρα και τώρα δηλώνουν ότι θα ψηφίσουν το νέο κόμμα της. Υπερδεξιοί, δεξιοί, κεντρώοι, κεντροαριστεροί και αριστεροί βρίσκουν διέξοδο για να αναθέσουν την έκφραση της απογοήτευσής τους στην Μαρία Καρυστιανού. Οξύμωρο; Να δηλώσεις, για παράδειγμα, δεξιός ή αριστερός και να σκέφτεσαι να ψηφίσεις ένα πρόσωπο που έχει κάνει σημαία του ότι δεν υπάρχει διαχωρισμός μεταξύ δεξιάς και αριστεράς, σκοπός είναι να είμαστε όλοι καλά…
Αυτές τις δομικές πλέον αντιφάσεις στην κοινωνία δεν τις δημιούργησε βεβαίως η Μαρία Καρυστιανού, τις βρήκε και έρχεται να τις εκπροσωπήσει αφού αξιοποιεί τις ίδιες τις αδυναμίες και αβελτηρίες του πολιτικού και θεσμικού μας οικοδομήματος. Αυτοί οι δυνητικοί ψηφοφόροι του κόμματός της δείχνουν να μην τρομάζουν από όσα δήλωσε για τις αμβλώσεις –και καλά οι σκληροί συντηρητικοί και θρησκόληπτοι αλλά και οι υπέρμαχοι των δικαιωμάτων της κεντρο-αριστεράς;-, ούτε από το γεγονός ότι μέχρις ώρας συνωθούνται δίπλα της πρόσωπα που είτε προέρχονται από το κόμμα του Δημ. Νατσιού είτε έχουν πρωτοστατήσει σε εκστρατείες κατά των “προδοτών” και των “αντίχριστων”.
Ακόμα κι αν το κόμμα Καρυστιανού “ξεφουσκώσει” προεκλογικά και μπροστά στα διλήμματα διακυβέρνησης και στα πραγματικά προβλήματα που απαιτούν λύσεις, το αποτύπωμά του θα το αφήσει. Θα ενισχύσει την τάση για “απευθείας αναθέσεις”, θα μοχλεύσει ένα τμήμα του εκλογικού σώματος που επιλέγει τυφλά και θα αποκαλύψει ακόμα περισσότερο την ανάγκη να ανοικοδομηθεί σε νέες βάσεις το πολιτικό και θεσμικό μας σύστημα.