Η Εξεταστική, το γκροτέσκο και η λάθος …λύση

Είτε κάποιες απ΄ αυτές καταγράφονται ως “κακιές στιγμές” του κοινοβουλευτισμού, είτε καταλήγουν σε πανσπερμία πορισμάτων που υποκινούνται από πρόθεση συγκάλυψης (της εκάστοτε κυβέρνησης) ή από πολιτικές σκοπιμότητες (της εκάστοτε αντιπολίτευσης), οι εξεταστικές επιτροπές για την διερεύνηση ευθυνών πολιτικών προσώπων έχουν την αξία τους. Και η τηλεοπτική τους μετάδοση μπορεί να εγκυμονεί κινδύνους αλλά την πολλαπλασιάζει.

Στο κοινοβουλευτικό “talk of the town” κυκλοφορεί ότι κάποιες από τις συνεδριάσεις της Εξεταστικής για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ παρακολούθησαν στο κανάλι της Βουλής έως και 500.000 τηλεθεατές. Μπορεί να μην ξεπέρασαν τις τηλεθεάσεις του παλιού “Big Brother” ή τις καλές εποχές του “Survivor” όμως είναι αξιοσημείωτο το ποσοστό, κι αν η διοίκηση του καναλιού σκεφτόταν να προβάλει και τα “best of” της ημέρας, στο βραδινό prime time, θα ήταν σημαντικά μεγαλύτερο.

Ο Νικήτας Κακλαμάνης είπε (Action24) ότι σκέφτεται να θέσει την Διάσκεψη των Προέδρων προ των ευθυνών της και προτείνει να πέσει “μαύρο” στην τηλεοπτική μετάδοση των συνεδριάσεων των Εξεταστικών επιτροπών. Όχι, ωστόσο, αυτής για τον ΟΠΕΚΕΠΕ– “τα πράγματα θα συνεχιστούν ως έχουν”, είπε.

Η αναφορά δεν έχει ιδιαίτερη πρακτική αξία για δύο λόγους: πρώτον, λογικά δεν απομένει πολύς χρόνος μέχρι τις επόμενες εκλογές για κάποια νέα Εξεταστική επιτροπή, ακόμα, δε, κι αν φτάσει η φημολογούμενη δεύτερη δικογραφία για το ίδιο σκάνδαλο στη Βουλή το πιθανότερο είναι να ενσωματωθεί στην τρέχουσα διαδικασία, και δεύτερον, κυβέρνηση και αντιπολίτευση έχουν δεσμευτεί ότι στον διάλογο που θα ξεκινήσει σχετικά με την αναθεώρηση του Συντάγματος, το διαβόητο άρθρο 86 (περί ευθύνης υπουργών) είναι πρώτο στη λίστα, οπότε τα περί τηλεοπτικών μεταδόσεων παρέλκουν.

Το παρελθόν των Εξεταστικών δεν τιμά τον κοινοβουλευτισμό, αυτό, όμως, αφορά τον τρόπο με τον οποίο τις διαχειρίζονται οι εκάστοτε κυβερνητικές πλειοψηφίες.

Προκύπτουν ωστόσο στοιχεία και πληροφορίες που μέσω και της τηλεοπτικής μετάδοσης φθάνουν στην κοινή γνώμη ευκολότερα. Σε μία τέτοια, προ εικοσαετίας, για τα σκάνδαλο των εξοπλιστικών, “μάθαμε” ότι κάποιοι αριθμοί που αναγράφονταν σε έγγραφα ήταν …τηλεφωνικοί αριθμοί, λίγο αργότερα, όμως, αποσαφηνίστηκε ότι επρόκειτο για λογαριασμούς off shore!

Στην Εξεταστική για τον ΟΠΕΚΕΠΕ επίσης πληροφορηθήκαμε λεπτομέρειες για τις σκοτεινές διαδρομές των κοινοτικών επιδοτήσεων, είδαμε να αναδεικνύονται οι φιγούρες του “φραπέ”, του “χασάπη”, των υπερτυχερών του Τζόκερ και των ιδιοκτητών Φεράρι και Τζάγκουαρ, παρακολουθήσαμε ακόμα τους πρωταγωνιστές να επικαλούνται το δικαίωμα της σιωπής. Ακόμα κι αν, ως συνήθως, η Εξεταστική λήξει άδοξα οι πολίτες έχουν διαμορφώσει εικόνα.

Ο πρόεδρος της Βουλής δεν έθεσε, όμως, το ζήτημα των τηλεοπτικών μεταδόσεων μόνο επειδή η υπερχειλίζουσα “μαγκιά” των αγροτών χωρίς χωράφια και των κτηνοτρόφων χωρίς κοπάδια πρόσβαλε τον κοινοβουλευτισμό.

Ας μην γελιόμαστε, το πρόβλημα είναι η Ζωή Κωνσταντοπούλου που, όπως την κατηγορούν, έχει μετατρέψει τις συνεδριάσεις σε νυχτερινή εκπομπή περιφερειακού καναλιού όπου ο παρουσιαστής πουλάει προϊόντα, συνομιλεί με τα νεφελίμ και προμοτάρει πολιτικές απόψεις. Μπορεί η Εξεταστική να μην καταλήξει σε κοινό πόρισμα, αρκετοί δικηγόροι όμως βρήκαν δουλειά με τις μηνύσεις που θα ακολουθήσουν για τις ύβρεις, τα σεξιστικά σχόλια, και τις προσωπικές επιθέσεις που έγιναν viral.

Όμως, ο αντισυστημισμός και η τοξικότητα είναι μόνο τα συμπτώματα της θεσμικής αποχαλίνωσης στην λειτουργία του πολιτικού συστήματος. Δεν είναι η τηλεοπτική μετάδοση που τα δημιουργεί. Πιθανότατα τα οξύνει αλλά πάντοτε οι ακραίοι εκπρόσωποι του φαινομένου θα βρίσκουν τρόπους να συνομιλούν με τα θυμωμένα κοινά. Άλλωστε, και τα ιδιωτικά κανάλια προσφέρουν χώρο και χρόνο σε αυτές τις φωνές.

Εν κατακλείδι, το ζήτημα δεν είναι να σωπάσουν κατασταλτικά αυτές οι φωνές. Είναι να μπορέσει επιτέλους το πολιτικό σύστημα και τα κόμματα διακυβέρνησης να αποκαταστήσουν τη σχέση εμπιστοσύνης με μεγάλα τμήματα της κοινωνίας ώστε το γκροτέσκο να μην γίνεται οικείο και ανεκτό.