Γάζα: Ένας μήνας εκεχειρία- Η πολεμική κρίση συνεχίζεται- Συγκλονιστικές μαρτυρίες για μια δραματική καθημερινότητα

Ένας μήνας έχει περάσει από τότε που τέθηκε σε ισχύ η τελευταία εκεχειρία στη Γάζα, στο πλαίσιο της πρώτης φάσης του σχεδίου του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου. Ο βομβαρδισμός περιορίστηκε —αν και δεν σταμάτησε ποτέ εντελώς—, τα σύνορα άνοιξαν μερικώς για τη διέλευση ανθρωπιστικής βοήθειας και εμπορευμάτων, ενώ η διεθνής κοινότητα ανέμενε ότι το καθεστώς της εκεχειρίας θα επέτρεπε στους κατοίκους να ανακτήσουν σταδιακά στοιχειώδεις συνθήκες ζωής. Όμως η πραγματικότητα απέχει δραματικά από τις προσδοκίες: η πείνα, η δίψα, η έλλειψη καυσίμων και οι ουρές για κάθε βασικό αγαθό παραμένουν καθημερινότητα για περισσότερους από 2,4 εκατομμύρια Παλαιστινίους.

Παρά τη μείωση της έντασης, οι δομικές κρίσεις που προκάλεσε ο δεκατετράμηνος πόλεμος όχι μόνο δεν υποχώρησαν, αλλά εξελίσσονται σε μια νέα, πιο ύπουλη μορφή ανθρωπιστικής πίεσης, την οποία κάτοικοι και οργανώσεις περιγράφουν ως πολιτική «μηχανικής πείνας» από το Ισραήλ.

Έλλειψη νερού: η πρώτη ύλη της επιβίωσης σε ανεπάρκεια

Για τον Αχμέτ Αλ-Χάσι, 51 ετών, κάτοικο του στρατοπέδου Αλ-Σάτι στη δυτική Γάζα, η καθημερινότητα δεν άλλαξε σε τίποτα. Κάθε μέρα περιμένει επί ώρες στην ουρά για να πάρει 20 λίτρα πόσιμου νερού, ποσότητα που πρέπει να καλύψει τις ανάγκες μιας οικογένειας επτά μελών. Για το νερό χρήσης —πλύσιμο, μαγείρεμα, καθαριότητα— η κατάσταση είναι ακόμη χειρότερη: κάθε τρεις ημέρες η οικογένεια λαμβάνει μόλις 250 λίτρα, ποσότητα που υπό φυσιολογικές συνθήκες επαρκεί μετά βίας για μία.

Η κρίση του νερού υπήρξε ένα από τα πιο επικίνδυνα αποτελέσματα του πολέμου, καθώς συνδέθηκε με την εξάπλωση υδατογενών νοσημάτων, επιδημιών και σοβαρών κρουσμάτων αφυδάτωσης. Ο Αλ-Χάσι περιγράφει πως «η εκεχειρία δεν άλλαξε τίποτα· η ταλαιπωρία συνεχίζεται και κανείς δεν φαίνεται ικανός να πιέσει το Ισραήλ να βελτιώσει τις συνθήκες διαβίωσης».

Μαγείρεμα με ξύλα: μια επιστροφή δεκαετιών

Η έλλειψη υγραερίου είναι μια από τις πιο οδυνηρές συνέχειες του πολέμου. Για μεγάλο διάστημα οι κάτοικοι αναγκάστηκαν να βασιστούν στο ξύλο ως μέσο μαγειρέματος, πολλές φορές κόβοντας δέντρα ή αφαιρώντας ξύλα από κατεστραμμένα σπίτια.

Η Ράνια Ραντουάν, 44 ετών, από τη συνοικία Σεΐχ Ραντουάν στη βόρεια Γάζα, ζει σήμερα με τον σύζυγο και τα πέντε παιδιά της σε σχολική αίθουσα που έχει μετατραπεί σε χώρο φιλοξενίας εκτοπισμένων. «Δεν υπάρχει αέριο. Μαγειρεύουμε με καυσόξυλα ή με κομμάτια πλαστικού που βρίσκουμε. Η ποιότητα είναι άθλια και προκαλεί αναπνευστικά προβλήματα», σημειώνει. Η τιμή της φιάλης υγραερίου έχει εκτοξευθεί: από 60 σέκελ πριν τον πόλεμο, σήμερα μια μικρή φιάλη φθάνει τα 200 σέκελ (περίπου 62 δολάρια). Το Ισραήλ επέτρεψε μετά τον Ιανουάριο την είσοδο μικρών ποσοτήτων, ωστόσο οι κάτοικοι κάνουν λόγο για μηδενική σταθερότητα στην τροφοδοσία και «ριψοκίνδυνες πρακτικές» στη διανομή.

Καύσιμα σε εξωφρενικές τιμές: μετακινήσεις μόνο για το αναγκαίο

Η έλλειψη καυσίμων επηρέασε δραματικά και τις μετακινήσεις. Η τιμή του πετρελαίου, που είχε μειωθεί προσωρινά στα 8 δολάρια/λίτρο, εκτοξεύθηκε ξανά κοντά στα 15 δολάρια/λίτρο, ενώ ο περιορισμένος ανεφοδιασμός που επιτρέπεται από το Ισραήλ επιδεινώνει τη διαθεσιμότητα. Ο 26χρονος Ουασίμ Χαμντάν εξηγεί ότι «η μετακίνηση έχει γίνει πολυτέλεια· τα λεωφορεία, τα ταξί, όλα ανέβηκαν. Και κάθε μέρα η τιμή αλλάζει». Η κατάσταση αυτή επιβαρύνει και τα νοσοκομεία, τις γεννήτριες και τα αρτοποιεία, που εξαρτώνται από περιορισμένες εισαγωγές καυσίμων.

Η αγορά υπό ασφυξία και η σκιά της αισχροκέρδειας

Παρά το μερικό άνοιγμα για εισαγωγή εμπορευμάτων, οι κάτοικοι παραμένουν καχύποπτοι. Πολλοί καταγγέλλουν ότι οι τιμές μεταβάλλονται καθημερινά, ενώ βασικά αγαθά παραμένουν απρόσιτα. Η Σαμάρ Αλ-Μινάουι, από το στρατόπεδο Νουσεϊράτ, αναφέρει ότι «ο τερματισμός του πυρός δεν άλλαξε τίποτα.

Τα προϊόντα εισήλθαν, αλλά οι τιμές είναι συχνά χειρότερες από την περίοδο του πολέμου. Νιώθουμε ότι είμαστε όμηροι των εμπόρων». Οι αρχές της Γάζας κατηγορούν ανοιχτά το Ισραήλ για «σκόπιμη καθυστέρηση» στην είσοδο αγαθών και για «πολιτική πίεση μέσω ανθρωπιστικού στραγγαλισμού». Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, από την έναρξη της εκεχειρίας μέχρι τις 6 Νοεμβρίου έχουν εισέλθει 4.453 φορτηγά βοήθειας από τα 15.600 που προβλέπονταν. Από αυτά, μόνο 31 μετέφεραν υγραέριο και 84 πετρέλαιο για κρίσιμες υποδομές.

Η έννοια της εκεχειρίας υπό αμφισβήτηση

Οι κάτοικοι της Γάζας συμφωνούν σε ένα πράγμα: μετά από έναν μήνα εκεχειρίας, η καθημερινότητα δεν έχει βελτιωθεί. Το νερό, το αέριο, τα καύσιμα, οι τιμές, η υγεία, η στέγαση παραμένουν σε οριακή κατάσταση. Παρά τη μείωση των βομβαρδισμών, η εκεχειρία δεν μεταφράστηκε σε χειροπιαστή ανακούφιση, οδηγώντας πολλούς να θεωρούν ότι ο πόλεμος απλώς «άλλαξε μορφή».

Το ερώτημα που πλανάται είναι αν η εκεχειρία μπορεί να μετατραπεί σε γέφυρα προς μια αξιοπρεπή καθημερινότητα, ή αν θα παραμείνει ένα τεχνικό διάλειμμα σε μια πραγματικότητα που εξακολουθεί να διαμορφώνεται από πολιτικές πιέσεις, ανθρωπιστικούς περιορισμούς και ασύμμετρη εξάρτηση από τις ισραηλινές αποφάσεις.

Προς το παρόν, αυτό που βιώνουν οι κάτοικοι της Γάζας είναι η σιωπηλή συνέχιση της κρίσης — ένας πόλεμος χωρίς εκρήξεις, αλλά με καθημερινό κόστος που μετριέται σε ζωή, υγεία και αξιοπρέπεια.