“Στη σκιά των σκανδάλων”, το “Σπίτι της Τουρκίας”

Στην καρδιά του Μανχάταν, απέναντι από τα κεντρικά του ΟΗΕ, δεσπόζει ένας 36ώροφος πύργος — το «Σπίτι της Τουρκίας» — όπου απόψε (23.09.2025) στις 21:00 (ώρα Ελλάδας) ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν θα συναντήσει τον Κυριάκο Μητσοτάκη, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.

Το κτίριο δεν είναι απλή διπλωματική έδρα. Με πολυδάπανη κατασκευή, φωνές για υπερβολικό κόστος και κατηγορίες για διαφθορά, το «Σπίτι της Τουρκίας» έχει μετατραπεί σε σημείο αναφοράς — και αντικείμενο πολιτικού θορύβου — για την τουρκική διπλωματία στην αμερικανική μητρόπολη. Ο ίδιος ο Ερντογάν το έχει παρουσιάσει ως «χώρο αντάξιο της δόξας της χώρας», αλλά οι αντιδράσεις και τα ερωτήματα δεν έλειψαν.

Η ιδέα γεννήθηκε το 2012 με την αγορά δύο κτιρίων στην περιοχή Turtle Bay και τη σχετική αδειοδότηση το 2016. Η ανέγερση ξεκίνησε το 2017 και ολοκληρώθηκε το 2021, με την αμερικανική Perkins Eastman να υπογράφει την αρχιτεκτονική. Ο ουρανοξύστης φτάνει τα 171 μέτρα, έχει καμπύλη πρόσοψη που παραπέμπει στην ημισέληνο και κορυφή σε σχήμα τουλίπας — σημειολογία που προβάλλει εθνικούς συμβολισμούς.

Στους χώρους του στεγάζονται η τουρκική αποστολή στον ΟΗΕ, το προξενείο και κατοικίες διπλωματών, καθώς και αίθουσες συνεδριάσεων, εκθεσιακοί χώροι και αίθουσες προσευχής. Το συνολικό κόστος υπολογίστηκε στα 291 εκατ. δολάρια, ποσό που προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στην Τουρκία, ειδικά σε περίοδο οικονομικής δυσπραγίας.

Η κατασκευή συνοδεύτηκε και από τεχνικά προβλήματα: σε προ-εγκαίνια έπεσε υαλοπίνακας από τον 10ο όροφο και επιθεωρήσεις εντόπισαν ελλείψεις σε συστήματα πυρασφάλειας και εξαερισμού — με το σύστημα πυρασφάλειας να ολοκληρώνεται με καθυστέρηση 18 μηνών. Τα εγκαίνια, στις 20 Σεπτεμβρίου 2021, έγιναν από τον ίδιο τον Ερντογάν, σε κλίμα μεγαλοπρέπειας αλλά και αντιπαραθέσεων.

Το κτίριο ενεπλάκη επίσης σε πολιτικές έρευνες στις ΗΠΑ που σχετίζονταν με τη διαδικασία αδειοδότησης και την πολιτική επιρροή — υποθέσεις που έφεραν στο επίκεντρο το όνομα του «Σπιτιού της Τουρκίας» και τη σχέση του με ντόπιες αρχές. Αν και κάποιες κατηγορίες αργότερα αποσυρθήκαν από τις αμερικανικές αρχές, το σφυροκόπημα της δημόσιας συζήτησης είχε ήδη γίνει.

Η επιλογή του χώρου για τη σημερινή συνάντηση φέρει σαφές συμβολισμό: μια διπλωματική συνάντηση «στο γήπεδο» της Τουρκίας, λίγα βήματα από τα κεντρικά του ΟΗΕ, με τον πύργο να λειτουργεί ταυτόχρονα ως σκηνικό ισχύος και ως υπενθύμιση των αμφιλεγόμενων αντιπαραθέσεων που τον συνοδεύουν.