Ελληνοτουρκικά: Ο Φιντάν στη Milliyet για τις επαφές του στην Αθήνα και το “καζάν-καζάν”

Σε συνέντευξή του στη Milliyet, η οποία δημοσιεύεται στο πρωτοσέλιδο της εφημερίδας, ο Χακάν Φιντάν σημείωσε ότι οι επαφές του κατά την επίσκεψή του, την Παρασκευή, στην Αθήνα «πήγαν πολύ καλά», λέγοντας ότι «ο αγαπητός μου φίλος Γιώργος και εγώ είχαμε την ευκαιρία να αξιολογήσουμε διεξοδικά τις διμερείς μας σχέσεις. Επιβεβαιώσαμε την αποφασιστικότητά μας να προωθήσουμε τις σχέσεις μεταξύ της Τουρκίας και της Ελλάδας με θετική ατζέντα».

Η δήλωση του Τούρκου Υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις δείχνει μια σημαντική αλλαγή στον τρόπο που οι δύο χώρες αντιμετωπίζουν τις διαφορές τους. Η προσέγγιση αυτή βασίζεται στη συνεργασία, τη θετική ατζέντα και τη δέσμευση να καλλιεργηθεί κλίμα εμπιστοσύνης. Η εστίαση του Φιντάν στην καλή γειτονία και στην «αμοιβαία επωφελή» συνεργασία (ή «καζάν-καζάν»), υποδηλώνει ότι η Τουρκία αναζητά πιο πρακτικές και παραγωγικές λύσεις, μακριά από τις εντάσεις του παρελθόντος. Αυτό φανερώνει, επίσης, μια προσπάθεια για μακροπρόθεσμη σταθερότητα στα Βαλκάνια και την Ανατολική Μεσόγειο, σε μια εποχή έντονης γεωπολιτικής αβεβαιότητας.

Ο Φιντάν αναφέρθηκε και σε μια ευρύτερη ανησυχία για την άνοδο της ακροδεξιάς και του εθνικισμού στην Ευρώπη, μια τάση που φαίνεται να επηρεάζει τον διάλογο και με την Ελλάδα. Υποστηρίζει πως η Ευρωπαϊκή Ένωση, από την εποχή Σαρκοζί και έπειτα, απομακρύνθηκε από την πολυπολιτισμικότητα, οδηγώντας στην ανάπτυξη κινημάτων που βασίζονται στην ταυτότητα και στην εσωστρέφεια. Αυτή η δυναμική, σύμφωνα με τον Φιντάν, οδήγησε σε κοινωνικό διχασμό, αύξηση του ρατσισμού και αντι-μεταναστευτικά αισθήματα.

Τι σημαίνουν οι δηλώσεις του Τούρκου αξιωματούχου

• Διατήρηση του διαλόγου με ψυχραιμία: Η στάση της Τουρκίας, όπως διατυπώνεται από τον Φιντάν, θέτει τις διαφορές με την Ελλάδα υπό το πρίσμα της διαρκούς συνεργασίας, ανεξαρτήτως των επίμαχων ζητημάτων. Αυτό μπορεί να βοηθήσει τις δύο πλευρές να ξεπεράσουν παραδοσιακές εντάσεις, όπως τα ζητήματα κυριαρχίας στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, και να εστιάσουν σε ζητήματα που εξυπηρετούν κοινά συμφέροντα, όπως η ασφάλεια και η ενεργειακή συνεργασία.
• Η ακροδεξιά και η εθνικιστική πολιτική στην Ευρώπη: Ο Φιντάν βλέπει την άνοδο της ακροδεξιάς ως αποτέλεσμα της εσωστρέφειας στην πολιτική της Ευρώπης. Θεωρεί ότι αυτό υπονομεύει την πολυπολιτισμικότητα και προκαλεί ρήγματα που δυσχεραίνουν την επίτευξη αρμονίας μεταξύ διαφορετικών πολιτισμών. Αυτή η θέση αντιπροσωπεύει μια ευρύτερη ανησυχία της Τουρκίας για την σταθερότητα στην περιοχή, ιδιαίτερα όσον αφορά την ανοχή προς την ποικιλομορφία και τη διαχείριση των προσφυγικών ροών, θέματα στα οποία η Τουρκία έχει σημαντικό ρόλο.

• Προετοιμασία για τη συνεδρίαση του Συμβουλίου Συνεργασίας Υψηλού Επιπέδου: Οι προετοιμασίες για τη συνεδρίαση, στην οποία θα συμμετάσχουν και οι ηγέτες των δύο χωρών, δείχνουν τη δέσμευση Ελλάδας και Τουρκίας να ενισχύσουν τη διπλωματική τους επικοινωνία. Η επικείμενη επίσκεψη του Έλληνα πρωθυπουργού στην Άγκυρα αποτελεί ευκαιρία για συγκεκριμένες συμφωνίες και πρωτοβουλίες οικοδόμησης εμπιστοσύνης, που θα προωθήσουν τη σταθερότητα στις διμερείς τους σχέσεις.

• Η ευρωπαϊκή πολιτική και οι προκλήσεις για την Ελλάδα και την Τουρκία: Η αναφορά του Φιντάν στην ανάγκη συνεργασίας με βάση την «παράδοση» της Τουρκίας στη διαφορετικότητα προσπαθεί να ενισχύσει το προφίλ της χώρας ως πυλώνα σταθερότητας και διαπολιτισμικής κατανόησης, σε αντίθεση με την εσωστρέφεια της Δύσης. Το αφήγημα αυτό εντάσσεται στη γενικότερη στρατηγική της Τουρκίας να ενισχύσει τον ρόλο της στην περιοχή, προβάλλοντας μια εικόνα ανοικτής, ανεκτικής δύναμης.

Η συνέντευξη του Φιντάν ενισχύει το αφήγημα μιας νέας εποχής στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, με στόχο τη σταθερότητα και την ευημερία μέσα από έναν εποικοδομητικό διάλογο. Οι δηλώσεις του ενθαρρύνουν την πρόοδο στις σχέσεις των δύο χωρών, προτάσσοντας τη συνεργασία και τις κοινές αξίες έναντι των διαφορών. Η πρόκληση έγκειται στην ικανότητα Ελλάδας και Τουρκίας να διαχειριστούν πιέσεις από εσωτερικές πολιτικές εξελίξεις, όπως η άνοδος της ακροδεξιάς, και να επικεντρωθούν στη διατήρηση της θετικής ατζέντας. Η αμοιβαία επωφελής συνεργασία μπορεί να οδηγήσει σε ένα νέο κεφάλαιο σταθερότητας και ευημερίας στην Ανατολική Μεσόγειο, αν διατηρηθούν οι αρχές της καλής γειτονίας και της ψυχραιμίας.