Ασφάλεια και μετανάστευση: Πώς η κυβέρνηση των Εργατικών θα επιδίωκε να προσελκύσει την ΕΕ

Με το Εργατικό Κόμμα του Ηνωμένου Βασιλείου να προηγείται στις δημοσκοπήσεις κατά 20 μονάδες μπροστά από το κατεστημένο Συντηρητικό Κόμμα, μια αλλαγή στην κυβέρνηση μετά τις πρόωρες γενικές εκλογές της Πέμπτης (4 Ιουλίου) φαίνεται αναπόφευκτη και θα μπορούσε να σημαίνει προσπάθειες προσέγγισης της ΕΕ με τη μετανάστευση και την ασφάλεια να στην κορυφή της ατζέντας.

Το Εργατικό Κόμμα, με επικεφαλής τον Sir Keir Starmer, πρόκειται να κερδίσει περίπου 484 έδρες στο κοινοβούλιο των 650 εδρών, σημαντικά περισσότερες από ό,τι στη συντριπτική νίκη του Tony Blair το 1997. Αυτό σημαίνει ότι το Συντηρητικό Κόμμα, με επικεφαλής τον Rishi Sunak και στην εξουσία για 14 χρόνια, θα μπορούσε να κερδίσει μόλις 64 έδρες, τις λιγότερες σε ολόκληρη την 190χρονη ιστορία του κόμματος.

Στην προεκλογική εκστρατεία, το θέμα του Brexit ήταν σκληρό, με τους Εργατικούς να βαδίζουν προσεκτικά με την ελπίδα να κατευνάσουν τους «εναπομείναντες» ενώ παράλληλα θα αναζητούσαν τις ψήφους των απογοητευμένων Συντηρητικών και των ψηφοφόρων.

Ο Στάρμερ είπε ότι «δεν θα άνοιγε ξανά τις πληγές του παρελθόντος» σχετικά με την επιστροφή του Ηνωμένου Βασιλείου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά ήλπιζε να πετύχει τη χώρα μια καλύτερη συμφωνία με το μπλοκ.

«Ήμουν εξίσου σαφής ότι πιστεύω ότι μπορούμε να επιτύχουμε μια καλύτερη συμφωνία από την αποτυχημένη συμφωνία που κάναμε υπό τον Μπόρις Τζόνσον – στο εμπορικό μέτωπο, στην έρευνα και ανάπτυξη και στην ασφάλεια», είπε, προσθέτοντας ότι όλα αυτά θα υπόκεινται σε διαπραγμάτευση μετά την καταμέτρηση των ψήφων.

Ωστόσο, ο Starmer ήταν ξεκάθαρος ότι το Ηνωμένο Βασίλειο δεν θα επανενταχθεί στην ενιαία αγορά ή στην τελωνειακή ένωση όσο ζούσε.

Ερωτηθείς από δημοσιογράφους εάν μπορούσε να δει οποιεσδήποτε συνθήκες όπου το Ηνωμένο Βασίλειο θα επανενταχθεί σε κάποιο από τα δύο, ο Στάρμερ είπε: «Όχι. Δεν νομίζω ότι θα συμβεί κάτι τέτοιο. Ήμουν πραγματικά ξεκάθαρος σχετικά με το ότι δεν θα επανέλθω στην ΕΕ, στην ενιαία αγορά ή στην τελωνειακή ένωση – ή [να επιτρέψω] την επιστροφή στην ελεύθερη κυκλοφορία».

Σε ό,τι αφορά το εμπόριο, η μελλοντική υπουργός Οικονομικών, γνωστή στο Ηνωμένο Βασίλειο ως καγκελάριος του Οικονομικού, Ρέιτσελ Ριβς, ήταν πιο ανυπόμονη σε συνέντευξή της στους Financial Times. Είπε ότι θα επιδιώξει να σπάσει τους εμπορικούς φραγμούς με την ΕΕ και δεν θα έχει την ίδια προσήλωση που έχουν οι Συντηρητικοί για τις ρυθμιστικές αποκλίσεις.

Στο μανιφέστο υπάρχει μια δέσμευση, «να διαπραγματευτεί μια κτηνιατρική συμφωνία για να αποτρέψει περιττούς ελέγχους στα σύνορα και να βοηθήσει στην αντιμετώπιση του κόστους των τροφίμων. Βοηθήστε τους καλλιτέχνες που περιοδεύουν. και να εξασφαλίσει μια συμφωνία αμοιβαίας αναγνώρισης για τα επαγγελματικά προσόντα που θα βοηθήσει στο άνοιγμα των αγορών για τους εξαγωγείς υπηρεσιών του Ηνωμένου Βασιλείου».

Ενώ ένα Εργατικό Ηνωμένο Βασίλειο μπορεί να επιδιώξει καλύτερες σχέσεις με την ΕΕ, το μπλοκ πιθανότατα δεν θα λυγίσει προς τα πίσω για να προσαρμοστεί. Μετά την αποχώρηση του Λονδίνου, η ΕΕ είναι σαφές ότι δεν μπορεί να «διαλέξει» τα οφέλη και τα χαρακτηριστικά της ένταξής της που θέλει.

Καθώς η ΕΕ αντιμετωπίζει τις δικές της προκλήσεις, όπως ένας πόλεμος στο κατώφλι της, η μετανάστευση, οι διεθνείς εμπορικές διαμάχες, η άνοδος της ακροδεξιάς και ο ευρωσκεπτικισμός μεταξύ ορισμένων από τα μέλη της, μπορεί να μην θέλει να περιπλέξει περαιτέρω τα πράγματα προσπαθώντας να διευκολυνθεί το Ηνωμένο Βασίλειο.

Ωστόσο, υπάρχουν δύο τομείς στους οποίους θα μπορούσε να έχει ενδιαφέρον η στενή συνεργασία: η μετανάστευση και η ασφάλεια.

Εκτός από το να αναφέρει ότι θέλει μια καλύτερη συμφωνία με την ΕΕ για την ασφάλεια, ο Starmer έχει χρησιμοποιήσει στο παρελθόν την «εθνική ασφάλεια» για να προσελκύσει εγχώριους ψηφοφόρους, υποδηλώνοντας ότι βρίσκεται ψηλά στη λίστα των προτεραιοτήτων του.

«Το ίδιο το θεμέλιο κάθε καλής κυβέρνησης είναι η οικονομική ασφάλεια, η ασφάλεια των συνόρων, η εθνική ασφάλεια», είπε ο Στάρμερ κατά τη διάρκεια μιας ομιλίας πριν από έναν μήνα. «Αυτό είναι το θεμέλιο, το θεμέλιο πάνω στο οποίο θα χτιστούν το μανιφέστο μας και τα πρώτα μας βήματα».

Το Ηνωμένο Βασίλειο θα φιλοξενήσει την Ευρωπαϊκή Πολιτική Κοινότητα στο Blenheim Palace στο Λονδίνο. Επιπλέον, οι Εργατικοί σκοπεύουν να επιδιώξουν ένα νέο σύμφωνο ασφαλείας με την ΕΕ για την ανοικοδόμηση και την ενίσχυση της συνεργασίας με τους συμμάχους τους και την υπογραφή νέων διμερών συμφωνιών.

Όσον αφορά τη μετανάστευση, την οποία μάχονται τόσο η ΕΕ όσο και το Ηνωμένο Βασίλειο, είναι πιθανό η Starmer να επιδιώξει να συμμετάσχει σε ένα πανευρωπαϊκό πρόγραμμα για την καταπολέμηση της παράτυπης μετανάστευσης και τη διαχείριση της επανεγκατάστασης και της επεξεργασίας των μεταναστών που διασχίζουν τη Μεσόγειο.

Ο Στάρμερ είπε επίσης ότι σχεδιάζει να καταργήσει το αμφιλεγόμενο «σύστημα της Ρουάντα», το οποίο θα επιτρέπει σε αιτούντες άσυλο και πρόσφυγες να υποβάλλονται σε επεξεργασία και να επανεγκαθίστανται στη Ρουάντα και όχι στο Ηνωμένο Βασίλειο. Ωστόσο, αρκετές χώρες της ΕΕ έχουν υιοθετήσει το σχέδιο και έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον για την αναπαραγωγή παρόμοιων προγραμμάτων «εξωτερικής ανάθεσης».

*Η Catherine Feore συνέβαλε στο ρεπορτάζ

(Alice Taylor | Euractiv.com – Επιμέλεια Σαράντης Μιχαλούπουλος)