Πρέσπες και διεθνής αναγνώριση

Ο κ. Τζήμητρας τόνισε ότι χάρη στη Συμφωνία των Πρεσπών όχι μόνο ανακόπηκε το κύμα αναγνωρίσεων της γειτονικής χώρας ως «Μακεδονίας», αλλά πλέον όλες οι χώρες του κόσμου την αναγνωρίζουν ως Βόρεια Μακεδονία. Όπως επισήμανε, η ΝΔ, η οποία «είχε κάνει το παν για να μην υπάρξει αυτή η συμφωνία» και σήμερα δηλώνει ότι την «τιμά», οφείλει να εξηγήσει ποιες ενέργειες έχει αναλάβει στο Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (ΕΛΚ) απέναντι στο «αδελφό» κόμμα που κυβερνά στη Βόρεια Μακεδονία και παραβιάζει συστηματικά τη Συμφωνία.

Παράλληλα, έθεσε ευθέως το ερώτημα γιατί η Ελλάδα δεν πιέζει σήμερα τη Βόρεια Μακεδονία, με αποτέλεσμα να διαμορφώνεται η εικόνα ότι μόνο η Βουλγαρία έχει πρόβλημα, ενώ αναρωτήθηκε γιατί δεν «δέθηκε» η Βόρεια Μακεδονία με διμερείς συμφωνίες την περίοδο διακυβέρνησης των σοσιαλδημοκρατών.

Το Μακεδονικό ως παράγοντας πίεσης

Σε ένα ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο, ο κ. Τζήμητρας υπογράμμισε ότι, στη σημερινή δυσχερέστερη διεθνή συγκυρία ασφάλειας, η εκκρεμότητα του Μακεδονικού θα αποτελούσε πολλαπλασιαστή πιέσεων για την Ελλάδα. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, αν το ζήτημα παρέμενε ανοικτό, «τι πιέσεις πιθανότατα θα είχαμε για επίλυσή του και τι επαχθείς όρους θα είχαμε ενδεχομένως συρθεί να αποδεχθούμε».

«Ρεαλιστική πολιτική στη βάση αρχών»

Ο καθηγητής στάθηκε ιδιαίτερα στην ανάγκη για ρεαλιστική πολιτική με αρχές, επισημαίνοντας ότι δεν μπορεί να υπάρξει αποδοχή ή σύμπραξη με εισβολές, όπως αυτή στην Ουκρανία, αλλά ότι η λεγόμενη «σωστή πλευρά της Ιστορίας» δεν είναι σύνθημα, είναι η προάσπιση αξιών.

Ταυτόχρονα, άσκησε κριτική στη μονοδιάστατη έμφαση στις αμυντικές δαπάνες, προειδοποιώντας ότι όταν η ενίσχυση του στρατιωτικού σκέλους γίνεται με περικοπή κοινωνικών δαπανών, τότε διευρύνεται η ανισότητα και υπονομεύεται η κοινωνική συνοχή. Όπως τόνισε, αυτή είναι «η πραγματική βραδυφλεγής βόμβα για την ΕΕ και τα κράτη-μέλη», καταλήγοντας με τη χαρακτηριστική φράση: «Δεν θα “πάμε από το βόλι του Ρώσου” αλλά από αυτήν».

«Δεν θα συμφωνήσω με τη διαπίστωσή σας ότι δεν τηρώ τη Συμφωνία των Πρεσπών. Δεν είμαι ευτυχής με αυτή τη Συμφωνία. Ξέρετε πως εγκρίθηκε αυτή η Συμφωνία στο Κοινοβούλιο, όταν έπιαναν από το αυτί βουλευτές και τούς οδηγούσαν στο Κοινοβούλιο, ενώ νωρίτερα προφυλακίζονταν και φυλακίζονταν, εκβιάζονταν για να υπερψηφίσουν αυτό που συνέβη τότε. Ωστόσο αυτή είναι σε ισχύ, αποτελεί μια πραγματικότητα. Πριν από τέσσερα χρόνια είπα ότι αυτή η Συμφωνία αποτελεί πραγματικότητα, παρά το γεγονός ότι δέχτηκα ισχυρές πολιτικές επιθέσεις από την άκρα δεξιά και την άκρα αριστερά στη Μακεδονία. Έτσι, όσα συμπεριλαμβάνονται σε αυτή τη Συμφωνία τα σέβομαι. Η συνολική επίσημη, τυπική και θεσμική επικοινωνία διεξάγεται αποκλειστικά με τον επιθετικό προσδιορισμό που αναφέρατε, αλλά το ζητούμενο είναι γιατί η άλλη πλευρά δεν τηρεί τη Συμφωνία των Πρεσπών και τί έχει κάνει η άλλη πλευρά που αποτελεί μέρος της Συμφωνίας των Πρεσπών, εννοώ τον νότιο γείτονά μας, την Ελλάδα; Η τήρηση συνιστά αμφίδρομη πορεία, επιβάλλεται να συμπεριφερόμαστε έτσι, δεν επιτρέπεται να έχουμε διπλά πρότυπα, πρέπει να έχουμε μια συμπεριφορά επί τη βάσει αρχών».

Κληθείς να σχολιάσει το γεγονός πως η Ελλάδα αμέσως μετά τη Συμφωνία των Πρεσπών ήταν αυτή που προσέφερε στήριξη για να καταστεί η Βόρεια Μακεδονία μέλος του ΝΑΤΟ, το 2020 και πως είναι αυτή που προσφέρει διαχρονικά στήριξη στις διαδικασίες ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης της Βόρειας Μακεδονίας, ο Χρίστιαν Μίτσκοσκι ισχυρίστηκε πως η Ελλάδα δεν προσφέρει ουσιαστική στήριξη ως προς την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας του.

«Νομίζω ότι εάν αναλυθεί και διαβαστεί ορθά η Συμφωνία, θα φανεί ότι εμείς έχουμε κάνει πολύ περισσότερα από αυτό που αποτελεί υποχρέωσή μας, όχι μόνον όσον αφορά στη Συμφωνία των Πρεσπών, αλλά και όσον αφορά στο χρονοδιάγραμμα για τις ενέργειες προς την υλοποίησή της. Θα επαναλάβω ότι το ζητούμενο είναι τί έχει κάνει ο νότιος γείτονάς μας. Αναφερθήκατε σε στήριξη εκ μέρους της Ελλάδας για την ένταξη της Μακεδονίας στους ευρωατλαντικούς θεσμούς, αλλά εγώ, πέραν από στήριξη με δηλώσεις προθέσεων, δεν έχω δει ουσιαστική στήριξη, ενώ και οι πολίτες της χώρας δεν έχουν αισθανθεί κάτι τέτοιο και δεν θα αναφερθώ στην προσβλητική ρητορική, όπως Σκοπιανός, Σκόπια, στη μη κύρωση των μνημονίων στο πλαίσιο της Βουλής τα προηγούμενα πέντε χρόνια.

Εάν εγώ αποτελώ τώρα πρόβλημα, τί συνέβη τα προηγούμενα χρόνια χρόνια; Οι πολίτες στη Μακεδονία και το κράτος είναι δυστυχώς θύματα της υποτελούς συμπεριφοράς της προηγούμενης κυβέρνησης, η οποία δεν έκανε τίποτα απολύτως προς την κατεύθυνση της βελτίωσης της ποιότητας ζωής των πολιτών. Επιπλέον, η προσβλητική συμπεριφορά εκ μέρους μεγάλου μέρους των γειτόνων μας προς τη Μακεδονία, προς το μακεδονικό λαό δεν απέφερε τίποτα το καλό για το μέλλον των πολιτών και εκείνο που είναι εξίσου σημαντικό και στο οποίο θέλω να αναφερθώ είναι ότι περίμενα κάτι περισσότερο εκ μέρους του νότιου γείτονά μας σχετικά με το πώς μπορεί να λειτουργήσει αυτή η αμφίδρομη πορεία» ανέφερε ο Χρίστιαν Μίτσκοσκι.

«Ταυτόχρονα, επαναβεβαιώνουμε την ετοιμότητά μας να αξιοποιήσουμε όλες τις δυνατότητες που προσφέρει η Συμφωνία των Πρεσπών για περαιτέρω ενίσχυση της διμερούς συνεργασίας σε όλους τους τομείς αμοιβαίου ενδιαφέροντος.

Παραμένουμε πλήρως προσηλωμένοι στην υλοποίηση της διαδικασίας ευρωπαϊκής ενσωμάτωσης, ολοκληρώνοντας και αναβαθμίζοντας με συνέπεια τις μεταρρυθμίσεις που έχουν ξεκινήσει για την ένταξη στην ΕΕ, ως κορυφαία προτεραιότητά μας στην εξωτερική πολιτική», αναφέρεται ακόμη στην ανακοίνωση αυτή του υπουργείου Εξωτερικών της Βόρειας Μακεδονίας.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέφερε σχετικά με τις εξελίξεις με τη Βόρεια Μακεδονία: Θέλω να σταθώ στις ξεχωριστές ενέργειές σας που επικεντρώνονται στη διεθνή κατοχύρωση του εμπορικού σήματος «Macedonia the Great». Θυμάμαι στην παρουσίαση του σήματος είχα στηρίξει ένθερμα την πρωτοβουλία, είναι κίνηση που αποκτά επίκαιρη σημασία μετά τις τελευταίες προκλήσεις των βόρειων γειτόνων μας. Τη διπλωματική μας αντίδραση πρέπει να πλαισιώσει και μια εμπορική αντεπίθεση με πρώτη αιχμή την αυθεντικότητα και ποιότητα των προϊόντων και υπηρεσιών της Μακεδονίας μας.

Για τη Συμφωνία των Πρεσπών και τη στάση της Βόρειας Μακεδονίας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έστειλε αυστηρό μήνυμα. Ο πρωθυπουργός είπε ότι η ΝΔ καταψήφισε τη Συμφωνία των Πρεσπών «και καταθέσαμε πρόταση μομφής, όχι γιατί δεν θέλαμε λύση στο ζήτημα, αλλά γιατί η συγκεκριμένη συνθήκη παραχωρούσε εθνότητα και γλώσσα, μακεδονική εθνότητα και γλώσσα στους γείτονές μας, ναρκοθετώντας έτσι το μέλλον». Ο πρωθυπουργός συνέχισε: «Με εντιμότητα, πριν από τις εκλογές του 19, προειδοποιήσαμε ότι η Συμφωνία δεν θα πρέπει να ακυρωθεί γιατί αργότερα δεν θα μπορούσε να ανατραπεί. Και ως νέα κυβέρνηση τιμήσαμε αυτήν την ελληνική υπογραφή σε μια διεθνή συμφωνία που υπερισχύει κάθε νόμου. Βλέποντας ωστόσο την άνοδο του εθνικισμού στα Σκόπια, μείναμε επιφυλακτικοί στην αποδοχή των μνημονίων που συνόδευαν τη συμφωνία».

«Δυστυχώς οι εξελίξεις μάς δικαίωσαν και η στάση της νέας προέδρου και των υποστηρικτών της, και του εντολοδόχου πρωθυπουργού είναι και παράνομη και προκλητική, για αυτό και η Ελλάδα την απορρίπτει και την επιστρέφει» σημείωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

Ο πρωθυπουργός συνέχισε: «Και το γειτονικό κράτος οφείλει να αντιληφθεί ότι ο δρόμος προς την Ευρώπη και την πρόοδο περνά και από τη χώρα μας και εκεί μπορεί να σταματήσει. Και κάποιοι ανιστόρητοι εντός των συνόρων πρέπει να καταλάβουν ότι η πατρίδα δεν μπορεί να παραιτείται από τα όπλα της. Φτάσαμε στο σημείο εκείνοι που μας φόρτωσαν τη συμφωνία να μας ζητούν τώρα να ακυρώσουμε τα μνημόνια, την ώρα που τα ίδια τα Σκόπια την παραβαίνουν. Το εμπορικό σήμα της Μακεδονίας σε αυτήν τη συγκυρία γίνεται ισχυρό μέσο οικονομικής διπλωματίας».

Τι είπε για τις εξαγωγές και την οικονομία

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είπε: Οι εξαγωγές δεν είναι μόνο εμπορεύματα και υπηρεσίες, είναι οι πρεσβευτές μας στον κόσμο, που αναδεικνύουν στην πράξη την ανθεκτικότητα και τη δυναμικότητα της ελληνικής οικονομίας, ταυτόχρονα αναδεικνύουν και τις ικανότητες της ελληνικής επιχειρηματικότητας. Το δηλώνουν και τα στοιχεία της ανάπτυξης, που την τελευταία πενταετία, σε αντίθεση με ό,τι συνέβαινε πριν, κινείται σταθερά με ρυθμούς πολύ πάνω από τους μέσους όρους της Ευρώπης.

Και πρόσθεσε ότι η θετική πορεία θα συνεχιστεί και το 24 και το 25 και το 26, με τις εξαγωγές.

Οι εξαγωγές προϊόντων στην Ελλάδα έχουν φτάσει περίπου στο 50% του ΑΕΠ και είναι εφικτό να φτάσουμε το 60% έως το 2027, τόνισε ο πρωθυπουργός.

Και συνέχισε λέγοντας ότι «Έχουμε υπερδιπλασιάσει τις εξαγωγές σε προϊόντα υψηλής τεχνολογίας, αποδεικνύοντας ότι το παραγωγικό μοντέλο της Ελλάδας αλλάζει».

Οι αριθμοί αυτοί δηλώνουν πολλά αν αντιμετωπιστούν ως μοχλός διαρκούς αύξησης του συνολικού δημόσιου πλούτου, μέρισμα του οποίου επιστρέφει στην κοινωνία, σημείωσε ο πρωθυπουργός.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είπε ότι «Χάρη στις επιδόσεις της οικονομίας και των εξαγωγών οι μισθοί και οι συντάξεις αυξήθηκαν σημαντικά ύστερα από ένα πολυετές πάγωμα. Ο μέσος μισθός από τα 1.046 ευρώ βρίσκεται στα 1.300. Ο κατώτατος από τα 650 ευρώ στα 830 ευρώ. Στόχος μας το 2027 ο μέσος μισθός να φτάσει τα 1.500 ευρώ και ο κατώτατος τα 950».

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης συνέχισε: Έχουμε πια τη δυνατότητα να μπορούμε να προσελκύουμε νέους που έφυγαν στο εξωτερικό. Η γενιά του brain drain αρχίζει να επιστρέφει στη χώρα επειδή η μείωση της ανεργίας έχει αυξήσει τη διαπραγματευτική δύναμη των εργαζόμενων και έχει υποχρεώσει τις επιχειρήσεις να πληρώνουν καλύτερους μισθούς για να τους προσελκύσουν. Η πολιτική μας για τη στήριξη του διαθέσιμου εισοδήματος έχει δικαιωθεί από τις εξελίξεις. Οι μόνιμες αυξήσεις είναι η μόνιμη απάντηση στην επίθεση της παγκόσμιας ακρίβειας.

Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, οι αυξήσεις θα εξακολουθούν να στηρίζουν το εισόδημα και μετά το πέρασμα του πληθωριστικού κύματος. Η βελτίωση του διαθέσιμου εισοδήματος του πολίτη θα συνεχίσει να είναι σταθερή και συνεχής, είπε ο Κυριάκος Μητσοτάκης και υπογράμμισε ότι «μήνες τώρα υψώνουμε αναχώματα στις ανατιμήσεις με στοχευμένα μέτρα». Είναι μια μάχη, έχει κερδηθεί σε πεδία όπως τα τιμολόγια του ρεύματος, που έχουν επιστρέψει σε επίπεδα προ τριών ετών ή και χαμηλότερα, τόνισε ο πρωθυπουργός στην ομιλία του.

Αναφορά στην επιστολή που έστειλε στην φον ντερ Λάιεν

Στη συνέχεια, αναφέρθηκε στην επιστολή που έστειλε στην Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, για ένα θέμα που «αδικεί κάποιες χώρες της Ένωσης και αλλοιώνει τον ανταγωνισμό, αλλά τροφοδοτεί και τον πληθωρισμό στην Ήπειρο. Δεν γίνεται πολυεθνικές να ακολουθούν σημαντικά διαφορετικές πολιτικές τιμών ανά χώρα με βάση μόνο τα δικά τους συμφέροντα».

Ο πρωθυπουργός είπε: «Η ανεργία από το 2019 υποχώρησε παραπάνω από 8 μονάδες -μεταφράζεται σε 460.000 νέες θέσεις εργασίας-, 75.000 από αυτές στην περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας. Οι επενδύσεις αυξήθηκαν κατά 41% τα τελευταία 5 χρόνια έναντι μόνο 1% της Ευρώπης. Είχαμε από την πρώτη στιγμή αναδείξει το επενδυτικό κενό που μας συνόδευε από την κρίση. Δεν είμαστε ακόμα εκεί που θέλουμε, είμαστε όμως σε καλό δρόμο και χρειαζόμαστε περισσότερες επενδύσεις. Το γκάζι των επενδύσεων μένει πατημένο και φέτος, με άνοδο 9%».

«Αυξάνεται η παραγωγική βάση της πατρίδας μας, η Ελλάδα δεν είναι μόνο χώρα υπηρεσιών, είναι οικονομία με ισχυρή μεταποιητική συνιστώσα» είπε.

Για τις σχέσεις με τη Βόρεια Μακεδονία, ο κ. Βορίδης θύμισε τις θέσεις της Νέας Δημοκρατίας κατά το παρελθόν, συγκεκριμένα ότι καταψήφισε τη Συμφωνία των Πρεσπών. Επίσης, ότι είχε πει πως από τη στιγμή που θα ψηφιστεί η Συμφωνία στο Κοινοβούλιο και θα καταρτιστεί και από το άλλο μέρος, αυτή η Συμφωνία είναι διεθνής και δεσμεύει. Ακόμη ότι η ΝΔ είχε διευκρινίσει πως θα την εφαρμόσει, πράγμα που «είχαμε πει προεκλογικά».

Όσον αφορά τις πρόσφατες δηλώσεις της Προέδρου και του εντολοδόχου πρωθυπουργού της Βόρειας Μακεδονίας, ο Έλληνας υπουργός, αφού τις χαρακτήρισε «απαράδεκτες», διευκρίνισε ότι «δεν μεταβάλλουν τη νομική πραγματικότητα».

«Σοφά δεν έχουμε κυρώσει τα μνημόνια. Σοφότατα. Διότι αυτό αποτελεί βασικό μοχλό πίεσης για την πιστή εφαρμογή της Συμφωνίας με έναν εσωτερικό μηχανισμό που δεν υπάρχει μέσα στη Συμφωνία. Το να μπορείς να έχεις διαπραγματευτική δύναμη στα χέρια σου, αυτό είναι πολύ σημαντικό και ευτυχώς που ο πρωθυπουργός δεν το έπραξε. Δικαιώνεται απολύτως τώρα», ανέφερε ο υπουργός Επικρατείας και πρόσθεσε:

«Το εντυπωσιακό είναι ότι έρχεται τώρα ο ΣΥΡΙΖΑ που μας φόρτωσε αυτήν τη Συμφωνία και λέει, “να πάμε τώρα, αυτήν τη χρονική στιγμή, να κυρώσουμε τα μνημόνια”. Τώρα, που οι άλλοι λένε ότι δεν τους αρέσει το όνομα. Το διαπραγματευτικό όπλο που έχουμε στα χέρια μας, να πάμε να το δώσουμε. Αυτό πραγματικά (που) με ξεπερνά (είναι) για την αντίληψη που έχουν (σ.σ. στην αξιωματική αντιπολίτευση) για την εξωτερική πολιτική».

Όμως, ο Μ. Βορίδης επιτέθηκε και στους «πατριώτες του καναπέ» ή την «υποτίθεται, εθνικιστική αντιπολίτευση». Η οποία, σύμφωνα με τον υπουργό Επικρατείας, έρχεται και λέει: «Να πάμε τώρα να εκτεθούμε διεθνώς καταγγέλλοντας».

Κατά συνέπεια, συμπέρανε, «εδώ (που) έχει ανοίξει ένα πολιτικό ζήτημα, το οποίο αφορά πρωτίστως και κυρίως τα Σκόπια, εμείς να κάνουμε και τα δύο λάθη. Ή -από τη μια μεριά- να δώσουμε ό,τι διαπραγματευτικό όπλο έχουμε -αυτό μας λέει ο ΣΥΡΙΖΑ- ή -από την άλλη μεριά- να πάμε μόνοι μας να αυτενεργήσουμε να καταγγείλουμε».

Στο ερώτημα, δε, αν ήταν μειοδοτική η Συμφωνία, ο κ. Βορίδης απάντησε: «Είχαν ακουσθεί συγκεκριμένες απόψεις και ως προς αυτό. Μην πάμε στον τότε διάλογο, γιατί αυτός έχει γίνει». Σε κάθε περίπτωση, συμπλήρωσε, «το απαράδεκτο είναι να λέγεται ότι εμείς έχουμε αλλάξει θέση. Οι θέσεις ήταν διατυπωμένες, και όχι μετεκλογικά το 2019, αλλά προεκλογικά».

Με αφορμή το θέμα Μπελέρη σημείωσε: «Δεν ξέρω πώς το αντιλαμβάνεται η Αριστερά, στην περιοχή των Δυτικών Βαλκανίων η Ελλάδα έχει πρωταγωνιστικό ρόλο αντικειμενικά».

Αφού επανέλαβε ότι κατά παράβαση του κράτους δικαίου φυλακίστηκε ο Φρ. Μπελέρης, ο υπουργός Επικρατείας τόνισε: «Εμείς κάναμε ό,τι μπορούσαμε, αποκλείσαμε τον Ράμα από τις βαλκανικές διαβουλεύσεις, διεθνοποιήσαμε το ζήτημα, το Ευρωπαϊκό Λαϊκό κόμμα πήρε ψήφισμα».

Τέλος, υπογράμμισε ότι τα δικαιώματα της ελληνικής μειονότητας στην Αλβανία κανείς δεν τα ξέρει καλύτερα από τον Φρ. Μπελέρη, ο οποίος – όπως επεσήμανε ο κ. Βορίδης- είναι «υποψήφιος στο ψηφοδέλτιο της ΝΔ. Δεν είδα τον εκλεγμένο δήμαρχο Χειμάρρας να είναι στον ΣΥΡΙΖΑ, στη ΝΔ είναι».

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Τούτων δοθέντων -κατά την επισήμανσή τους- δύο καθηγητές, ο Άγγελος Συρίγος (και βουλευτής της Ν.Δ) και ο Ευάνθης Χατζηβασιλείου αρθρογράφησαν στην “Καθημερινή της Κυριακής” σχετικά με το γεγονός ότι η Συμφωνία των Πρεσπών δεν μπορεί να ακυρωθεί και αναφέρουν τι πρέπει να κάνει η Ελλάδα.

Ολόκληρο το άρθρο:

Η εκλογική επικράτηση του VMRO αποτελεί τη λυδία λίθο που θα δοκιμάσει την αντοχή της συμφωνίας των Πρεσπών. Το πρώτο πρόβλημα άρχισε με την έμπρακτη άρνηση της καθηγήτριας του Συνταγματικού Δικαίου Γκορντάνα Σιλιάνοφσκα να ορκιστεί ως πρόεδρος στο διεθνώς συμφωνημένο και συνταγματικώς αναγνωρισμένο όνομα της χώρας, Βόρεια Μακεδονία. Θα δούμε τώρα τι θα πράξει η κυβέρνηση που θα αναλάβει τις επόμενες ημέρες. Το πιο πιθανό είναι να αρχίσει ένας «κλεφτοπόλεμος» στον οποίο τα Σκόπια κατά περίσταση θα χρησιμοποιούν άλλο όνομα από το «Βόρεια Μακεδονία».

Μπορεί η ηγεσία του VMRO να καταγγείλει μονομερώς τη συμφωνία των Πρεσπών χωρίς ιδιαίτερο λόγο; Στο άρθρο 20(9) αναφέρεται ότι οι διατάξεις της «θα παραμείνουν σε ισχύ για αόριστο χρονικό διάστημα και είναι αμετάκλητες. Δεν επιτρέπεται καμία τροποποίηση της παρούσας συμφωνίας που περιέχεται στο άρθρο 1(3) και στο άρθρο 1(4)». Τι σημαίνει αυτό; Οτι έχουμε μια συμφωνία-πλαίσιο που θα διέπει στο διηνεκές τις σχέσεις των δύο κρατών. Αν και όλες οι διατάξεις χαρακτηρίζονται ρητώς ως «αμετάκλητες», ο χαρακτηρισμός ανατρέπεται από το γεγονός ότι ειδικώς δύο διατάξεις χαρακτηρίζονται ως μη τροποποιήσιμες. Είναι οι επίμαχες διατάξεις 1(3) και 1(4) που αφορούν στη χρήση του ονόματος «Βόρεια Μακεδονία», στην αναγνώριση ιθαγένειας «μακεδονική/πολίτης της Δημοκρατίας της Βόρειας Μακεδονίας» και «μακεδονικής» γλώσσας. Αυτό σημαίνει ότι οι δύο πλευρές έλαβαν υπ’ όψιν τους την πιθανότητα καταγγελίας. Επέλεξαν να μην αναφερθούν ρητώς σε αυτήν. Oρισαν όμως ότι, σε μια τέτοια περίπτωση, είναι αδύνατη η καταγγελία των επίμαχων παραγράφων 1(3) και 1(4) που παραμένουν δεσμευτικές. Δηλαδή, τυχόν καταγγελία της συμφωνίας δεν απαλλάσσει τα Σκόπια από υποχρέωση χρήσεως του όρου «Βόρεια Μακεδονία». Μοναδική περίπτωση είναι εάν τα δύο κράτη συμφωνήσουν να αλλάξουν το σύνολο της συμφωνίας με μεταγενέστερη συμφωνία, περιλαμβανομένων και των δύο συγκεκριμένων παραγράφων. Με δεδομένες, όμως, τις θέσεις των δύο πλευρών, κάτι τέτοιο είναι μάλλον απίθανο να συμβεί. Αντιθέτως, εμείς θα συνεχίζουμε να ζούμε με την αντίφαση να ονομάζεται το κράτος Βόρεια Μακεδονία, αλλά η γλώσσα του να μην αποκαλείται βορειομακεδονική.

Πώς αντιδρά, λοιπόν, η Ελλάδα; Θα μπορούσε να ζητήσει λύση ή αναστολή εφαρμογής της συμφωνίας λόγω ουσιώδους παραβίασής της (άρθρο 60 της Συμβάσεως της Βιέννης για το δίκαιο των Συνθηκών); Σε μια τέτοια περίπτωση θα λήξει αυτομάτως και η υποχρέωση των Σκοπίων να χρησιμοποιούν το όνομα Βόρεια Μακεδονία. Ας μη λησμονήσουμε ότι η πρώτη πρώτη πρόβλεψη της συμφωνίας των Πρεσπών, στο άρθρο 1(1), ορίζει ότι από τη θέση της σε ισχύ τερματίζεται η ισχύς της Ενδιάμεσης Συμφωνίας του 1995. Με άλλα λόγια, επειδή η συμφωνία των Πρεσπών τέθηκε σε ισχύ στις αρχές του 2019 και η Ενδιάμεση Συμφωνία έχει από τότε καταργηθεί, δεν υπάρχει πλέον «επιστροφή» στο FYROM. Ας το έχουν αυτό υπ’ όψιν οι συμπολίτες μας που προσδοκούν, όπως λένε, την κατάργηση της συμφωνίας. Ετσι όπως ήρθαν τα πράγματα από τις αρχές του 2019, η κατάργηση της συμφωνίας θα αφήσει το κράτος αυτό ως σκέτο «Μακεδονία». Τότε θα χάσουμε και το μοναδικό στοιχείο που πήραμε από τη συμφωνία των Πρεσπών: τη χρήση του ονόματος «Βόρεια Μακεδονία». Δεν είναι ευχάριστο για πολλούς συμπολίτες, αλλά αυτή είναι η πραγματικότητα που διαμορφώθηκε στις αρχές του 2019, για την οποία είχαν προειδοποιήσει και στη Βουλή η Ν.Δ. και το ΠΑΣΟΚ καθώς και πολλοί αναλυτές, μεταξύ τους και εμείς στο σχετικό βιβλίο μας που δημοσιεύθηκε τότε ακριβώς.

Τυχόν καταγγελία της συμφωνίας δεν απαλλάσσει τα Σκόπια από υποχρέωση χρήσεως του όρου «Βόρεια Μακεδονία». Μοναδική περίπτωση είναι εάν τα δύο κράτη συμφωνήσουν να αλλάξουν το σύνολο της συμφωνίας.

Επομένως, το πιο λογικό είναι να ακολουθηθεί η διαδικασία που καθορίζεται στο άρθρο 19 της συμφωνίας των Πρεσπών. Οταν στοιχειοθετείται ουσιώδης παραβίαση της συμφωνίας, όπως στην προκειμένη περίπτωση, η Αθήνα ξεκινά με γνωστοποίηση στα Σκόπια. Αυτή η διαδικασία μπορεί να καταλήξει ακόμη και στο Διεθνές Δικαστήριο.

Η συμφωνία των Πρεσπών έχει πολλές δυσκολίες. Η εξυπηρέτηση του εθνικού συμφέροντος και η αποτελεσματική προστασία της ταυτότητας της ελληνικής Μακεδονίας απαιτούν την ανάπτυξη νηφάλιας, ψύχραιμης και συστηματικής πολιτικής από μέρους μας. Αυτό θα μας επιτρέψει να διατηρήσουμε τη θετική στάση της διεθνούς κοινότητας, που ίσως είναι ο πιο αποτελεσματικός μοχλός πίεσης.

Ο κ. Αγγελος Συρίγος είναι αναπληρωτής καθηγητής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, βουλευτής Ν.Δ. στην Α΄ Αθηνών.

Ο κ. Ευάνθης Χατζηβασιλείου είναι καθηγητής στο ΕΚΠΑ, γενικός γραμματέας του Ιδρύματος της Βουλής για τον Κοινοβουλευτισμό καιτη Δημοκρατία.

Η συμφωνία των Πρεσπών έλυσε έναν γόρδιο δεσμό με θάρρος. Δυστυχώς, «η νεοελληνική ανοησία» όχι μόνο δεν επέτρεψε την πλήρη αξιοποίησή της, αλλά διευκόλυνε την υπονόμευσή της από τη βορειομακεδονική σοβινιστική Δεξιά. Η συμφωνία είναι στη γραμμή και στα πλαίσια της μεταπολεμικής γαλλογερμανικής ειρήνευσης, φιλίας και κατανόησης. Είναι ένα έξοχο παράδειγμα του πώς οι λαοί της περιοχής μπορούν να οικοδομήσουν το μέλλον τους εν ειρήνη και με αισιοδοξία, μακριά από παρεμβάσεις τρίτων. Και αυτό, σε μια εποχή που η περιοχή σαρώνεται από πολέμους και προθέσεις ένοπλων συγκρούσεων.

Η συμφωνία των Πρεσπών έχει μέγιστη γεωπολιτική σημασία. Συμβάλλει στη σταθερότητα σε μια ταραγμένη περιοχή και στην υπέρβαση «της φυλακής της ιστορίας». Παρέχει ασφάλεια τόσο στην Ελλάδα και στην ευρύτερη περιοχή, όσο και στην ίδια τη «Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας». Η τελευταία ζει υπό τη δαμόκλειο σπάθη εκείνων των επιθετικών κύκλων που προσβλέπουν στη «Μεγάλη Αλβανία» και στη «Μεγάλη Βουλγαρία», δηλαδή στον διαμελισμό της Βόρειας Μακεδονίας. Αντίθετα, για την Ελλάδα είναι ύψιστο συμφέρον η σταθερότητα αυτής της χώρας.

Η συμφωνία των Πρεσπών χτύπησε πλευρές του αλυτρωτισμού στη ρίζα του. Η φίλη Βόρεια Μακεδονία αναγνώρισε ότι η ιστορία των Σλαβομακεδόνων ξεκινά μόλις στον 7ο μ.Χ. αιώνα και παραδέχτηκε ότι δεν έχει καμιά σχέση με τη Μακεδονία του Μεγάλου Αλεξάνδρου (άρθρο επτά της συμφωνίας). Ανάλογα, ότι η γλώσσα τους δεν έχει καμιά σχέση με την αρχαία Μακεδονία, αλλά είναι μια γλώσσα, ως λέει η συμφωνία, «νότια σλαβική», δηλαδή χίλια χρόνια νεότερη του Μακεδονικού Βασιλείου. Η συμφωνία, επιπλέον, προέβλεψε τη συγκρότηση επιτροπής για την απαλοιφή κάθε αλυτρωτικής αναφοράς από τα σχολικά βιβλία, ιδιαίτερα της Ιστορίας και της Γεωγραφίας. Η επιτροπή ολοκλήρωσε με μεγάλη επιτυχία το έργο της πριν από τις εκλογές του 2019 και έμειναν να πέσουν οι υπογραφές από τη νέα κυβέρνηση της Ν.Δ. Αντί να κλείσει η Ν.Δ. θετικά το θέμα, διέλυσε την επιτροπή, έβγαλε τους ειδικούς από αυτήν, και πριν απ’ όλα τον ακομμάτιστο πρόεδρό της, τον αείμνηστο Σπύρο Σφέτα, μέγιστο βαλκανιολόγο και γνώστη της σλαβομακεδονικής, ο οποίος πέθανε με αυτόν τον καημό, και έβαλε στην επιτροπή «δικούς της» που έχουν το μειονέκτημα ότι δεν ομιλούν σλαβομακεδονικά. Δεν είναι τυχαίο, λοιπόν, ότι μετά από πέντε χρόνια δεν έχει γίνει τίποτα.

Η συμφωνία των Πρεσπών δεν έλυσε μόνο τα προβλήματα που κληρονομήθηκαν από το παρελθόν, αλλά για πρώτη φορά διαμόρφωσε και έθεσε μια θετική ατζέντα συνεργασίας και ανάπτυξης των σχέσεων ανάμεσα στα δύο κράτη και τις κοινωνίες τους. Συνεργασία σε όλους τους τομείς, όπως στην οικονομία, στον πολιτισμό, στην έρευνα, καθώς και όλων των ειδών φορέων, όπως σωματείων, συνδικάτων, πανεπιστημίων, δημόσιων θεσμών. Και αντί η κυβέρνηση να ωθήσει σε μια τέτοια κατεύθυνση τις διμερείς σχέσεις ώστε να αποκτήσουμε έναν σταθερό φίλο και σύμμαχο με θετικές επιπτώσεις στην ευρύτερη περιοχή, υπονόμευσε την υλοποίηση όλου αυτού του πλέγματος θετικών προοπτικών. Η κυβέρνηση όχι μόνο δεν έκανε τις προβλεπόμενες διακυβερνητικές, αλλά ο κ. Μητσοτάκης δεν πάτησε καν το πόδι του στα Σκόπια. Και «απορώ», η σημερινή κυβέρνηση δεν αναρωτήθηκε μια φορά για το τι θα επακολουθήσει αν ακυρωθεί στην πράξη, με όσα και η ίδια κάνει, ή αποδιοργανωθεί η συμφωνία; Και μια και είμαι στις απορίες μου, μπορεί κάποιος να μου πει γιατί θα κάνει κακό στην Ελλάδα να ελέγχει τον εναέριο χώρο της Βόρειας Μακεδονίας; Είναι «προδοσία» να έρθουν στη Βουλή αυτά τα πρωτόκολλα που το προβλέπουν, ενώ αν αναλάβει την άμυνα πάνω από τα βόρεια σύνορά μας η Τουρκία θα είναι το απόγειο του «πατριωτισμού» ως ανοήτως κάποιοι διατείνονται; Και παρακάτω, τι θα πάθαινε η Ελλάδα αν εκπαίδευε τους Βορειομακεδόνες ιερείς, δικαστές, διπλωμάτες και περισσότερους από ό,τι σήμερα στρατιωτικούς; Σε τι θα ζημιωνόταν η Ελλάδα και ως εκ τούτου η κυβέρνηση αρνείται επί πέντε χρόνια να φέρει τα προβλεπόμενα για αυτά πρωτόκολλα-μνημόνια προς ψήφιση στη Βουλή και γιατί κάποιοι μη γνωρίζοντες καν το περιεχόμενό τους το θεωρούν ένα διαπραγματευτικό χαρτί σε βάρος της άλλης πλευράς;

Η συμφωνία των Πρεσπών έθεσε στο κέντρο της προσοχής της τους πολίτες των δύο χωρών, τα δικαιώματά τους, τη διευκόλυνση της συνεργασίας των ιδίων και των κοινωνικών τους οργανώσεων, την ανάπτυξη της Δημοκρατίας στην περιοχή και τη στήριξη των δημοκρατικών μεταρρυθμίσεων στη φίλη χώρα. Εδωσε τη μέγιστη δυνατή υποστήριξη για τον ευρωπαϊκό δρόμο της Βόρειας Μακεδονίας. Η Ελλάδα ήθελε και θέλει τα Δυτικά Βαλκάνια μακριά από παλιές διαφορές και πρόσφατες συγκρούσεις.

ΥΓ. 1: ∆εν είναι σοβαρή εκείνη η κυβέρνηση της οποίας ο επικεφαλής την ώρα που παραβιάζεται η συμφωνία των Πρεσπών νιώθει την ανάγκη να πει ότι και αυτός διαφωνεί με τη συμφωνία, ή όταν υποστηρίζει λανθασμένα ότι η συμφωνία «έδωσε στους γείτονες έθνος και εθνότητα», όταν καμιά διεθνής συμφωνία δεν εμπεριέχει κάτι τέτοιο, ούτε ασφαλώς η συμφωνία των Πρεσπών, αφού μια τέτοια έννοια δεν προβλέπεται καν από το Διεθνές Δίκαιο. Πολύ φοβούμαι ότι όπως κάποιοι ανοήτως έλεγαν δημοσίως ότι έβαλαν στο Βουκουρέστι βέτο, που δεν έβαλαν, αλλά έδωσαν τη δυνατότητα στην τότε ΠΓΔΜ να καταφύγει στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης και να καταδικάσει τη χώρα μας, έτσι και σήμερα κάποιοι άλλοι δηλώνουν ανοήτως ότι η συμφωνία έδωσε πράγματα που δεν έδωσε, χωρίς να κατανοούν τον πραγματικό κίνδυνο, να αξιοποιηθούν αυτές οι δηλώσεις τους και πάλι σε βάρος της χώρας.

ΥΓ. 2: Το «θολωμένο» ΠΑΣΟΚ θεωρεί ότι η συμφωνία των Πρεσπών ήταν «θολή» και ως εκ τούτου μπόρεσε η νέα ηγεσία της Βόρειας Μακεδονίας να «την αμφισβητήσει». Δεν αντιλαμβάνεται η ηγεσία του ΠΑΣΟΚ ότι η νέα κυβέρνηση στα Σκόπια θα αντιμετωπίσει τις διεθνείς κριτικές για παραβίαση διεθνούς συμφωνίας επικαλούμενη τέτοιες και άλλες ανάλογες δηλώσεις Ελλήνων πολιτικών; Διότι είτε η συμφωνία είναι ορθή και κακώς παραβιάζεται, ή δεν παραβιάζεται διότι είναι θολή και δεν τη «θέλουμε». Ορισμένοι του ΠΑΣΟΚ, όπως και η Ν.Δ., πράττουν και ομιλούν ως να μην αντιλαμβάνονται ότι με αυτά που λένε αφοπλίζουν διεθνώς την Ελλάδα.

• Ο κ. Νίκος Κοτζιάς είναι πρώην υπουργός Εξωτερικών.

Και πρόσθεσε: «Όλα τα κράτη μέλη θα κριθούν τελικά στα θεμελιώδη. Πρέπει να τηρούν το σημείο αναφοράς που έχει τεθεί για τη χώρα τους και, ασφαλώς, το ευρωπαϊκό κεκτημένο. Όσον αφορά τη Βόρεια Μακεδονία, γνωρίζουμε ότι μία από τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη της προενταξιακής διαδικασίας είναι η κυβέρνηση της Βόρειας Μακεδονίας να τηρήσει πλήρως τη Συμφωνία των Πρεσπών, η οποία υποδεικνύει ακριβώς τη συνταγματική ονομασία της χώρας. Σε κάθε περίπτωση, είναι βούληση της ελληνικής κυβέρνησης να συνεχίσει να εφαρμόζει τη Συμφωνία. Ωστόσο, πρέπει να έχουμε πλήρη επίγνωση του γεγονότος ότι δεν μπορεί να υπάρξει καμία παραχώρηση όταν πρόκειται για την πραγματική εφαρμογή των διεθνών συμφωνιών, οι οποίες εξ ορισμού, εκ του Συντάγματος, υπερισχύουν των κοινών νόμων».

Επίσης, όσο αφορά τη διεύρυνση της ΕΕ προς τα Δυτικά Βαλκάνια, εξήγησε πως «συμμεριζόμαστε τις ίδιες απόψεις με την Τσεχική Δημοκρατία. Είμαστε κατ’ αρχήν υπέρ της διεύρυνσης. Θεωρούμε ότι η φυσική πορεία για τα κράτη των Δυτικών Βαλκανίων είναι η ευρωπαϊκή οικογένεια. Θεωρώ ότι αυτό θα είναι προς όφελος και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Θα αναζωογονήσει το ευρωπαϊκό εγχείρημα και είναι πάντα καλό να δίνουμε θετικά μηνύματα στους λαούς της Ευρώπης για το μέλλον τους».

Σημειώνεται ότι διπλωματικές πηγές, μετά τις προκλητικές δηλώσεις του νέου πρωθυπουργού της Βόρειας Μακεδονίας, παρέπεμπαν στις παραπάνω δηλώσεις του κ. Γεραπετρίτη, που απηχούν τις θέσεις της ελληνικής πλευράς για το ζήτημα.

Ο ίδιος έκανε λόγο για απειλές και εμπόδια από την Ελλάδα, αν και όπως ισχυρίστηκε επιθυμεί «σχέσεις καλής γειτονίας και φιλίας με την Ελλάδα», ενώ ανέφερε πως «αναμένει σύντομα συνάντηση με τον Έλληνα πρωθυπουργό».

«Δεν έχουμε καμία πρόθεση να απαντήσουμε στην πολιτική τους δύναμη με μετονομασία αυτοκινητοδρόμων και αεροδρομίων ή με την κατασκευή μνημείων. Δεν περιμένω οι σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών να βασίζονται στην πολιτική δύναμη, περιμένω να έχουμε άριστες σχέσεις γειτονίας, εκτιμώ ότι το VMRO-DPMNE και η Νέα Δημοκρατία έχουν τη δική τους θέση σε σχέση με τη Συμφωνία των Πρεσπών, γιατί σε κανέναν από εμάς δεν αρέσει»

Ο ίδιος επανέλαβε να χρησιμοποιεί τη λέξη «Μακεδονία»: «Σε αντίθεση με εκεί, η Συμφωνία των Πρεσπών είναι μέρος των μακεδονικών θεσμών, του μακεδονικού Συντάγματος και των νόμων. Έχουμε πει πολλές φορές στο παρελθόν ότι αυτό είναι μια πραγματικότητα.»

«Η επικοινωνία εντός των θεσμών και οι ίδιοι οι θεσμοί λειτουργούν με βάση τους νόμους και το Σύνταγμα. Όμως προσωπικό μου συνταγματικό δικαίωμα είναι να επιλέγω πώς θα αποκαλώ τη χώρα μου και όταν κάνω δηλώσεις και όταν μιλάω σε εσάς, τους δημοσιογράφους, τόσο εγώ όσο αναμένω και από την πρόεδρο Σιλιάνοφσκα, να χρησιμοποιούνται οι όροι προσδιορισμού της χώρας, καθώς σύμφωνα με αυτόν τον τρόπο, με βάση τη δική μας ερμηνεία της Συμφωνίας των Πρεσπών, δεν υπάρχει παραβίαση της συμφωνίας.»

«Χρησιμοποιώ αυτή την ευκαιρία προς τους φίλους μας από την Ελλάδα – ας σταματήσουμε τις απειλές, τα εμπόδια και την επιστροφή στο παρελθόν, ας κοιτάξουμε το μέλλον. Αυτά είναι έγγραφα που αποτελούν μέρος του νόμου (σ.σ. η Συμφωνία των Πρεσπών). Αν θεωρούν ότι έχουμε παραβιάσει τη Συμφωνία των Πρεσπών, υπάρχει το Διεθνές Δικαστήριο, μπορούν να ξεκινήσουν μια διαδικασία. Δεν θα ήθελα να συμβεί κάτι τέτοιο. Καλώ σε σχέσεις καλής γειτονίας και φιλίας».

«Δυστυχώς, δεν υπάρχει δεύτερη ευκαιρία για πρώτη εντύπωση, και δυστυχώς, η πρώτη εντύπωση από τον νότιο γείτονά μας, αντί για συγχαρητήρια για τον πειστικό θρίαμβο τόσο του VMRO όσο και της Σιλιάνοφσκα, είδαμε μια ανοιχτή πολιτική πυγμής.»

«Δυστυχώς, μεγάλο μέρος της συμφωνίας των Πρεσπών εφαρμόστηκε εδώ και από ό,τι μπορούμε να δούμε τι συμβαίνει με τον νότιο γείτονά μας, τα βασικά τρία πράγματα που έπρεπε να είχαν ολοκληρώσει, δυστυχώς δεν έχουν ολοκληρωθεί ακόμη.»

Δύο θεματικές για τα Βαλκάνια και δύο για τις περιφερειακές εξελίξεις και τον ρόλο των διεθνών οργανισμών για την προώθηση της ειρήνης.

Μία θεματική θα αφορά την κλιματική κρίση και την πράσινη ατζέντα, μία για τις εξελίξεις στην ευρωπαϊκή και ελληνική οικονομία και δύο θα αφορούν το μέλλον της Ευρώπης και την αντιμετώπιση της ακροδεξιάς.

Θα συμμετάσχουν προσωπικότητες από τον διεθνή, τον ευρωπαϊκό, τον Βαλκανικό χώρο και την ευρύτερη περιοχή, πρωθυπουργοί, πρώην Πρόεδροι, πρωθυπουργοί και υπουργοί, Ευρωπαίοι Επίτροποι, ακαδημαϊκοί, διακεκριμένοι επιστήμονες, Διευθυντές Ινστιτούτων κ.α.

Φιλοδοξία των δυο συνδιοργανωτών είναι η «Διεθνής Διάσκεψη για την Ειρήνη και τη Βιώσιμη Ανάπτυξη» να λαμβάνει χώρα σε ετήσια βάση, κάθε Ιούνιο, στην επέτειο της υπογραφής της Συνθήκης των Πρεσπών και να αποτελεί μια σταθερή πρωτοβουλία για τη διαρκή υποστήριξη και την εφαρμογή της Συνθήκης, δίνοντας ένα ισχυρό μήνυμα ειρήνης απέναντι στον εθνικισμό που τόσο επικίνδυνος έχει αποδειχτεί στα Βαλκάνια, την Ευρώπη και την ευρύτερη περιοχή.

Στο πλαίσιο της Διάσκεψης θα απονέμεται κάθε χρόνο ένα βραβείο Ειρήνης, το «Βραβείο των Πρεσπών», σε μια προσωπικότητα για τη προσφορά της στην Ειρήνη.

Το πρώτο βραβείο θα απονεμηθεί φέτος στον Ειδικό απεσταλμένο του ΓΓ του ΟΗΕ Μάθιου Νίμιτς, για την πολύχρονη προσφορά του στην ειρήνη.