Η Αντιπρόεδρος της κυβέρνησης αγόρασε το εντυπωσιακό παραθαλάσσιο διαμέρισμα αξίας 800.000 λιρών στο Χόουβ και πρόσθεσε άλλο ένα ακίνητο, στην περιουσία της. Όμως, όπως την κατηγορούν βρετανικά μέσα ενημέρωσης προκειμένου να γλιτώσει μέρος των φόρων, αφαίρεσε λίγες εβδομάδες πριν τα συμβόλαια, το όνομα της απο το ακίνητο που έχουν μαζί με τον σύζυγό της στο Μίζον Μάντσεστερ, σύμφωνα με την Telegraph .

Από την πλευρά της η Ρέινερ, η οποία είναι ταυτόχρονα και υπουργός αρμόδια για τη Στέγη αφήνει να εννοηθεί πως είναι σε διάσταση με τον σύζυγό της με τον οποίο μοιράζονταν ένα οίκημα αξίας 650.000 λιρών κι ήταν λογικό ν’ αλλάξει κατοικία.

Ο υπουργός Πρόνοιας, Στίβεν Κίνοκ υπερασπίστηκε σθεναρά την κ. Ρέινερ επιμένοντας ότι η αντιπρόεδρος της κυβέρνησης ενήργησε «πλήρως εντός του νόμου».

«Η αντιπρόεδρος της Πρωθυπουργίας έχει καταστήσει απολύτως σαφές ότι δεν έχει κάνει απολύτως τίποτα κακό. Αναρωτιέμαι μερικές φορές για το αν κάποιες από τις εφημερίδες εκεί έξω φαίνεται να ψάχνουν συνεχώς να ανακαλύψουν ιστορίες», ανέφερε ο Κίνοκ.

Η ειδικός σε θέματα ακινήτων Κίρστι Άλσοπ, η οποία παρουσιάζει την τηλεοπτική εκπομπή Location δημοσίευσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: «Αυτή η κυβέρνηση δεν έχει καμία ντροπή, μας επέβαλε φόρους, αλλά βρίσκει τρόπους να μην τους πληρώνει η ίδια».

Ειδικότερα όπως ανακοίνωσε το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας η Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΦΕΚ 3953/Β΄/23.07.2025) με τίτλο «Χορήγηση επιδότησης προσωρινής στέγασης με τη μορφή επιδότησης ενοικίου / συγκατοίκησης», εκδόθηκε για την κάλυψη των αναγκών προσωρινής στέγασης των κατοίκων που ταλαιπωρήθηκαν από τις πλημμύρες του Σεπτεμβρίου 2023 στις εξής περιοχές:

• Περιφέρεια Θεσσαλίας: Π.Ε. Μαγνησίας, Σποράδων, Καρδίτσας, Λάρισας, Τρικάλων
• Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας: Π.Ε. Φθιώτιδας και Εύβοιας
• Περιφέρεια Αττικής: Π.Ε. Ανατολικής Αττικής

Σύμφωνα με την ίδια ΚΥΑ, καταληκτική ημερομηνία υποβολής των απαιτούμενων, κατά περίπτωση, δικαιολογητικών προς τη Γενική Διεύθυνση Αποκατάστασης Επιπτώσεων Φυσικών Καταστροφών (ΓΔΑΕΦΚ) του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, ορίζεται η 12η Σεπτεμβρίου 2025.

Η προθεσμία αυτή αφορά όλα τα τρίμηνα που έχουν παρέλθει έως και τη δημοσίευση της απόφασης (23.07.2025), ανεξαρτήτως αν έχουν εγκριθεί προηγούμενες αιτήσεις ή όχι.

Με τον τρόπο αυτό, δίνεται επιπλέον χρόνος για την υποβολή των δικαιολογητικών και σε όσους έχουν χάσει τις αρχικές προθεσμίες, αλλά έχουν ήδη λάβει επίδομα για το 1ο ή και επόμενα τρίμηνα μέσω των διαδικασιών «επίσπευσης» ή «εμπροσθοβαρούς επιδότησης».

Διευκρινίζεται ότι:

• Εάν από τον έλεγχο των εμπρόθεσμων ως ανωτέρω, υποβαλλόμενων δικαιολογητικών, για τα τρίμηνα που έχουν παρέλθει μέχρι τη 23.07.2025 (ημερομηνία δημοσίευσης της απόφασης σε ΦΕΚ), προκύπτει απαίτηση για διόρθωση ή συμπλήρωση/προσκόμιση επιπλέον δικαιολογητικών, αυτά υποβάλλονται εντός προθεσμίας δύο μηνών από την έγγραφη ενημέρωση των αιτούντων.
• Μετά την παρέλευση της δίμηνης αυτής προθεσμίας χωρίς την υποβολή των ζητηθέντων εγγράφων, όμως, η αίτηση θα τίθεται στο αρχείο.

Από εδώ και στο εξής, οι αιτήσεις για όλα τα επόμενα τρίμηνα θα πρέπει να υποβάλλονται εντός ενός μηνός από τη λήξη του αιτούμενου τριμήνου και υποχρεωτικά να συνοδεύονται από το σύνολο των απαιτούμενων δικαιολογητικών. Σε διαφορετική περίπτωση, σύμφωνα με το αρμόδιο υπουργείο, θα καταχωρούνται επίσης στο αρχείο.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ της “Καθημερινής”:

-Απαλλάσσονται από τον φόρο εισοδήματος για τρία χρόνια όσοι ανοίξουν και μισθώσουν (μακροχρόνια μίσθωση) τα ακίνητά τους για τρία έτη. Απαραίτητη προϋπόθεση, τα ακίνητα να ήταν κλειστά από το 2023 μέχρι και σήμερα. Τα στοιχεία θα αντληθούν από τα έντυπα Ε2 και Ε1 των φορολογικών δηλώσεων προκειμένου να εντοπισθεί ο αριθμός των δικαιούχων. Το μέτρο θα ισχύσει για τα φυσικά πρόσωπα, ωστόσο δεν αποκλείεται να επεκταθεί και σε νομικά πρόσωπα που διατηρούν κλειστά χιλιάδες ακίνητα.

-Όσοι εγκαταλείψουν τη βραχυχρόνια και επιλέξουν τη μακροχρόνια μίσθωση θα έχουν επίσης απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος για τρία χρόνια με την προϋπόθεση ότι το ακίνητο θα εκμισθωθεί ως κύρια κατοικία για τουλάχιστον μία τριετία. «Παγώνει» η έκδοση νέων αδειών Airbnb σε κορεσμένες περιοχές της χώρας με συγκεκριμένους δήμους της Αττικής να βρίσκονται στην πρώτη γραμμή.

Οπως αναφέρουν από την αγορά, η μεταβατική αυτή παρέμβαση αναμένεται να οδηγήσει στο άνοιγμα δεκάδων χιλιάδων ακινήτων και συνδυαστικά με τα υπόλοιπα μέτρα («Ανακαινίζω – Νοικιάζω» και «Σπίτι μου 2») θα οδηγήσει και στη μείωση των τιμών που σήμερα βρίσκονται σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα.

Σημειώνεται ότι σήμερα τα εισοδήματα από ενοίκια φορολογούνται με συντελεστές 15%-45%. Συγκεκριμένα, για τις πρώτες 12.000 ευρώ εισοδήματος φορολογούνται με 15%, στο κλιμάκιο από 12.001 έως 35.000 ευρώ ο συντελεστής είναι 35% και τα εισοδήματα από 35.000 ευρώ και πάνω φορολογούνται με 45%.

Με το νέο καθεστώς που αναμένεται να ανακοινώσει η κυβέρνηση, ένας ιδιοκτήτης που θα «ανοίξει» το σπίτι και θα το εκμισθώσει, για παράδειγμα, έναντι 500 ευρώ (6.000 ευρώ τον χρόνο) θα γλιτώσει 900 ευρώ τον χρόνο από την εφορία και συνολικά 2.700 ευρώ στην τριετία.

Παράλληλα, ιδιοκτήτης που διέθετε το ακίνητό του σε βραχυχρόνια μίσθωση και λάμβανε 20.000 ευρώ ετησίως, πλήρωνε στην εφορία 4.600 ευρώ, με το καθαρό ποσό να διαμορφώνεται σε 15.400 ευρώ. Βέβαια, από το ποσό αυτό κατέβαλλε και ένα μέρος για τα λειτουργικά έξοδα και τον καθαρισμό του ακινήτου.

Στην περίπτωση που μεταπηδήσει στη μακροχρόνια και το μισθώνει έναντι 1.000 ευρώ τον μήνα, θα έχει ετήσια έσοδα 12.000 ευρώ και ο φόρος του θα είναι μηδενικός για τρία χρόνια. Δηλαδή, θα γλιτώνει 1.800 ευρώ τον χρόνο.

Απαραίτητη προϋπόθεση για τη φοροαπαλλαγή, τα ακίνητα να ήταν κλειστά από το 2023 μέχρι και σήμερα.

Οπως προαναφέρθηκε, το άνοιγμα των κλειστών ακινήτων θα συνοδευτεί και από άλλα μέτρα, όπως:

• Πρόγραμμα «Ανακαινίζω – Νοικιάζω». Αναμένεται να αυξηθεί η επιδότηση στο 60%, από 40% σήμερα, και το ανώτατο όριο δαπανών. Συγκεκριμένα σχεδιάζεται:

α. Αύξηση του ανώτατου ορίου δαπανών για την ανακαίνιση της κατοικίας, από 10.000 ευρώ που είναι σήμερα, σε 15.000 ευρώ.

β. Αύξηση του ποσοστού της επιδότησης στο 60%, από 40% σήμερα, χωρίς ωστόσο να αλλάζουν τα κριτήρια και οι προϋποθέσεις.

• Πρόγραμμα «Σπίτι μου 2», ύψους 2 δισ. ευρώ. Η κυβέρνηση ολοκληρώνει τις διαπραγματεύσεις με την Κομισιόν για την αξιοποίηση κοινοτικών κονδυλίων που θα επιδοτήσουν τη δόση στεγαστικών δανείων για νοικοκυριά με διευρυμένα ηλικιακά κριτήρια (έως 50 ετών) σε σχέση με τον πρώτο κύκλο του προγράμματος.

Οσον αφορά τα κλειστά διαμερίσματα, σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών, περίπου 650.000-700.000 σε όλη τη χώρα είναι κενά, δηλαδή δεν χρησιμοποιούνται. Από αυτά, υπολογίζεται ότι περίπου 150.000 βρίσκονται στην Αττική και στη Θεσσαλονίκη.

Μεταξύ των εκατοντάδων χιλιάδων ακινήτων που φαίνονται σήμερα κενά, πολλά είναι εγκαταλελειμμένα, ανήκουν σε πολλούς ιδιοκτήτες ή πρόκειται για δευτερεύουσες – εξοχικές κατοικίες που έχουν να ανοίξουν χρόνια. Σημειώνεται ότι η ΑΑΔΕ έχει ήδη παραδώσει στο οικονομικό επιτελείο αναλυτικό κατάλογο των κλειστών διαμερισμάτων ανά ταχυδρομικό κώδικα.

Άλλες φορολογικές απαλλαγές που εξετάζονται:

• Μικρές διορθώσεις στο τεκμαρτό σύστημα υπολογισμού του ελάχιστου φορολογητέου εισοδήματος των ελεύθερων επαγγελματιών, που θα διατηρούν  ωστόσο τη φιλοσοφία της μεταρρύθμισης. Σε αυτές περιλαμβάνονται η πλήρης  κατάργηση  του τέλους επιτηδεύματος  ,η διεύρυνση   των περιπτώσεων στις οποίες εφαρμόζεται μείωση 50% στο ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα, ο συνυπολογισμός του οικογενειακού εισοδήματος στην κάλυψη του τεκμαρτού ποσού, αλλά και η μείωση  της επιβάρυνσης  που προκύπτει από την ετήσια αναπροσαρμογή του κατώτατου μισθού .
• Ανοιχτό είναι το ενδεχόμενο να ανακοινωθούν αλλαγές από μηδενική βάση στα τεκμήρια διαβίωσης με στόχο τη μεσοσταθμική τους μείωση κατά 30% από το 2025 .Βασικός  στόχος των παρεμβάσεων που θα γίνουν είναι η εξάλειψη των στρεβλώσεων και των αδικιών που έχουν διαπιστωθεί κατά την πολυετή εφαρμογή των ρυθμίσεων για τις αντικειμενικές δαπάνες διαβίωσης.
• Παράταση της αναστολής του ΦΠΑ 24% στις μεταβιβάσεις ακινήτων μέχρι το τέλος του 2025 . Το «πάγωμα» του ΦΠΑ θα ισχύσει για όλα τα αδιάθετα ακίνητα του κατασκευαστή  από όλες τις άδειες οικοδομής που έχουν εκδοθεί και αφορούν είτε ιδιόκτητα ακίνητά του είτε ακίνητα τα οποία ανεγείρει ο ίδιος με το σύστημα της αντιπαροχής, μέχρι την αίτηση αναστολής.
• Ακόμα εξετάζεται η  αναβολή της εφαρμογής του φόρου υπεραξίας 15% στα κέρδη από τις αγοραπωλησίες ακινήτων, μέχρι το τέλος του 2025.
• Στοχευμένα φορο μπόνους για τριτεμένες οικογένειες και ειδικές φοροαπαλλαγές για νέα ζευγάρια, όπως για παράδειγμα έκπτωση ΦΠΑ για την αγορά βρεφικών ειδών ή εκπτώσεις από το φόρο για μια σειρά δαπανών που επιβαρύνουν μια οικογένεια από τη γέννηση του παιδιού.
• Στο φορολογικό πακέτο περιλαμβάνεται  και εισήγηση για κούρεμα 50% στο επιτόκιο που αφορά  μελλοντικές οφειλές προς το Δημόσιο που θα έδινε ανάσα στους οφειλέτες.

Ακόμα, σύμφωνα με τον κ. Χατζηδάκη, είναι σε εξέλιξη, οι συζητήσεις με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την συνέχιση της εμβληματικής πρωτοβουλίας «Σπίτι μου» για την παροχή χαμηλότοκων στεγαστικών δανείων σε νέα ζευγάρια με κονδύλια από το Ταμείο Ανάκαμψης ενώ το αρμόδιο υπουργείο προχωρά σε ενίσχυση των κινήτρων που προβλέπει το πρόγραμμα «Ανακαινίζω – Ενοικιάζω» το οποίο δεν λειτούργησε όπως αναμενόταν, προκειμένου να προχωρήσουν οι σχετικές επενδύσεις

Ο κ. Χατζηδάκης επεσήμανε απαντώντας σε σχετικές ερωτήσεις ότι η κυβέρνηση είναι ανοιχτή σε προτάσεις για διευκόλυνση της αδειοδότησης των επενδύσεων σε ακίνητα, ενώ για τον τομέα της φορολογίας επανέλαβε πως οι κινήσεις πρέπει να γίνονται προσεκτικά και με γνώμονα την δημοσιονομική ισορροπία.

Παρέθεσε, επίσης, τα τελευταία στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, σύμφωνα με τα οποία στο πρώτο τρίμηνο του έτους, η οικοδομική δραστηριότητα αυξήθηκε κατά 42% ως προς τον αριθμό των οικοδομικών αδειών, κατά 38,3% στην επιφάνεια και κατά 25% σε όγκο, σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2023, σημειώνοντας ότι η αύξηση αυτή είναι πολύ σημαντική, ότι είναι κατ΄ αρχήν θετικό νέο για την αύξηση της προσφοράς ακινήτων και καλή εξέλιξη για την οικονομία.

Ειδικότερα, σε σχέση με την στεγαστική πολιτική ο υπουργός τόνισε ότι με την μέθοδο της κοινωνικής αντιπαροχής, όπως εφαρμόζεται σε άλλες προηγμένες ευρωπαϊκές χώρες, ιδιώτες θα αναλάβουν την κατασκευή κατοικιών σε οικόπεδα του Δημοσίου για τη στέγαση ευάλωτων νοικοκυριών, ωφελούμενων της ΔΥΠΑ κλπ., παράλληλα με την κατασκευή και εκμετάλλευση εμπορικών χώρων από τους οποίους θα αντλούν έσοδα.

Οι διαγωνισμοί, όπως είπε, θα προχωρήσουν με εκτελεστικό βραχίονα το ΤΑΙΠΕΔ λόγω της τεχνογνωσίας που διαθέτει η μονάδα ωρίμανσης έργων του Ταμείου και η πρώτη προκήρυξη θα γίνει μέσα στη χρονιά. «Δεν πρόκειται για τις παλιές εργατικές κατοικίες, αλλά για σύγχρονα διαμερίσματα κατά τα ευρωπαϊκά πρότυπα», τόνισε ο υπουργός.

«Για το πρόβλημα της στέγης σίγουρα χρειάζεται συνολική ματιά και όχι μονόπλευρη εξέταση των πραγμάτων. Η λύση για να αντιμετωπιστεί η ανισορροπία είναι η αύξηση της προσφοράς», είπε.

Σε σχέση με την απλούστευση των διαδικασιών υλοποίησης των επενδύσεων ανέφερε ότι έχουν γίνει βήματα – ειδικά για τις στρατηγικές επενδύσεις υπάρχει ειδική “φαστ τρακ“ αδειοδότηση – αλλά η κυβέρνηση είναι ανοιχτή σε διάλογο και συγκεκριμένες προτάσεις για περαιτέρω απλούστευση στο πλαίσιο του Συντάγματος.

Στον τομέα της φορολογίας ο κ. Χατζηδάκης, αφού υπενθύμισε τις παρεμβάσεις που έκανε η κυβέρνηση για τη μείωση του ΕΝΦΙΑ, τις αφορολόγητες γονικές παροχές, την αύξηση της έκπτωσης φόρου για εργασίες ανακαίνισης και την αναστολή του ΦΠΑ στις νέες οικοδομές μέχρι το τέλος του 2025, τόνισε:

«Στη φορολογία δεν έχουμε πολλά περιθώρια. Πρέπει να ζυγίζουμε πάντα και τους δημοσιονομικούς στόχους της ΕΕ, διαφορετικά, αν υπερβούμε την ισορροπία θα ξαναγυρίσουμε εκεί που ήμασταν την περασμένη δεκαετία και ο λογαριασμός θα έρθει σε όλους μας».

Ειδικότερα για την πρόταση φοροαπαλλαγής των μισθωμάτων για τις κενές κατοικίες, έθεσε το ερώτημα αν ένας ιδιοκτήτης σήμερα προτιμά να χάνει το εισόδημα από το ενοίκιο προκειμένου να μην φορολογηθεί γι’ αυτό.

Σε ερώτηση για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις ο υπουργός τόνισε πως στην παρέμβαση που έγινε το Δεκέμβριο για ομαλοποίηση της αγοράς ελήφθησαν υπόψη και οι δύο πλευρές. «Δεν έχουμε αποκλείσει προκαταβολικά τίποτα, είπαμε ότι όταν τελειώσει η τουριστική σεζόν θα βγάλουμε συμπεράσματα και ύστερα από συζήτηση θα καταλήξουμε σε πρόσθετες παρεμβάσεις», ανέφερε.

Τέλος ο κ. Χατζηδάκης επανέλαβε ότι η αξιοποίηση της κρατικής περιουσίας έχει καθυστερήσει και οι πρωτοβουλίες τώρα θα προχωρήσουν με γοργούς ρυθμούς, με χαρτογράφηση και ομαδοποίηση των ακινήτων της ΕΤΑΔ από τα οποία τα πιο ώριμα θα ομαδοποιηθούν και θα τεθούν σε διαγωνισμούς προς αξιοποίηση σε «πακέτα» και όχι κάθε ένα ξεχωριστά.

Ειδική αναφορά έκανε στα Ξενία, η ανάπλαση των οποίων, όπως σημείωσε, μπορεί να αναβαθμίσει την τουριστική αγορά συγκεκριμένων περιοχών, στο ακίνητο του Ταε-Κβο-Ντο για το οποίο ο διαγωνισμός θα επαναπροκηρυχθεί με όρους που θα το καθιστούν ελκυστικό, καθώς και στην ανάπλαση της ΔΕΘ που περιλαμβάνει εκθεσιακό χώρο, πάρκο και ξενοδοχείο και μπορεί να δημιουργήσει καινούργια δυναμική για την πόλη.

Το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης αποφάσισε να σηκώσει «ψηλά» το ζήτημα που απασχολεί τεράστιο μέρος της κοινωνίας και έχει ακόμα μεγαλύτερες επιπτώσεις μεταξύ των νέων.

Από τον ΣΥΡΙΖΑ υποστηρίζουν ότι «το απαγορευτικό κόστος στέγασης αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι νέοι και οι νέες σήμερα.

Σε συνδυασμό με την ραγδαία αύξηση του κόστους ζωής, την ακρίβεια στο ρεύμα και τα είδη πρώτης ανάγκης, καθώς και την πολιτική της κυβέρνησης Μητσοτάκη, που συνεχίζει να μην λαμβάνει επαρκή μέτρα στήριξης των πολιτών, αντιμετώπισης της ακρίβειας και ενίσχυσης του λαϊκού εισοδήματος, δημιουργούν ασφυκτικές συνθήκες ζωής για την πλατιά κοινωνική πλειοψηφία».

«Ειδικά αυτή την περίοδο, που μετά την ανακοίνωση των επιτυχόντων στα ΑΕΙ, μερικές χιλιάδες νέοι και νέες φοιτήτριες με τις οικογένειες τους είναι σε αναζήτηση φοιτητικής κατοικίας στα μεγάλα αστικά κέντρα, και έρχονται αντιμέτωποι με την τεράστια στεγαστική κρίση. Για την μεγάλη πλειοψηφία των λαϊκών νοικοκυριών, η εξασφάλιση φθηνής στέγης αποτελεί απαραίτητη συνθήκη για την ομαλή φοίτηση και ολοκλήρωση των σπουδών», αναφέρουν πηγές από τον ΣΥΡΙΖΑ και συνεχίζουν: «Από εκεί και πέρα το πρόβλημα προφανώς επεκτείνεται και σε μεγαλύτερες ηλικίες, στους νέους/ες εργαζομένους/ες και τα νέα ζευγάρια.

Η ανάλυση της πραγματικής κατάστασης, τα αδιέξοδα που αντιμετωπίζουν οι νέοι και νέες, αλλά και η κατάθεση προτάσεων και του σχεδίου του ΣΥΡΙΖΑ για την επίλυση του στεγαστικού προβλήματος θα απασχολήσουν την καμπάνια αυτή, η οποία ξεκινά τις επόμενες ημέρες και θα διαρκέσει 8 εβδομάδες.

«Οι θέσεις αυτές δεν θα αφορούν μόνο τα ενοίκια, αλλά πιο προσιτή πρόσβαση των νέων ζευγαριών στην κατοικία» δήλωσε χαρακτηριστικά ο υπουργός Εργασίας. «Εξετάζονται ιδέες όπως αξιοποίηση της δημοσίας και της ιδιωτικής περιουσίας προς όφελος των νέων ζευγαριών αλλά και επιδοτήσεις επιτοκίων» σημείωσε ο Κωστής Χατζηδάκης, υπογραμμίζοντας ότι οι σχετικές ανακοινώσεις για τη στεγαστική πολιτική της κυβέρνησης θα γίνουν από τον πρωθυπουργό στην ΔΕΘ. 

Σχετικά με την υπόθεση των παρακολουθήσεων,  ο υπουργός ανέφερε ότι πρέπει να προχωρήσουμε μπροστά με την μεγαλύτερη δυνατή συνεννόηση και νηφαλιότητα. «Είναι κατανοητές οι αντιδράσεις του ΠΑΣΟΚ αλλά η  κυβέρνηση υπήρξε σαφής στην ανάγκη να θωρακιστεί περαιτέρω το θεσμικό πλαίσιο και έχει απευθύνει κάλεσμα στον πολιτικό κόσμο για περαιτέρω προτάσεις που θα θωρακίσουν το σύστημα» ανέφερε ο Κωστής Χατζηδάκης.

Επεσήμανε πως αν οδηγηθούμε σε μια εξεταστική επιτροπή για την υπόθεση δεν θα ήταν αρνητικό να δει κάνεις χρονιές παθογένειες που δεν αφορούν μόνο τα τελευταία χρονιά αλλά και τα χρονιά που προηγήθηκαν.  

Ιδιαίτερα σήμερα, με μια κυβέρνηση απολύτως ταγμένη στα συμφέροντα μιας μικρής ελίτ, το πρόβλημα γενικεύεται μέσα στα αλλεπάλληλα κύματα ακρίβειας που εξανεμίζουν το διαθέσιμο εισόδημα και δυσχεραίνει το βιοτικό επίπεδο του μέσου πολίτη.ADVERTISING

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη σύντομα θα αποτελέσει παρελθόν. Η επόμενη μέρα ωστόσο όλοι γνωρίζουμε ότι θα είναι εξαιρετικά δύσκολη. Για να ανταπεξέλθουμε στις πολύπλοκες προκλήσεις και τις συσσωρευμένες δυσκολίες χρειάζεται όραμα και προοπτική, κυρίως όμως χρειάζονται απαντήσεις στα σύνθετα προβλήματα. Τεκμηριωμένα σχέδια, σοβαρή οργάνωση και στοχευμένες δράσεις στα πλέον κομβικά ζητήματα ώστε να επιστρέψει στη χώρα η αίσθηση της ασφάλειας για το σήμερα και το αύριο.

Το πρόβλημα της στέγης, λοιπόν αποτελεί ένα τέτοιο πρόβλημα. Σύνθετο, κομβικό και συνάμα σήμερα εκρηκτικό.

Οι τρεις αλληλένδετοι παράγοντες του προβλήματος στέγης

Ο πρώτος παράγοντας είναι η σχέση εξόδων στέγης προς εισοδήματα. Όταν για τα έξοδα στέγης (ενοίκιο ή δάνειο, νερό/ηλεκτρικό/κοινόχρηστα, ψύξη/θέρμανση), απαιτείται το 40 έως 50% του εισοδήματος ενός νοικοκυριού, τότε αυτό θεωρείται ότι βρίσκεται σε στεγαστική κρίση.

Στην Ελλάδα, τα 4 από τα 10 νοικοκυριά βρίσκονται σε στεγαστική κρίση (ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ), το 40% του πληθυσμού, με Ευρωπαϊκό Μ.Ο. 9,2% και δεύτερη χώρα στην Ευρώπη τη Βουλγαρία με 17,4%.

Τα εισοδήματα των νοικοκυριών στην Ελλάδα βρίσκονται στην τρίτη χειρότερη θέση της Ευρώπης. Είχαν χάσει 37% μέχρι το 2015 και ανέκτησαν το 20% μέχρι το 2019.

Έχουμε μισθούς Βαλκανίων και έξοδα στέγης Λονδίνου. Γι’ αυτό το λόγο, ήδη από τις αρχές του 2020, τα εισοδήματα των νοικοκυριών εξαντλούνταν πριν το τέλος του μήνα. Σήμερα εξαντλούνται μετά τη 2η εβδομάδα.

Ο δεύτερος παράγοντας αφορά στο μη εξυπηρετούμενο ιδιωτικό χρέος νοικοκυριών και επιχειρήσεων με εγγύηση την κατοικία (κόκκινα δάνεια).

Τα κόκκινα δάνεια αυξάνονται ραγδαία αυτήν τη διετία λόγω των πολιτικών του κου Μητσοτάκη κατά την πανδημία (ανεπαρκές πρόγραμμα ΓΕΦΥΡΑ), μείωση των εισοδημάτων και αύξηση των εξόδων στέγης.

Σε αυτό ήρθε να προστεθεί ο νέος πτωχευτικός νόμος της ΝΔ, οι πλειστηριασμοί, οι τράπεζες, οι εταιρείες διαχείρισης κόκκινων δανείων που δημιουργούν μια μοναδική στην Ευρώπη κατάσταση όπου συσσωρεύεται ένα μεγάλο ανενεργό στεγαστικό απόθεμα και απειλείται ο μοναδικός πλούτος των ελληνικών νοικοκυριών. Στην πραγματικότητα δημιουργείται μία νέα φούσκα ακινήτων με απρόβλεπτες συνέπειες.

Ο τρίτος παράγοντας αφορά τις πολιτικές του κράτους για να εξασφαλιστεί το συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα αξιοπρεπούς στέγης.

Στην Ελλάδα δεν υπήρξε ποτέ ουσιαστική στεγαστική πολιτική, ούτε παράδοση κοινωνικής κατοικίας, όπως στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες.

Το υψηλό ποσοστό ιδιοκτήτης στέγης, που όμως βαίνει συνεχώς μειούμενο, υπήρξε το άλλοθι για την ανυπαρξία στεγαστικής πολιτικής. Τα τελευταία 14 χρόνια όμως με τα δύο πρώτα μνημόνια δημιουργείται οξύ πρόβλημα στέγης στην Ελλάδα, για ευρύτερα κοινωνικά στρώματα.

Παρεμβατικές κοινωνικές πολιτικές όπως ο νόμος Κατσέλη και ο νόμος ΣΥΡΙΖΑ για την ανθρωπιστική κρίση συνέβαλαν στον περιορισμό των συνεπειών – όμως τέτοιες παρεμβάσεις όχι απλά απουσιάζουν, αλλά πολεμήθηκαν από την κυβέρνηση Μητσοτάκη

Η ρύθμιση της βραχυχρόνιας μίσθωσης και η ανάγκη για Προσιτή Οικονομικά Στέγη

Μια νέα πτυχή του προβλήματος στέγης είναι η επίδραση της βραχυχρόνιας μίσθωσης, κυρίως του AirBnb στις τιμές των ενοικίων. Η κυβέρνηση της ΝΔ, αντί να βάλει κανόνες στο airbnb, πιστή στο δόγμα «η κατοικία είναι η ατμομηχανή της ανάπτυξης του κατασκευαστικού κλάδου», παίρνει μέτρα για την αναθέρμανση της κατασκευής, αδιαφορώντας για την εκτίναξη των ενοικίων.

Τα τρία τελευταία χρόνια η αύξηση των τιμών ακινήτων και ενοικίων φτάνει μεσοσταθμικά στο 32% και θα επιταθεί από την αύξηση των αντικειμενικών αξιών κατά 20% από την 1/1/22 στο 55% των περιοχών της χώρας, όπως και από την αύξηση της αξίας των νέων κατοικιών λόγω των αυξήσεων στα οικοδομικά υλικά.

Από τα παραπάνω προκύπτει ότι χρειαζόμαστε σήμερα ένα σχέδιο που θα βάλει κανόνες στo πεδίο της βραχυχρόνιας μίσθωσης και κυρίως τη δημιουργία ενός νέου στεγαστικού δυναμικού Προσιτής Οικονομικά Στέγης (Π.Ο.Σ.)

Όπως σε όλα τα ζητήματα, το κράτος δεν πρέπει να παρεμβαίνει για να τιμωρήσει τις επιχειρήσεις ή τις πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης, αλλά το αντίθετο, για να εξορθολογίσει τη δραστηριότητα τους και να ορίσει ένα πλαίσιο υπέρ του δημοσίου συμφέροντος και της κοινωνικής συνοχής. Για το λόγο αυτό στο σχέδιό μας για προσιτή κατοικία ιδιαίτερα σε νέα ζευγάρια, που αποτελεί και μια από τις πέντε βασικές προγραμματικές κας δεσμεύσεις, προτείνουμε δύο απλά βήματα για τον εξορθολογισμό της βραχυχρόνιας μίσθωσης:

Πρώτον, την εφαρμογή περιοριστικών όρων για δραστηριότητα airbnb (2-3 ακίνητα/ιδιοκτήτη και διαχειριστή) και δεύτερον, την εφαρμογή μικτής μίσθωσης στις τουριστικές περιοχές (8-9 μήνες ως κατοικία και 3 ή 4 μήνες ως airbnb)

Ως Προσιτή Οικονομικά Στέγη (Π.Ο.Σ.) ορίζουμε την αξιοπρεπή κατοικία, ιδιοκτήτη ή ενοικιαζόμενη, στην οποία πολλά νοικοκυριά δεν μπορούν να έχουν πρόσβαση βασιζόμενα σε δικούς τους αμιγώς πόρους. Απαιτείται επομένως η παρέμβαση του κράτους για τη διασφάλιση της με στόχο τη δημιουργία αποθέματος Προσιτής Οικονομικά Στέγης (Π.Ο- .Σ.)

Το απόθεμα σχεδιάζουμε να το δημιουργήσουμε από:

• κενά, ανεκμετάλλευτα κτίρια του δημοσίου, των Δήμων, της Εκκλησίας και μη κερδοσκοπικών φορέων κοινωφελούς σκοπού. Η Ελλάδα έχει το μεγαλύτερο ποσοστό κενών κτιρίων μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (35,3%), δηλαδή 2.249.813 κτίρια σύμφωνα με την απογραφή του 2011.
• κενά εγκαταλελειμμένα κτίρια ιδιωτών σε διάφορους Δήμους.
• κατοικίες και διαμερίσματα ιδιωτών που θα τις διαθέσουν ή επαναδιαθέσουν προς ενοικίαση χάρη σε ένα πλέγμα κινήτρων, εξασφαλίσεων και παροχών από το κράτος.

Η υλοποίηση των έργων αποκατάστασης της πρώτης κατηγορίας προβλέπεται σε επίπεδο Δήμου ή Περιφέρειας με συγκεκριμένο νομοθετικο πλαίσιο, που θα ακολουθεί τις δημόσιες συμβάσεις ή καινοτόμες μεθόδους που έχουν εφαρμοστεί σε Ευρωπαϊκά κράτη όπως: δημιουργία συνεταιρισμών ή δομών Κοινωνικής Αλληλέγγυας Οικονομίας με μέλη μελλοντικούς δικαιούχους και ανέργους από τα επαγγέλματα του οικοδομικού κλάδου.

Η χρηματοδότηση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης α ́ και β ́ βαθμού προβλέπεται από εθνικούς πόρους (κρατικό π/υ, πόρους ΤΑ), ευρωπαϊκούς και διεθνείς (ΕΚΤ, ΕΣΠΑ, ΕΟΧ), Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, Πράσινο Ταμείο και Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Μία τέτοια ολοκληρωμένη πρόταση κατέθεσε η Πορτογαλία η οποία κατεύθυνε πόρους στην οικονομικά προσιτή κατοικία τόσο από επιδοτήσεις, όσο και από το σύνολο του μικρού δανεισμού που έλαβε από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Δυστυχώς η κυβέρνηση της ΝΔ δεν έδωσε καμία προσοχή στη στέγη, δεσμεύοντας ψίχουλα, μόνον 1,5εκ. € για επισκευή 100 διαμερισμάτων ιδιοκτησίας των δήμων Αθήνας και Θεσσαλονίκης που χρησιμοποιούνται για κάλυψη εκτάκτων αναγκών.

Ιδιαίτερη σημασία όμως έχει η τρίτη κατηγορία που αφορά ιδιώτες, διότι δεν απαιτείται χρόνος και έξοδα αποκατάστασης και μπορεί πράγματι να αποτελέσει τον άμεσο ρυθμιστικό παράγοντα συγκράτησης και μείωσης των ενοικίων.

Εφαρμόζεται στην Βαρκελώνη (Bolsa de Vivienda) αλλά και στην Ελλάδα (Πρόγραμμα Ήλιος).

Πρόκειται για ένα σύστημα ισχυρών κινήτρων που προσφέρεται στους ιδιοκτήτες για να παραχωρήσουν το ακίνητό τους στον Δήμο για Π.Ο.Σ. με ενοίκιο χαμηλότερο της αγοράς.

• Το σχέδιό μας προβλέπει τη θέσπιση σημαντικών κινήτρων και διασφαλίσεων στους ιδιοκτήτες:
• Φοροελαφρύνσεις, κατάργηση φόρου ενοικίου και ΕΝΦΙΑ
• Εξασφάλιση καταβολής ενοικίου 12 μήνες το χρόνο
• Ασφάλεια πυρός και νομική κάλυψη
• Εγγύηση καλής κατάστασης και ανακαίνιση του ακινήτου μετά τη λήξη της παραχώρησης
• Ενεργειακή αναβάθμιση ακινήτου και ενεργειακό πιστοποιητικό.

Με το συνδυασμό όλων των παραπάνω φιλοδοξούμε γρήγορα να δημιουργήσουμε ένα σημαντικό απόθεμα προσιτής κατοικίας, που το κράτος θα διαχειριστεί για να διαθέσει με κοινωνικά κριτήρια προκειμένου να αντιμετωπιστεί το εκρηκτικό πρόβλημα της στέγης, ιδιαίτερα για τα νέα ζευγάρια.

Δικαίωμα των νέων στην αυτόνομη και ανεξάρτητη ζωή

Η φράση «οι επόμενες γενιές θα ζήσουν χειρότερα από τις προηγούμενες», βρίσκει απόλυτη εφαρμογή στο ζήτημα της στέγης. Σήμερα, μειώνεται τρομακτικά η δυνατότητα ιδιοκατοίκησης νέων ζευγαριών, τα οποία παραμένουν στη γονεϊκή στέγη αδυνατώντας να νοικιάσουν ή να αγοράσουν σπίτι. Το 1994, το 46% των νέων ζευγαριών έως 44 ετών είχαν ιδιοκτήτη κατοικία. Το 2019 το ποσοστό μειώθηκε στο 30%. Σήμερα άπιαστο όνειρο έγινε για τους νέους όχι μόνο η αγορά αλλά και η ενοικιαση ενός σπιτιού.

Αυτή η πορεία πρέπει να αντιστραφεί, ειδικά σε μια χώρα με τεράστιο δημογραφικό πρόβλημα που από την αρχή της κρίσης έχει χάσει εκατονταδες χιλιάδες νέες και νέους που έφυγαν στο εξωτερικό και πλέον μένουν μόνιμα εκεί.

Επομένως, πέραν του σχεδίου για τη δημιουργία αποθέματος προσιτά οικονομικής στέγης, χρειαζόμαστε μια ολιστική στρατηγική με βήματα που πρέπει να ξεκινήσουν από σήμερα. Όπως για παράδειγμα, άμεσα μέτρα δράσης για τη στέγαση σε οικονομικά προσιτή κατοικία νέων και νέων ζευγαριών έως 40 ετών.

Όπως η επιδότηση ενοικίου από 140€ το μήνα το 1ο άτομο έως 350€ το μήνα για ζευγάρι με 2 παιδιά. Το μέτρο αφορά εισοδήματα από 10.000€ το άτομο μέχρι 25.000€ για ζευγάρι με 2 παιδιά.

Και επιπλέον, με στοχευμένες φοροελαφρύνσεις στους ιδιοκτήτες που ενοικιάζουν τις κατοικίες σε νέα ζευγάρια και νέους.

Η προϋπόθεση της πολιτικής βούλησης

Θα κλείσω με ένα παράδειγμα για το πώς μια κυβέρνηση μπορεί να δουλεύει με συνέπεια, ουσία και αποτελεσματικότητα. Από τη δουλειά που έκανε το Υπουργείο Εργασίας όταν ήμασταν στην κυβέρνηση, διαπιστώσαμε πως μόνο στην Αττική είναι εγκαταλελειμμένα και ερείπια 650 κτίρια.

Κάναμε για πρώτη φορά καταγραφή του κτιριακού του αποθέματος, και τις απαραίτητες νομοθετικές παρεμβάσεις με αποτέλεσμα να πετύχουμε την αξιοποίηση περίπου 400 ακινήτων μέσω εμπορικής εκμετάλλευσης, παραχωρήσεις σε φορείς του Δημοσίου για τη στέγαση υπηρεσιών, ανέγερση σχολικών συγκροτημάτων, δημιουργία κοινόχρηστων χώρων, στέγαση υπηρεσιών υγείας και δομών ΟΤΑ.

Αυτό που παραλάβαμε ήταν ένα πάρτι εργολάβων ιδιωτών που εκμεταλλεύονταν την δημόσια ακίνητη περιουσία και το ακυρώσαμε δίνοντας τη δυνατότητα στους κοινωνικούς φορείς να αξιοποιούν οι ίδιοι την ακίνητη περιουσία τους ενώ καθιερώσαμε τη δυνατότητα μίσθωσης μεταξύ φορέων του δημοσίου.

Έτσι και μια σειρά ακινήτων που μέχρι εκείνη την ώρα ερήμωναν αξιοποιήθηκαν και άρχισαν να μπαίνουν λεφτά στα ασφαλιστικά ταμεία από την αξιοποίηση της περιουσίας τους και ξεκίνησαν να δημιουργούνται νέες θέσεις εργασίας, γιατί προφανώς οι χρήσεις δεν ήταν αμιγώς στεγαστικές αλλά και επιχειρηματικές, ανάλογα με το κτίριο.

Τρόποι λοιπόν υπάρχουν. Τόσο για το ζήτημα της στέγης όσο και για το σύνολο των θεμάτων που έχει να αντιμετωπίσει η χώρα και η κοινωνία. Απαιτείται όμως σοβαρότητα, μεθοδικότητα και σχέδιο. Πράγματα που στην Ελλάδα του κ. Μητσοτάκη έγιναν ανέκδοτο.

Η μεγάλη πολιτική αλλαγή που έρχεται στη χώρα, θα φέρει μαζί της μια άλλη λογική για το πώς πρέπει να αντιμετωπίζουμε και να λύνουμε τα προβλήματα που αφορούν τις σημερινές αλλά και τις επόμενες γενιές.

Με απόλυτη προσήλωση στο δημόσιο συμφέρον, με γνώμονα την κοινωνική δικαιοσύνη, με εντιμότητα, μεθοδικότητα και κοινωνική λογοδοσία.

Σύμφωνα με την ΕΡΤ, οι ισχυροί άνεμοι που έπνεαν στην περιοχή σήκωσαν τη στέγη και την κάρφωσαν στο πλάι του ναού που βρίσκεται κοντά και σε Δημοτικό Σχολείο.

O Ιερός Ναός Παναγούδας – Γοργοϋπήκοος ανέβασε βίντεο στο διαδίκτυο.

H Στέγη, όπως είχε κάνει και κατά την έναρξη της δίκης της Χρυσής Αυγής, είχε φωτίσει την πρόσοψη του κτιρίου με τη μορφή του 33χρονου ακτιβιστή που λιντσαρίστηκε μέχρι θανάτου.

Όπως ανέφερε η Στέγη στο λογαριασμό της στο Facebook «Επειδή πολλοί διαφωνούν, το Facebook κατέβασε την αρχική δημοσίευση. Παρά τα reports, η Στέγη παραμένει φωτισμένη. Όπως πρέπει. #Justice4ZakZackie».