Η ψηφιακή φωνή του ασθενή: Η μεγάλη επέκταση του PREMs σε ογκολογικά και παιδιατρικά τμήματα του ΕΣΥ

Στη σύγχρονη διοίκηση υπηρεσιών υγείας, η φροντίδα δεν επιδέχεται πλέον αποτίμηση αποκλειστικά με παραδοσιακούς κλινικούς δείκτες, όπως τα ποσοστά επιβίωσης ή οι επιπλοκές. Διεθνώς, η επιστημονική κοινότητα δίνει πλέον κομβική σημασία στις εκτιμήσεις που προέρχονται απευθείας από τους λήπτες των υπηρεσιών. 

Ρούλα Σκουρογιάννη

Στο πλαίσιο αυτό, η μεταρρύθμιση που συντελείται στα νοσοκομεία του Εθνικού Συστήματος Υγείας (ΕΣΥ) αποκτά νέα ορμή. Κατά τη συνέντευξη Τύπου που παραχωρήθηκε την Τρίτη 28 Ιουλίου 2026, η ηγεσία του Υπουργείου Υγείας ανακοίνωσε την ουσιαστική διεύρυνση του Ψηφιακού Εργαλείου Αξιολόγησης της Εμπειρίας του Ασθενή (Patient-Reported Experience Measures – PREMs), εντάσσοντας στο σύστημα τις πιο ευαίσθητες και απαιτητικές ομάδες πληθυσμού: τους ογκολογικούς και τους παιδιατρικούς ασθενείς.

Το αποτύπωμα του PREMs και το θεσμικό πλαίσιο

Το Ψηφιακό Εργαλείο PREMs τίθεται σε εφαρμογή από τον Ιούλιο του 2025, αποτελώντας ένα εμβληματικό έργο που χρηματοδοτείται από τους πόρους του Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Μέχρι σήμερα, η πλατφόρμα έχει ενσωματωθεί με επιτυχία σε 114 δημόσια νοσοκομεία και 706 κλινικές σε ολόκληρη την επικράτεια, αποσπώντας περισσότερα από 75.000 συμπληρωμένα ερωτηματολόγια.

Η επιστημονική αξία των PREMs έγκειται στην ικανότητά τους να αποτυπώνουν την εμπειρία του ασθενή σε όλη τη διάρκεια της νοσηλευτικής του διαδρομής. Αντίθετα με τα κλασικά ερωτηματολόγια ικανοποίησης, τα PREMs αξιολογούν αντικειμενικές πτυχές της παρεχόμενης φροντίδας:

• Τη σαφήνεια της επικοινωνίας με το ιατρονοσηλευτικό προσωπικό.
• Την προσβασιμότητα και την οργάνωση των τμημάτων.
• Τη συμμετοχή του ασθενή στη λήψη θεραπευτικών αποφάσεων.
• Τις συνθήκες φιλοξενίας και υγιεινής.
• Τη μέριμνα και την καθοδήγηση κατά την έκδοση του εξιτηρίου.

Εξειδικευμένα πρωτόκολλα για ογκολογικούς και παιδιατρικούς ασθενείς

Η επέκταση του συστήματος ανταποκρίνεται σε μια διαπιστωμένη ανάγκη: οι ογκολογικές και οι παιδιατρικές νοσηλείες παρουσιάζουν ιδιαίτερη πολυπλοκότητα και συναισθηματική επιβάρυνση, απαιτώντας στοχευμένα εργαλεία αποτίμησης.

1. Ογκολογικοί ασθενείς: Σταδιακή ενσωμάτωση τριών θεραπευτικών φάσεων

Λόγω της ιδιαιτερότητας της ογκολογικής φροντίδας, αναπτύχθηκαν τρία διαφορετικά ψηφιακά ερωτηματολόγια, προσαρμοσμένα στο στάδιο θεραπείας του ασθενή:

• Φάση Α΄ (Άμεση έναρξη): Αφορά ασθενείς που υποβλήθηκαν σε χειρουργική επέμβαση.
• Φάση Β΄ (Έως το τέλος του 2026): Επέκταση στους ασθενείς που υποβάλλονται σε συστηματικές φαρμακευτικές θεραπείες (χημειοθεραπείες, ανοσοθεραπείες).
• Φάση Γ΄ (Α΄ εξάμηνο 2027): Ενεργοποίηση της αξιολόγησης για τους ασθενείς που υποβάλλονται σε ακτινοθεραπεία.

Η συγκέντρωση των δεδομένων πραγματοποιείται με αποστολή ανώνυμου σύνδεσμου μέσω SMS στο κινητό τηλέφωνο του ασθενή λίγες ημέρες μετά την έξοδό του από το νοσοκομείο, διασφαλίζοντας την προστασία των προσωπικών δεδομένων και την αντικειμενικότητα των απαντήσεων.

2. Παιδιατρικοί ασθενείς: Η φωνή των γονέων και κηδεμόνων

Για πρώτη φορά στο δημόσιο σύστημα υγείας, θεσπίζεται συστηματική αξιολόγηση της παιδιατρικής φροντίδας. Η διαδικασία αφορά παιδιά ηλικίας έως 16 ετών και διενεργείται μέσω ψηφιακών ερωτηματολογίων που συμπληρώνονται ανώνυμα από τους γονείς ή κηδεμόνες τους κατόπιν λήψης SMS μετά το εξιτήριο. Το εργαλείο λαμβάνει υπόψη τις αναπτυξιακές ιδιαιτερότητες των παιδιών και την ανάγκη υποστήριξης της οικογένειας κατά τη διάρκεια της νοσηλείας.

Άδωνις Γεωργιάδης:  «Μια μεγάλη επανάσταση για την επαγγελματική αξιολόγηση των διοικήσεων του ΕΣΥ»

«Το εργαλείο της αξιολόγησης μας βοηθάει να αναδιαμορφώσουμε τις αποφάσεις μας, να αξιολογούμε τις διοικήσεις των εκάστοτε νοσοκομείων με βάση τα μάτια των ασθενών και να καταλάβουμε τη γενική εικόνα του ΕΣΥ. Όταν το ξεκινήσαμε, πριν από ένα χρόνο, είχαμε αφήσει εκτός δυο μεγάλα πεδία τα οποία ήταν και τα πιο σύνθετα. Τους ογκολογικούς ασθενείς και τους παιδιατρικούς ασθενείς.

Οι ογκολογικοί ασθενείς έχουν τρεις διαφορετικές κατηγορίες. Ξεκινάμε από σήμερα με τους ασθενείς της πρώτης κατηγορίας, δηλαδή αυτούς που εξέρχονται από τα χειρουργεία. Καλώς εχόντων των πραγμάτων, εφόσον γίνουν οι σχετικές πλατφόρμες, θα περάσουμε μέχρι τέλος του χρόνου και στη δεύτερη κατηγορία, δηλαδή εκείνους που λαμβάνουν χημειοθεραπεία. Και μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2027 θα εφαρμοστεί και το τρίτο ερωτηματολόγιο που θα αφορά εκείνους οι οποίοι μπαίνουν στις ακτινοθεραπείες.

Θα είναι η πρώτη φορά που θα μπορούμε να κοιτάξουμε αυτή την πλευρά των ασθενών. Είναι σαν να κοιτάει το Υπουργείο Υγείας πραγματικά για πρώτη φορά τους ανθρώπους με τόσο μεγάλο επαγγελματισμό και με τόσο μεγάλη λεπτομέρεια. Ταυτόχρονα, είχαμε αφήσει απ’ έξω και τους παιδιατρικούς ασθενείς, που εκεί προφανώς τα ερωτηματολόγια θα τα συμπληρώνουν οι κηδεμόνες τους. Επειδή είναι διαφορετικές ηλικίες και αυτό είχε μια δυσκολία στη δημιουργία αυτού του εργαλείου, για αυτό και εντάχθηκε στη δεύτερη ταχύτητα.

Είμαστε πολύ ευτυχείς για το εργαλείο αυτό, το θεωρώ μεγάλη επανάσταση για το ΕΣΥ και είμαι εξαιρετικά υπερήφανος που υλοποιήθηκε επί της θητείας μου. Νομίζω ότι θα αποτελέσει βασικό εργαλείο γνώσης του ΕΣΥ για πάρα πολλά χρόνια στο μέλλον».

Μάριος Θεμιστοκλέους: «Η αξιολόγηση ως αφετηρία βελτίωσης και η εμπιστοσύνη των πολιτών στο σύστημα»

«Οι ασθενείς είναι ικανοποιημένοι από το Ε.Σ.Υ. και το υψηλό επίπεδο των υπηρεσιών του. Απέναντι στα συνήθη κλισέ περί κατάρρευσης, που υπηρετούν σκοπιμότητες και όχι την αλήθεια, οι ίδιοι οι πολίτες δίνουν την πιο αξιόπιστη απάντηση, δείχνοντας ότι σήμερα το Εθνικό Σύστημα Υγείας βρίσκεται στην καλύτερη κατάσταση που ήταν ποτέ, με γενικό μέσο όρο ικανοποίησης στο 4,09 στα 5 και με την ικανοποίηση και την εμπιστοσύνη στο προσωπικό να ξεπερνά το 85%.

Είχα τονίσει από την πρώτη στιγμή πως η αξιολόγηση είναι, πάνω απ’ όλα, εργαλείο βελτίωσης. Γι’ αυτό και οι δείκτες που παρουσιάζουμε σήμερα δεν αποτελούν σημείο εφησυχασμού, αλλά αφετηρία κινητροδότησης, για να συνεχίσουμε ακόμα πιο αποφασιστικά. Εκείνο που πραγματικά έχει αξία είναι η ικανοποίηση των ανθρώπων που κάνουν χρήση των υπηρεσιών. Γιατί το Ε.Σ.Υ. είμαστε όλοι εμείς. Συνεχίζουμε ακόμα πιο αποφασιστικά για ένα Ε.Σ.Υ. ακόμα πιο ποιοτικό, ακόμα πιο ανθρώπινο, ακόμα πιο αξιόπιστο για κάθε πολίτη».

Λίλιαν Βενετία Βιλδιρίδη: «Ένα ουσιαστικό βήμα προς ένα ανθρωποκεντρικό δημόσιο σύστημα υγείας»

«Στη διαδικασία αξιολόγησης εντάσσονται δύο ιδιαίτερα σημαντικές ομάδες ασθενών: οι ογκολογικοί και οι παιδιατρικοί ασθενείς, με στόχο την καλύτερη κατανόηση των ιδιαίτερων αναγκών και προκλήσεων που αντιμετωπίζουν.

Η επέκταση αυτή αποτελεί ένα ουσιαστικό βήμα προς ένα ακόμη πιο ανθρωποκεντρικό μοντέλο φροντίδας στο ΕΣΥ, όπου η εμπειρία του ασθενή αναγνωρίζεται ως πολύτιμη πηγή γνώσης και βελτίωσης. Στόχος μας είναι να διαμορφώνουμε ένα δημόσιο σύστημα υγείας το οποίο ακούει, αξιοποιεί τα δεδομένα, μαθαίνει και εξελίσσεται διαρκώς, έχοντας σταθερά στο επίκεντρο τις πραγματικές ανάγκες των ανθρώπων που υπηρετεί», επεσήμανε η Γενική Γραμματέας Υπηρεσιών Υγείας.

Από τα δεδομένα στη δράση: Πώς η αξιολόγηση μεταμορφώνει τις υπηρεσίες υγείας

Η συστηματική καταγραφή των PREMs δεν αποτελεί στατική διαδικασία συλλογής στατιστικών. Τα δεδομένα τροφοδοτούν απευθείας τους μηχανισμούς λήψης αποφάσεων του Υπουργείου Υγείας, επιτρέποντας στοχευμένες διορθωτικές παρεμβάσεις σε τοπικό και εθνικό επίπεδο.

Μέσα από τη διαρκή ανάλυση των δεικτών ικανοποίησης, οι διοικήσεις των νοσοκομείων αποκτούν ένα εργαλείο αυτοαξιολόγησης και λογοδοσίας. Παράλληλα, αναδεικνύεται η αξία του ανθρώπινου δυναμικού του ΕΣΥ, καθώς η εμπιστοσύνη των πολιτών προς το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό αποτυπώνεται σταθερά σε υψηλά επίπεδα.

Η επέκταση του εργαλείου στις ογκολογικές και παιδιατρικές υπηρεσίες εδραιώνει μια κουλτούρα διαφάνειας και διαρκούς βελτίωσης, θέτοντας τον ασθενή και την οικογένειά του στο επίκεντρο του υγειονομικού συστήματος.