Οι αρχές εκτιμούν πως μέχρι στιγμής είναι πάνω από 1.700 οι νεκροί κι ο αριθμός τους αναμένεται να φτάσει ή ακόμη και να ξεπεράσει τους 10.000, εξαιτίας των πολλών εγκλωβισμένων κάτω από τα συντρίμμια.

Παρόλα αυτά το ηθικό αναπτερώθηκε για τους συγγενείς των αγνοούμενων όταν ένας 21χρονος ανασύρθηκε ζωντανός από τα συντρίμμια μετά από 106 ώρες κάτω από τα ερείπια και μετά από προσπάθειες των σωστικών συνεργείων επί 43 ώρες.

Ο τραγικός απολογισμός από τους σεισμούς των 7,2 και 7,5 Ρίχτερ σύμφωνα με ξένα ειδησεογραφικά πρακτορεία έχει φτάσει πλέον τους 1.719 νεκρούς, σύμφωνα με τον Πρόεδρο του κοινοβουλίου, Χόρχε Ροντρίγκες. Παράλληλα, τουλάχιστον 5.034 άνθρωποι έχουν τραυματιστεί ενώ 15.866 έχουν μείνει χωρίς στέγη.

Η αγωνία μεγαλώνει διότι τουλάχιστον 46.500 άνθρωποι έχουν δηλωθεί ανεπίσημα ως αγνοούμενοι, αφού συγγενείς και φίλοι δεν έχουν καταφέρει να επικοινωνήσουν μαζί τους μετά το χτύπημα του Εγκέλαδου.

Πάνω από 855 κτίρια έχουν υποστεί ζημιές και 189 έχουν καταρρεύσει. Ωστόσο, προκαταρκτική αξιολόγηση της NASA, βασισμένη σε δορυφορικές εικόνες, εκτιμά ότι ο αριθμός των κτιρίων που έχουν υποστεί ζημιές ή έχουν καταστραφεί μπορεί να φτάνει τα 58.870.

Οι μετασεισμοί που σημειώθηκαν

Από τη στιγμή που σημειώθηκαν, σύμφωνα με το dnews.gr, οι δύο ισχυρές σεισμικές δονήσεις έχουν καταγραφεί 609 μετασεισμοί. Ανάμεσά τους και η σημερινή δόνηση μεγέθους 4,6 Ρίχτερ, η οποία μπορεί να μην προκάλεσε νέες καταστροφές, ωστόσο επιβάρυνε ήδη τα καταπονημένα κτίρια και προκάλεσε νέο κύμα ανησυχίας.

Δυσοίωνες είναι οι προβλέψεις του ΟΗΕ, σύμφωνα με τις οποίες ο τελικός αριθμός των θυμάτων ενδέχεται να αυξηθεί δραματικά.

Ο Τζιανλούκα Ραμπόλα Ντελ Τιντάρο, συντονιστής του ΟΗΕ για την ανθρωπιστική βοήθεια στη Βενεζουέλα, προειδοποίησε ότι ο αριθμός των νεκρών αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά.

«Ο ΟΗΕ εργάζεται με βάση την υπόθεση ότι θα χρειαστεί 10.000 σακούλες για πτώματα στη Βενεζουέλα», δήλωσε χαρακτηριστικά, εκφράζοντας παράλληλα την ελπίδα ο τελικός απολογισμός να είναι μικρότερος.

Αντίστοιχα, το Αμερικανικό Ινστιτούτο Γεωλογικών Ερευνών (USGS) εκτιμά ότι υπάρχει πιθανότητα 44% ο αριθμός των νεκρών να ξεπεράσει τις 10.000.

Με το κρίσιμο χρονικό παράθυρο για τον εντοπισμό επιζώντων να στενεύει, διασώστες και κάτοικοι συνεχίζουν τις έρευνες στα συντρίμμια αναζητώντας σημάδια ζωής ενώ φόβοι υπάρχουν και για ασθένειες.

«Πρέπει να μείνουμε δυνατοί, ακόμα και χωρίς τρόφιμα, χωρίς ύπνο. Μέχρι να δω το άψυχο σώμα του, έχω ελπίδα», δήλωσε η Άνα Ράδα, η οποία αναζητά τον αδελφό της.

Την ίδια ώρα, πληθαίνουν οι επικρίσεις προς τις αρχές για καθυστερήσεις στην κρατική παρέμβαση, ενώ κάτοικοι περιοχών που επλήγησαν δηλώνουν ότι εξακολουθούν να περιμένουν βοήθεια.

Εγχώρια και διεθνής βοήθεια για τους κατοίκους

Στο Ελ Χουνκίτο, περίπου 33 χιλιόμετρα δυτικά του Καράκας, κάτοικοι αναφέρουν πως η υποστήριξη από κρατικούς φορείς είναι περιορισμένη, με τους ίδιους τους πολίτες να προσπαθούν να καλύψουν βασικές ανάγκες της κοινότητας.

Παράλληλα, η διεθνής βοήθεια συνεχίζει να φτάνει στη χώρα. Μέχρι στιγμής, 24 χώρες έχουν αποστείλει περίπου 500 τόνους ανθρωπιστικών προμηθειών, περισσότερους από 2.700 διασώστες και υποστηρικτικό προσωπικό, καθώς και 86 ομάδες σκύλων διάσωσης.

Σύμφωνα με την υπηρεσιακή Πρόεδρο της Βενεζουέλας, Ντέλσι Ροντρίγκες, περισσότεροι από 25.000 πυροσβέστες, διασώστες, αστυνομικοί και στρατιώτες έχουν αναπτυχθεί στις πληγείσες περιοχές.

Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, η απόφαση ελήφθη για λόγους ασφαλείας, καθώς η νέα επίθεση έδειξε ότι οι κίνδυνοι για εμπορικά πλοία και πληρώματα παραμένουν αυξημένοι, παρά τις προσπάθειες αποκλιμάκωσης και σταδιακής επαναφοράς της ναυσιπλοΐας.

Το σχέδιο για τους εγκλωβισμένους ναυτικούς

Ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός είχε ανακοινώσει σχέδιο για την απομάκρυνση περισσότερων από 11.000 ναυτικών που παραμένουν εγκλωβισμένοι στην περιοχή, σε εκατοντάδες πλοία τα οποία αδυνατούν να κινηθούν με ασφάλεια λόγω της κρίσης στο Στενό του Ορμούζ.

Το σχέδιο προέβλεπε τη σταδιακή διέλευση πλοίων μέσω προσωρινών θαλάσσιων διαδρομών, σε συνεργασία με το Ιράν, το Ομάν, τις παράκτιες χώρες της περιοχής, τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη ναυτιλιακή βιομηχανία.

Στόχος ήταν να δοθεί ασφαλής έξοδος σε πλοία και πληρώματα που βρίσκονται παγιδευμένα στον Κόλπο, μετά από μήνες έντασης, επιθέσεων και περιορισμών στη ναυσιπλοΐα.

Η επίθεση που άλλαξε τα δεδομένα

Η προσωρινή αναστολή αποφασίστηκε μετά την επίθεση σε πλοίο στην περιοχή του Στενού του Ορμούζ.

Το περιστατικό ενίσχυσε τις ανησυχίες ότι η κατάσταση ασφαλείας παραμένει ασταθής και ότι οι προσωρινές διαδρομές διέλευσης δεν μπορούν να θεωρηθούν πλήρως ασφαλείς χωρίς νέα αξιολόγηση.

Ναυτιλιακές και ασφαλιστικές πηγές έχουν προειδοποιήσει ότι ο κίνδυνος για τα πλοία δεν περιορίζεται μόνο σε πιθανές επιθέσεις, αλλά περιλαμβάνει και ζητήματα όπως θαλάσσιες νάρκες, παρεμβολές στα συστήματα εντοπισμού, αυξημένη στρατιωτική δραστηριότητα και κίνδυνο σύγκρουσης λόγω περιορισμένων διαύλων κίνησης.

Κρίσιμο πέρασμα για την παγκόσμια ενέργεια

Το Στενό του Ορμούζ παραμένει ένα από τα σημαντικότερα σημεία του παγκόσμιου εμπορίου ενέργειας.

Από το συγκεκριμένο θαλάσσιο πέρασμα διακινείται μεγάλο μέρος των εξαγωγών πετρελαίου από τις χώρες του Κόλπου προς την Ασία, την Ευρώπη και άλλες αγορές.

Για τον λόγο αυτό, κάθε αναταραχή στο Ορμούζ προκαλεί άμεση ανησυχία στις διεθνείς αγορές ενέργειας, στις ναυτιλιακές εταιρείες και στις ασφαλιστικές επιχειρήσεις που καλύπτουν πλοία και φορτία σε περιοχές υψηλού κινδύνου.

Η αναστολή του σχεδίου απομάκρυνσης δεν σημαίνει απαραίτητα γενικό κλείσιμο του στενού. Δείχνει, όμως, ότι η ασφάλεια της διέλευσης παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη.

Αγωνία για τα πληρώματα

Στο επίκεντρο της κρίσης βρίσκονται οι ναυτικοί που παραμένουν εγκλωβισμένοι επί εβδομάδες ή μήνες σε πλοία στην περιοχή.

Πρόκειται για πληρώματα που βρίσκονται υπό συνεχή πίεση, με περιορισμένη δυνατότητα ανεφοδιασμού, αβεβαιότητα για το πότε θα απομακρυνθούν και αυξημένο κίνδυνο σε περίπτωση νέας στρατιωτικής ή παραστρατιωτικής ενέργειας.

Ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός έχει τονίσει ότι η προστασία των ναυτικών αποτελεί απόλυτη προτεραιότητα, καθώς πρόκειται για ανθρώπους που υπηρετούν το παγκόσμιο εμπόριο και έχουν βρεθεί εγκλωβισμένοι σε μια γεωπολιτική κρίση την οποία δεν ελέγχουν.

Επανεκτίμηση της κατάστασης

Μετά τη νέα επίθεση, οι αρμόδιες αρχές και οι ναυτιλιακοί φορείς αναμένεται να επανεκτιμήσουν τις συνθήκες ασφαλείας πριν συνεχιστεί οποιαδήποτε επιχείρηση απομάκρυνσης.

Η διαδικασία απαιτεί συντονισμό με κράτη της περιοχής, στρατιωτικές δυνάμεις, ναυτιλιακές εταιρείες, ασφαλιστές και οργανισμούς που παρακολουθούν την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας.

Το βασικό ερώτημα είναι αν μπορούν να εξασφαλιστούν ασφαλείς διάδρομοι για τα πλοία που παραμένουν εγκλωβισμένα ή αν η νέα επίθεση θα οδηγήσει σε μεγαλύτερη καθυστέρηση του σχεδίου.

Νέα δοκιμασία για την ελευθερία της ναυσιπλοΐας

Η προσωρινή αναστολή του σχεδίου δείχνει πόσο εύθραυστη παραμένει η κατάσταση στο Στενό του Ορμούζ.

Παρά τις προσπάθειες αποκλιμάκωσης, η περιοχή εξακολουθεί να λειτουργεί υπό καθεστώς υψηλού κινδύνου, με κάθε νέο περιστατικό να μπορεί να ανατρέψει τους σχεδιασμούς για ασφαλή διέλευση.

Για τη διεθνή ναυτιλία, η εξέλιξη αυτή αποτελεί ακόμη μία υπενθύμιση ότι η κρίση στο Ορμούζ δεν έχει τελειώσει.

Και για τους χιλιάδες ναυτικούς που περιμένουν να απομακρυνθούν, κάθε νέα αναβολή σημαίνει περισσότερη αγωνία, περισσότερη αβεβαιότητα και μεγαλύτερο κίνδυνο.

Σπύρος Σιδέρης

Το ερώτημα που κυριαρχεί πλέον στα παρασκήνια της λιβυκής κρίσης είναι αν οι ΗΠΑ επιχειρούν να κλείσουν ένα από τα πιο ανοιχτά γεωπολιτικά μέτωπα της Μεσογείου ή αν πρόκειται για ακόμη μία πρωτοβουλία που θα σκοντάψει στις βαθιές διαιρέσεις της χώρας.

Η αμερικανική φόρμουλα που συζητείται στο παρασκήνιο

Σύμφωνα με αραβικά δημοσιεύματα, στο παρασκήνιο εξετάζεται ένα σενάριο πολιτικής συνεννόησης που θα μπορούσε να γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ Ανατολής και Δύσης. Καταλυτικό ρόλο φέρεται να διαδραματίζει ο Μασάντ Μπούλος, σύμβουλος του Αμερικανού προέδρου για αραβικές και αφρικανικές υποθέσεις, ο οποίος εμφανίζεται να διερευνά τις δυνατότητες μιας νέας πολιτικής συμφωνίας.

Η βασική ιδέα δεν αφορά μια πλήρη ανατροπή του σημερινού συστήματος, αλλά μια μορφή συνύπαρξης των δύο βασικών κέντρων εξουσίας. Με άλλα λόγια, μια συμφωνία που θα επέτρεπε στον Ντμπεϊμπά να διατηρήσει ρόλο στην εκτελεστική εξουσία, ενώ παράλληλα θα αναγνώριζε θεσμικά και πολιτικά την επιρροή του στρατοπέδου του Χάφταρ.

Πρόκειται για μια προσέγγιση που αρκετοί αναλυτές χαρακτηρίζουν ως «συμφωνία των ισχυρών», καθώς επιχειρεί να βασιστεί στους πραγματικούς συσχετισμούς δυνάμεων που έχουν διαμορφωθεί στο έδαφος.

Για πρώτη φορά μετά από χρόνια δεν συζητείται μια νέα εκλογική διαδικασία ή ένας ακόμη μεταβατικός οδικός χάρτης. Η συζήτηση αφορά την κατανομή της πραγματικής εξουσίας ανάμεσα στους δύο κυρίαρχους πόλους της λιβυκής πολιτικής σκηνής. Αυτό ακριβώς εξηγεί γιατί η πρωτοβουλία προκαλεί τόσο έντονο ενδιαφέρον αλλά και ανησυχία.

Γιατί οι ΗΠΑ μπαίνουν τώρα στο παιχνίδι

Η χρονική συγκυρία μόνο τυχαία δεν θεωρείται.

Η κυβέρνηση Τραμπ δείχνει να επιδιώκει μια πιο ενεργή παρουσία στη Βόρεια Αφρική, σε μια περίοδο κατά την οποία οι γεωπολιτικές ισορροπίες μεταβάλλονται ταχύτατα. Η Λιβύη παραμένει κρίσιμη χώρα τόσο λόγω των ενεργειακών της αποθεμάτων όσο και λόγω της γεωγραφικής της θέσης ανάμεσα στην Αφρική, τη Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.

Παράλληλα, η αμερικανική πλευρά φαίνεται να θεωρεί ότι η παρατεταμένη πολιτική παράλυση στη χώρα δημιουργεί κενά που μπορούν να αξιοποιηθούν από άλλες περιφερειακές και διεθνείς δυνάμεις.

Υπό αυτό το πρίσμα, η σταθεροποίηση της Λιβύης δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως ζήτημα εσωτερικής πολιτικής, αλλά και ως μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής για τον έλεγχο των περιφερειακών ισορροπιών.

Το μεγάλο εμπόδιο: η νομιμοποίηση του Χάφταρ

Η πιο αμφιλεγόμενη πτυχή της συζήτησης αφορά τον ρόλο του Χαλίφα Χάφταρ.

Για τους υποστηρικτές μιας νέας συμφωνίας, ο στρατάρχης ελέγχει σημαντικό μέρος της Ανατολικής Λιβύης και δεν μπορεί να αγνοηθεί σε οποιαδήποτε διαδικασία πολιτικής διευθέτησης.

Για τους επικριτές του σχεδίου, όμως, η θεσμική αναβάθμιση του Χάφταρ ισοδυναμεί με επιβράβευση της στρατιωτικής επιρροής και κινδυνεύει να υπονομεύσει κάθε προσπάθεια οικοδόμησης δημοκρατικών θεσμών.

Αυτό ακριβώς είναι και το βασικό δίλημμα που αντιμετωπίζουν οι διεθνείς μεσολαβητές: πώς μπορεί να επιτευχθεί πολιτική σταθερότητα χωρίς να νομιμοποιηθεί πλήρως η λογική των τετελεσμένων που δημιούργησε ο εμφύλιος πόλεμος.

Ο ΟΗΕ στο περιθώριο;

Ένα ακόμη στοιχείο που προκαλεί συζητήσεις είναι ότι η νέα πρωτοβουλία φαίνεται να αναπτύσσεται έξω από το παραδοσιακό πλαίσιο των διαπραγματεύσεων του ΟΗΕ.

Εδώ και χρόνια, οι διεθνείς προσπάθειες επικεντρώνονταν σε διαδικασίες που στόχευαν στη διεξαγωγή εκλογών και στη δημιουργία ενιαίων κρατικών θεσμών. Ωστόσο, οι επανειλημμένες αποτυχίες εφαρμογής των συμφωνιών έχουν ενισχύσει τις φωνές που υποστηρίζουν πιο πραγματιστικές λύσεις.

Η αμερικανική προσέγγιση φαίνεται να κινείται ακριβώς προς αυτή την κατεύθυνση: όχι ιδανικές λύσεις, αλλά μια συμφωνία που θα μπορεί να λειτουργήσει στην πράξη.

Η μάχη για το μέλλον της Λιβύης

Πίσω από τις διπλωματικές επαφές βρίσκεται ένα πολύ μεγαλύτερο διακύβευμα.

Η Λιβύη εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα γεωπολιτικά πεδία της Μεσογείου. Η έκβαση των συζητήσεων δεν θα επηρεάσει μόνο τις ισορροπίες στο εσωτερικό της χώρας, αλλά και τις σχέσεις μεταξύ περιφερειακών δυνάμεων που παρακολουθούν στενά κάθε εξέλιξη.

Το αν η πρωτοβουλία της κυβέρνησης Τραμπ θα εξελιχθεί σε πραγματική συμφωνία ή θα παραμείνει ένα ακόμη σχέδιο επί χάρτου παραμένει άγνωστο.

Αυτό που είναι βέβαιο είναι ότι για πρώτη φορά μετά από χρόνια επανέρχεται στο τραπέζι ένα σχέδιο που δεν επιχειρεί να παρακάμψει τους ισχυρούς παίκτες της Λιβύης αλλά να τους ενσωματώσει σε μια νέα ισορροπία εξουσίας. Αν η πρωτοβουλία πετύχει, θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για την επανένωση της χώρας. Αν αποτύχει, η Λιβύη κινδυνεύει να παραμείνει διχασμένη ανάμεσα σε δύο κυβερνήσεις, δύο κέντρα εξουσίας και δύο διαφορετικά οράματα για το μέλλον της.

Και μόνο το γεγονός ότι μια τέτοια φόρμουλα συζητείται πλέον ανοιχτά στους διπλωματικούς διαδρόμους δείχνει ότι κάτι σημαντικό κινείται στα παρασκήνια της λιβυκής κρίσης.

«Το Παγκόσμιο Κύπελλο 2026 της FIFA, το μεγαλύτερο τουρνουά στην ιστορία του ποδοσφαίρου, θα διεξαχθεί σε μια περίοδο αυξανόμενων επιπέδων ακραίας ζέστης, εξαιτίας της επιδείνωσης της κλιματικής αλλαγής που πλήττει εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο», ανέφερε η γραμματεία του κλίματος κατά την έναρξη μιας δεκαήμερης διάσκεψης για το κλίμα στη Βόνη.

«Αυτή η ακραία ζέστη μπορεί να αποτελέσει μέρος της ιστορίας του τουρνουά, στο γήπεδο, στις κερκίδες, γύρω από τα γήπεδα και σε όλες τις πόλεις που θα φιλοξενήσουν αγώνες».

Ανέφερε ότι περίπου ένας στους τέσσερις αγώνες αναμένεται να διεξαχθεί σε συνθήκες επικίνδυνης ζέστης. Ενώ οι ποδοσφαιριστές θα λάβουν τουλάχιστον εντατική ιατρική περίθαλψη, οι οπαδοί στα γήπεδα θα πρέπει εν πολλοίς να βρουν μόνοι τους τρόπους να την αντιμετωπίσουν, ανέφερε η γραμματεία.

«Ο κίνδυνος μπορεί να είναι μεγαλύτερος έξω από το γήπεδο. Ζώνες οπαδών, ουρές, διαδρομές μεταφοράς, χώροι στάθμευσης αυτοκινήτων και εξωτερικοί εορτασμοί μπορεί να εκθέσουν τον κόσμο σε επικίνδυνη ζέστη επί ώρες».

Οι τηλεθεατές θα παρατηρήσουν επίσης την επίδραση της ζέστης

Αλλά ακόμη κι εκείνοι που θα παρακολουθήσουν το Μουντιάλ στην τηλεόραση θα αντιληφθούν πώς η κλιματική αλλαγή επηρεάζει το Παγκόσμιο Κύπελλο, ανέφερε η υπηρεσία του ΟΗΕ για το κλίμα.

Ο ρυθμός ορισμένων αγώνων μπορεί να είναι πιο αργός επειδή οι παίκτες θα πρέπει να διατηρήσουν την ενέργειά τους. Αντικαταστάσεις που θα γίνουν νωρίτερα, διαλείμματα για να πιουν νερό οι παίκτες και η χρήση βρεγμένων πετσετών είναι επίσης πιθανά, ανέφερε.

Αμέτρητοι άνθρωποι αγαπούν το ποδόσφαιρο, αλλά δυστυχώς τώρα κάνει συχνά πολλή ζέστη, δήλωσε ο επικεφαλής της υπηρεσίας του ΟΗΕ για το κλίμα Σάιμον Στιλ.

«Κάνει ζέστη και ο καιρός γίνεται όλο και πιο ζεστός», είπε ο Στιλ. «Δεν είναι τυχαίο. Αυτό είναι η κλιματική αλλαγή. Ο πλανήτης θερμαίνεται έπειτα από έναν και πλέον αιώνα καύσης ορυκτών καυσίμων όπως ο άνθρακας, το πετρέλαιο και το αέριο. Αυτό παγιδεύει τη θερμότητα στην ατμόσφαιρα».

«Και τώρα το αισθανόμαστε – παντού. Και δεν είναι μόνο τα πράγματα που αγαπάμε, όπως το ποδόσφαιρο και πολλά άλλα αθλήματα που τίθενται υπό ισχυρή πίεση λόγω της παγκόσμιας υπερθέρμανσης. Είναι επίσης πράγματα που χρειαζόμαστε – όπως τα τρόφιμα, καθώς η παγκόσμια υπερθέρμανση πλήττει τις καλλιέργειες και ωθεί προς τα πάνω τις τιμές για όλους», είπε.

Η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών ήρε τις κυρώσεις που είχε επιβάλει στην Ειδική Εισηγήτρια των Ηνωμένων Εθνών για τα παλαιστινιακά εδάφη Φραντσέσκα Αλμπανέζε αφού δικαστήριο της Ουάσινγκτον αποφάνθηκε την περασμένη εβδομάδα ότι οι κυρώσεις αυτές θα πρέπει να ανασταλούν.

Οι κυρώσεις για φερόμενο ως αντισημιτισμό που είχαν επιβληθεί στην ιταλίδα ακαδημαϊκό, η οποία έχει δηλώσει πως οι ενέργειες του Ισραήλ στη Γάζα ισοδυναμούν με γενοκτονία, απαγόρευαν σε όλα τα πρόσωπα και τις εταιρείες στις ΗΠΑ να έχουν συναλλαγές μαζί της, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να χρησιμοποιήσει πιστωτικές κάρτες ή να διεξαγάγει τραπεζικές συναλλαγές.00:06UEL: Φράιμπουργκ – Άστον Βίλα | Η απονομή του κυπέλλου του Europa League στην Άστον Βίλα!

The video player is currently playing an ad.

UEL: Φράιμπουργκ – Άστον Βίλα | Η απονομή του κυπέλλου του Europa League στην Άστον Βίλα!

Μια ανακοίνωση στον ιστότοπο του υπουργείου Οικονομικών επισημοποίησε την άρση των σε βάρος της κυρώσεων.

«Έχουμε περιθώριο μερικές εβδομάδες για να αποφύγουμε κάτι που θα είναι πιθανότατα μια μείζονα ανθρωπιστική κρίση. Θα μπορούσαμε να δούμε μια κρίση που θα οδηγήσει σε κατάσταση λιμού άλλα 45 εκατομμύρια ανθρώπους», είπε ο Χόρχε Μορέιρα ντα Σίλβα σε συνέντευξη που παραχώρησε στο Γαλλικό Πρακτορείο.

Το Ιράν έχει αποκλείσει εδώ και μερικούς μήνες το Ορμούζ, από το οποίο περνάει, υπό φυσιολογικές συνθήκες, το ένα τρίτο των λιπασμάτων παγκοσμίως, σε αντίποινα για τον πόλεμο που εξαπέλυσαν εναντίον του οι ΗΠΑ και το Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου. Τα λιπάσματα που εξάγονται και περνούν από τα Στενά προορίζονται κυρίως για τη Βραζιλία, την Κίνα, την Ινδία και την Αφρική.

Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες συγκρότησε τον Μάρτιο μια ομάδα εργασίας, με επικεφαλής τον εκτελεστικό διευθυντή του Γραφείου των Ηνωμένων Εθνών για τις Υπηρεσίες Προγραμμάτων (UNOPS), τον Χόρχε Μορέιρα ντα Σίλβα, προκειμένου να υλοποιήσει έναν μηχανισμό που θα επιτρέπει τη διέλευση λιπασμάτων και πρώτων υλών, όπως αμμωνία, θειάφι και ουρία.

Ο Μορέιρα ντα Σίλβα είπε ότι επικοινώνησε με περισσότερες από 100 χώρες προκειμένου να εξασφαλίσει κυρίως τη στήριξη των χωρών μελών του ΟΗΕ στον μηχανισμό αυτό. Αλλά οι χώρες που εμπλέκονται στη σύρραξη, δηλαδή οι ΗΠΑ, το Ιράν και τα κράτη του Κόλπου, δεν έχουν πειστεί ακόμη.

«Το πρόβλημα είναι ότι η εποχή της σποράς δεν μπορεί να περιμένει», ιδίως στην Αφρική, υπογράμμισε ο Μορέιρα ντα Σίλβα. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του, η διέλευση πέντε πλοίων που θα μετέφεραν λιπάσματα και πρώτες ύλες, σε καθημερινή βάση, θα επέτρεπε να αποφευχθεί η κρίση για τους αγρότες. «Είναι θέμα χρόνου. Αν δεν αντιμετωπίσουμε γρήγορα την πηγή της κρίσης θα χρειαστεί να διαχειριστούμε τις συνέπειές της, με ανθρωπιστική βοήθεια», εξήγησε.

Εφόσον υπάρξει συμφωνία, ο μηχανισμός θα μπορούσε τα λειτουργήσει μέσα σε επτά ημέρες, είπε ο Μορέιρα ντα Σίλβα. Όμως, ακόμη και αν τα Στενά ξανανοίξουν άμεσα, θα χρειαστούν τρεις με τέσσερις μήνες για να επανέλθει η ναυσιπλοΐα σε φυσιολογικές συνθήκες.

Αν και η τιμή των βασικών τροφίμων δεν έχει προς το παρόν αυξηθεί υπερβολικά, ο αξιωματούχος του ΟΗΕ είπε ότι η τιμή των λιπασμάτων καταγράφει «μεγάλη αύξηση», κάτι που σημαίνει ότι, σε πρώτη φάση, η αγροτική παραγωγή θα είναι μικρότερη και, σε δεύτερο επίπεδο, θα εκτοξευθούν οι τιμές των τροφίμων.

Στην επιστολή προς τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ με ημερομηνία την 24η Απριλίου, η Άγκυρα υιοθετεί πλήρως τη ρητορική του ψευδοκράτους, κάνοντας λόγο για παραβίαση των «αναφαίρετων και εγγενών δικαιωμάτων του τουρκοκυπριακού λαού επί των φυσικών πόρων πάνω και γύρω από το νησί». Η τουρκική πλευρά υποστηρίζει ότι «το νησί της Κύπρου και οι φυσικοί πόροι του, συμπεριλαμβανομένων των αποθεμάτων υδρογονανθράκων πάνω και γύρω από αυτό, ανήκουν από κοινού στον τουρκοκυπριακό λαό», προσθέτοντας πως οι Τουρκοκύπριοι έχουν «ipso facto και ab initio ίσα δικαιώματα επί αυτών των πόρων».

Στο ίδιο πνεύμα, η Άγκυρα επιτίθεται ευθέως στη διεθνώς αναγνωρισμένη Κυπριακή Δημοκρατία, επαναλαμβάνοντας τον πάγιο ισχυρισμό ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά «δεν έχει νομικό ή ηθικό δικαίωμα να εκπροσωπεί ή να ενεργεί εκ μέρους των Τουρκοκυπρίων ή ολόκληρου του νησιού». Παράλληλα, η τουρκική επιστολή υποστηρίζει ότι «δεν υπάρχει κοινή κεντρική διοίκηση ικανή να εκπροσωπεί ολόκληρο το νησί από το 1963», κατηγορώντας την Κυπριακή Δημοκρατία ότι «εκμεταλλεύεται και σφετερίζεται τα δικαιώματα και τα συμφέροντα του τουρκοκυπριακού λαού».

Η Άγκυρα χαρακτηρίζει τη συμφωνία Κύπρου – Αιγύπτου, που υπογράφηκε στο περιθώριο του συνεδρίου «EGYPES 2026» στο Κάιρο, ως «άκυρη και ανυπόστατη» για την τουρκοκυπριακή πλευρά και κάνει λόγο για «ακόμη μία μονομερή προσπάθεια δημιουργίας τετελεσμένων». Στην επιστολή γίνεται επίσης επίκληση προηγούμενων εκθέσεων του ΟΗΕ, με αναφορά στην έκθεση του Γενικού Γραμματέα της 5ης Ιουλίου 2024, όπου γινόταν λόγος για ανάγκη οι δύο πλευρές να «συνεργαστούν ώστε να εκμεταλλευτούν και να ωφεληθούν από κοινού από τους φυσικούς πόρους». Παράλληλα, η Τουρκία επικαλείται και έκθεση του 2012 που ανέφερε ότι ο «πλούτος από φυσικούς πόρους ανήκει σε όλους τους Κυπρίους».

Η τουρκική πλευρά επιμένει ότι το ψευδοκράτος έχει καταθέσει «εποικοδομητικές προτάσεις» προς την ελληνοκυπριακή πλευρά το 2011, το 2012, το 2019 και εκ νέου το 2022 για συνεργασία στο ζήτημα των υδρογονανθράκων, κατηγορώντας τη Λευκωσία ότι «αρνείται μέχρι σήμερα τον ειρηνικό δρόμο του διαλόγου και της συνεργασίας». Παράλληλα, η Άγκυρα στρέφεται και κατά των περιφερειακών ενεργειακών συνεργασιών στην Ανατολική Μεσόγειο, υποστηρίζοντας ότι «κάθε περιφερειακή συνεργασία ή φόρουμ που αποκλείει την τουρκοκυπριακή πλευρά και την Τουρκία είναι μη ρεαλιστική και αντιπαραγωγική» και «δεν μπορεί να εξυπηρετήσει άλλο σκοπό πέρα από την αύξηση της έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο».

Στο ίδιο πλαίσιο επαναφέρει και την πρόταση για «Διάσκεψη για την Ανατολική Μεσόγειο», που, όπως αναφέρεται στην επιστολή, είχε προτείνει η Τουρκία το 2020 και το 2022, με στόχο -κατά την τουρκική θέση- να ληφθούν υπόψη «τα νόμιμα δικαιώματα και συμφέροντα όλων των σχετικών μερών και ενδιαφερομένων στην περιοχή». Η Άγκυρα, μεταξύ άλλων, καλεί τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ να «καθοδηγήσει και να ενθαρρύνει την ελληνοκυπριακή πλευρά να εμπλακεί σε διάλογο» για τη δημιουργία μηχανισμού συνεργασίας στους φυσικούς πόρους, ζητώντας παράλληλα στις επόμενες εκθέσεις του ΟΗΕ για την Κύπρο να υπάρχει ανοιχτή προτροπή προς τις δύο πλευρές για συνεργασία στον τομέα των υδρογονανθράκων.

Η επιστολή καταλήγει με αίτημα να κυκλοφορήσει ως επίσημο έγγραφο της Γενικής Συνέλευσης και του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Κατά τη συνεδρίαση παρουσιάστηκαν νέα στοιχεία από τον Τζέιμς Μπερν, διευθύνοντα σύμβουλο του Open Source Centre, τα οποία δείχνουν ότι η Πιονγκγιάνγκ συνεχίζει να καταστρατηγεί τις διεθνείς κυρώσεις. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται δορυφορικές εικόνες υψηλής ανάλυσης που φέρονται να αποτυπώνουν πλοία να φορτώνουν απαγορευμένα φορτία στη χώρα.

Οι εικόνες, όπως σημειώθηκε, αποδεικνύουν «σαφές μοτίβο δραστηριότητας» που παραβιάζει τα ψηφίσματα 2371 (2017) και 2397 (2017) του Συμβουλίου Ασφαλείας. «Δεν πρόκειται για μεμονωμένα περιστατικά. Πρόκειται για ένα συνεχιζόμενο μοτίβο παραβίασης των κυρώσεων του ΟΗΕ», δήλωσε χαρακτηριστικά ο κ. Μπερν.

Έκκληση για μείωση του πυρηνικού κινδύνου

«Σε αυτή την κρίσιμη συγκυρία, είναι απαραίτητο να υπογραμμιστεί η επείγουσα ανάγκη μείωσης του πυρηνικού κινδύνου, αποτροπής οποιασδήποτε χρήσης πυρηνικών όπλων και επίτευξης της πλήρους εξάλειψής τους», τόνισε η κ. ΝτιΚάρλο. Παράλληλα, κάλεσε τη Βόρεια Κορέα «να συμμορφωθεί πλήρως με τις διεθνείς της υποχρεώσεις» και επανέλαβε την έκκληση του Γενικού Γραμματέα προς τη διεθνή κοινότητα να τηρεί τα σχετικά καθεστώτα κυρώσεων στις σχέσεις της με τη χώρα.

Δοκιμές και γεωπολιτικές εντάσεις

Όπως αναφέρθηκε, καθ’ όλη τη διάρκεια του 2025 και στις αρχές του 2026, η Βόρεια Κορέα συνέχισε τις δοκιμές βαλλιστικών πυραύλων, συμπεριλαμβανομένων μικρού βεληνεκούς, πολλαπλών εκτοξευτών ρουκετών, στρατηγικών πυραύλων κρουζ μεγάλου βεληνεκούς και αντιπλοϊκών πυραύλων.

Τα περισσότερα κράτη-μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ υπογράμμισαν ότι οι ενέργειες αυτές υπονομεύουν το παγκόσμιο καθεστώς μη διάδοσης, συμπεριλαμβανομένης της Συνθήκης Μη Διάδοσης των Πυρηνικών Όπλων (NPT), ενώ παράλληλα αυξάνουν την ένταση στην Κορεατική Χερσόνησο.

Αρκετοί εκπρόσωποι επεσήμαναν ότι η φερόμενη στρατιωτική συνεργασία της Πιονγκγιάνγκ με τη Ρωσία έχει εμβαθύνει τις γεωπολιτικές διαιρέσεις. Το βέτο της Μόσχας πριν από δύο χρόνια, που έληξε την εντολή της Ομάδας Εμπειρογνωμόνων του ΟΗΕ για την Επιτροπή Κυρώσεων 1718, θεωρήθηκε ότι αποδυνάμωσε την παρακολούθηση του καθεστώτος κυρώσεων.

Θέσεις ΗΠΑ, Κίνας και Ελλάδας

Οι Ηνωμένες Πολιτείες ζήτησαν αυστηρότερη εφαρμογή των κυρώσεων και επαναφορά της εντολής της Ομάδας Εμπειρογνωμόνων. Αντίθετα, η Κίνα και η Ρωσία τάχθηκαν υπέρ της χαλάρωσης των περιορισμών και της ενίσχυσης του διαλόγου.

Η Ελλάδα, μέσω της τοποθέτησης της αντιπροσωπείας της, εξέφρασε τη βαθιά ανησυχία της για τη συνεχιζόμενη ανάπτυξη των πυρηνικών και βαλλιστικών προγραμμάτων της Βόρειας Κορέας. Ο Αναπληρωτής Μόνιμος Αντιπρόσωπος, Ιωάννης Σταματέκος, επανέλαβε τη σημασία της πλήρους εφαρμογής της Απόφασης 1718 του Συμβουλίου Ασφαλείας και όλων των μεταγενέστερων αποφάσεων.

Ο κ. Σταματέκος τόνισε επίσης ότι οι κυρώσεις δεν αποτελούν αυτοσκοπό, αλλά εργαλείο για τη δημιουργία συνθηκών που ευνοούν τον διάλογο και την πλήρη αποπυρηνικοποίηση της Κορεατικής Χερσονήσου. Παράλληλα, εξέφρασε ανησυχία για την ανθρωπιστική κατάσταση στη χώρα και επισήμανε τη στρατιωτική παρουσία της Βόρειας Κορέας στον πόλεμο κατά της Ουκρανίας.

Σε ανάρτησή του, ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, τόνισε ότι η αδυναμία ασφαλούς διέλευσης πλοίων από το κρίσιμο αυτό θαλάσσιο πέρασμα διαταράσσει καίριους τομείς της παγκόσμιας οικονομίας, όπως η ενέργεια, οι μεταφορές, η βιομηχανική παραγωγή και η τροφοδοσία.

Παράλληλα, προειδοποίησε ότι οι συνέπειες της κρίσης επιδεινώνονται «με κάθε ώρα που περνά», απευθύνοντας έκκληση για διάλογο και εξεύρεση λύσεων που θα αποτρέψουν περαιτέρω κλιμάκωση.

«Η Τουρκία καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια για να εξασφαλίσει την ασφαλή και ελεύθερη διέλευση των πλοίων μέσω αυτών των θαλάσσιων οδών.

Το καθεστώς διέλευσης μέσω των Τουρκικών Στενών ρυθμίζεται από τη Σύμβαση του Μοντρέ, η οποία καθιερώνει μια πολιτική και στρατιωτική ισορροπία στη Μαύρη Θάλασσα μεταξύ των παράκτιων και των μη παράκτιων χωρών από το 1936» ανέφερε ο Τούρκος Μόνιμος Αντιπρόσωπος.

Ο Αναπ. Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Ελλάδας Ιωάννης Σταματέκος ανέφερε ότι «η Σύμβαση του Μοντρέ του 1936 είναι το μοναδικό διεθνές νομικό κείμενο που ρυθμίζει τη ναυσιπλοΐα στα Στενά των Δαρδανελίων, στη Θάλασσα του Μαρμαρά και στον Βόσπορο, και εγγυάται την ελευθερία της ναυσιπλοΐας σε αυτά».

Ο κ. Σταματέκος συνέχισε λέγοντας ότι «επομένως, ο σεβασμός της ορολογίας της Σύμβασης του Μοντρέ αποσκοπεί στη διατήρηση και την επιβεβαίωση αυτής της ελευθερίας που κατοχυρώνεται σε αυτήν».

«Η χρήση του όρου ”Τουρκικά Στενά” δεν συνάδει με τη Σύμβαση του Μοντρέ του 1936, όσον αφορά στο καθεστώς των Στενών. Η ορολογία σύμφωνα με τη Σύμβαση του Μοντρέ είναι «τα Στενά», και συγκεκριμένα «Στενά των Δαρδανελίων, της Θάλασσας του Μαρμαρά και του Βοσπόρου» ανέφερε ο κ. Σταματέκος.