Το πλήρωμα της Artemis II, που ταξιδεύει με την κάψουλα Orion από την εκτόξευσή του στη Φλόριντα την περασμένη εβδομάδα, αναμένεται να προσθαλασσωθεί ανοιχτά της Νότιας Καλιφόρνιας το βράδυ της Παρασκευής, αφού έφτασε στη Σελήνη νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα.

Οι αστροναύτες ακολούθησαν τροχιά που τους οδήγησε πέρα από τη σκοτεινή πλευρά της Σελήνης, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη απόσταση που έχει διανύσει ποτέ άνθρωπος από τη Γη.

Κατά την επιστροφή τους, θα φτάσουν ταχύτητες έως και 38.365 χλμ/ώρα κατά την είσοδο στην ατμόσφαιρα της Γης, μια φάση υψηλού κινδύνου που θα δοκιμάσει την αντοχή της θερμικής ασπίδας της Orion, καθώς θα δέχεται έντονη τριβή.

«Σκέφτομαι την επανείσοδο ήδη από τις 3 Απριλίου 2023, όταν μας ανατέθηκε αυτή η αποστολή», δήλωσε ο πιλότος της αποστολής Βίκτορ Γκλόβερ.

«Υπάρχουν τόσες πολλές εικόνες, τόσες ιστορίες και ακόμη δεν έχω προλάβει να συνειδητοποιήσω τι έχουμε ζήσει. Έχουμε ακόμα δύο ημέρες μπροστά μας και η εμπειρία του να ταξιδεύεις μέσα σε μια “πύρινη σφαίρα” είναι κάτι το συγκλονιστικό».

Ο Γκλόβερ, μαζί με τους αστροναύτες της NASA Ριντ Γουάιζμαν και Κριστίνα Κοχ, καθώς και τον Καναδό αστροναύτη Τζέρεμι Χάνσεν, αποτελούν την πρώτη ομάδα σε μια σειρά αποστολών δισεκατομμυρίων δολαρίων στο πλαίσιο του προγράμματος Artemis, το οποίο στοχεύει στην επιστροφή ανθρώπων στη Σελήνη έως το 2028 — πριν από την Κίνα — και στη δημιουργία μόνιμης αμερικανικής παρουσίας, με στόχο και μελλοντικές αποστολές στον Άρη.

Η Κοχ περιέγραψε το πρόγραμμα ως «σκυταλοδρομία», λέγοντας στους δημοσιογράφους ότι «έχουμε ακόμη και σκυτάλες για να το συμβολίσουμε».

«Σκοπεύουμε να τις παραδώσουμε στο επόμενο πλήρωμα και κάθε τι που κάνουμε το έχουμε στο μυαλό μας», πρόσθεσε.

Τι περιλαμβάνει η επόμενη αποστολή

Η επόμενη αποστολή, Artemis III, θα περιλαμβάνει δοκιμή σύνδεσης σε χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη μεταξύ της κάψουλας Orion και των σεληνιακών οχημάτων προσεδάφισης που θα χρησιμοποιηθούν σε μελλοντικές αποστολές.

Η Artemis IV, που προγραμματίζεται για το 2028, θα είναι η πρώτη επανδρωμένη προσελήνωση του προγράμματος και η πρώτη από την εποχή της αποστολής Apollo 17 το 1972.

Στη Γη, δεκάδες επιστήμονες που μελετούν τη Σελήνη βρίσκονται συγκεντρωμένοι σε χώρους κοντά στο Κέντρο Ελέγχου της NASA στο Χιούστον, καταγράφοντας δεδομένα και αναλύοντας σε πραγματικό χρόνο αλλά και ηχογραφημένες επικοινωνίες του πληρώματος.

Προσθαλάσσωση

Το πλήρωμα αναμένεται να επιστρέψει στη Γη την Παρασκευή γύρω στις 20:00, προσθαλασσωνόμενο ανοιχτά του Σαν Ντιέγκο, ολοκληρώνοντας μια αποστολή διάρκειας σχεδόν 10 ημερών. Τη Δευτέρα, οι τέσσερις αστροναύτες έφτασαν σε απόσταση περίπου 252.000 μιλίων από τη Γη, καταρρίπτοντας το προηγούμενο ρεκόρ της αποστολής Apollo 13, που κρατούσε επί 56 χρόνια.

Ο διοικητής της αποστολής Ριντ Γουάιζμαν δήλωσε ότι κάθε μέλος του πληρώματος είχε δύο σύντομες επικοινωνίες με την οικογένειά του κατά τη διάρκεια της αποστολής.

«Το να ακούς τους συναδέλφους σου να γελούν, να συγκινούνται και να μιλούν με τους δικούς τους ανθρώπους από τόσο μακριά — η οικογένεια είναι πολύ σημαντική για όλους μας», είπε.

Σε ραδιοφωνικό μήνυμα προς το Κέντρο Ελέγχου στο Χιούστον, καθώς πλησίαζαν τη Σελήνη, ο Χάνσεν πρότεινε να δοθεί το όνομα «Κάρολ» σε έναν νέο κρατήρα, προς τιμήν της εκλιπούσας συζύγου του Γουάιζμαν, που πέθανε από καρκίνο το 2020.

Ο Γουάιζμαν ανέφερε ότι η ιδέα είχε προταθεί από τους συναδέλφους του ήδη από την περίοδο της καραντίνας πριν την εκτόξευση.

«Ήταν μια πολύ συγκινητική στιγμή για μένα», είπε. «Τους απάντησα “Φυσικά, θα το ήθελα πολύ”… αλλά δεν μπορώ να μιλήσω γι’ αυτό. Δεν μπορώ να το περιγράψω».

Η ισπανική φρεγάτα θα συνοδεύει το γαλλικό αεροπλανοφόρο Charles de Gaulle και τα ελληνικά πολεμικά πλοία, μετά την επίθεση ιρανικού drone που δέχθηκε η βρετανική βάση του νησιού στο Ακρωτήρι.

Η φρεγάτα Cristóbal θα πραγματοποιήσει αποστολές «προστασίας και αντιαεροπορικής άμυνας» και θα βοηθήσει «σε οποιαδήποτε απομάκρυνση μη στρατιωτικού προσωπικού», διευκρινίζεται στην ανακοίνωση του ισπανικού υπουργείου Άμυνας.

Η αμερικανική διαστημική υπηρεσία σχεδίαζε να εκτοξεύσει τους τέσσερις αστροναύτες της Artemis II κάποια στιγμή μέσα στον μήνα, ανάλογα με τα αποτελέσματα μιας δοκιμαστικής αντίστροφης μέτρησης διάρκειας 49 ωρών στο Διαστημικό Κέντρο Κένεντι της NASA στη Φλόριντα. Η νωρίτερη δυνατή ημερομηνία εκτόξευσης σε αυτό το παράθυρο ήταν η 8η Φεβρουαρίου.

«Με την ολοκλήρωση της δοκιμής “wet dress rehearsal” σήμερα (Τρίτη), απομακρυνόμαστε από το παράθυρο εκτόξευσης του Φεβρουαρίου και στοχεύουμε στον Μάρτιο για την νωρίτερη δυνατή εκτόξευση της Artemis II», δήλωσε σε ανακοίνωσή του ο διοικητής της NASA, Τζάρεντ Άιζακμαν.

«Με περισσότερα από τρία χρόνια μεταξύ των εκτοξεύσεων του SLS, περιμέναμε πλήρως να αντιμετωπίσουμε προκλήσεις. Ακριβώς γι’ αυτό πραγματοποιούμε τη δοκιμή wet dress rehearsal», πρόσθεσε.

Η δοκιμή “wet dress rehearsal” αναφέρεται σε μια τελική προσομοίωση πριν από την εκτόξευση, κατά την οποία ο πύραυλος φορτώνεται πλήρως με υγρά προωθητικά και πραγματοποιείται αντίστροφη μέτρηση, χωρίς όμως να εκτοξευθεί.

Κατά τη διάρκεια της δοκιμής, ένα από τα προωθητικά του πυραύλου, το υγρό υδρογόνο, παρουσίασε διαρροή από μικροσκοπικές συνδέσεις ενός συστήματος που ουσιαστικά λειτουργεί ως μεγάλος σωλήνας τροφοδοσίας καυσίμου προς τον SLS, σύμφωνα με τη NASA.

Το πλήρωμα της αποστολής Artemis II περιλαμβάνει τρεις Αμερικανούς αστροναύτες – τον Ριντ Γουάιζμαν, τον Βίκτορ Γκλόβερ και την Κριστίνα Κοχ – καθώς και έναν Καναδό αστροναύτη, τον Τζέρεμι Χάνσεν. Η αποστολή αναμένεται να αποτελέσει τη μακρύτερη επανδρωμένη πτήση στο Διάστημα που έχει πραγματοποιηθεί ποτέ και την πρώτη επανδρωμένη αποστολή προς τη Σελήνη από την εποχή του προγράμματος Apollo των ΗΠΑ, πριν από περισσότερα από 50 χρόνια.

Η Artemis II αποτελεί προάγγελο της προγραμματισμένης επανδρωμένης προσελήνωσης της NASA με την αποστολή Artemis III, η οποία έχει προγραμματιστεί για το 2028. Και αυτή η αποστολή θα χρησιμοποιήσει τον πύραυλο Space Launch System, με την κάψουλα Orion στην κορυφή, αν και για πρώτη φορά το διαστημόπλοιο Starship της SpaceX θα χρησιμοποιηθεί ως σεληνιακό σκάφος προσεδάφισης.

Παναγιώτης Δρίβας

Η αποκάλυψη του libre (δείτε εδώ τις δηλώσεις Ταραβάρι) ότι προαπαιτούμενο για να σχηματιστεί ο κυβερνητικός συνασπισμός του VMRO με το αλβανικό VLEN (και το νεοσύσταο ZNAM) είναι η ευρωπαϊκή πορεία της Βόρειας Μακεδονίας, και άρα η τήρηση της Συμφωνίας των Πρεσπών, της Οχρίδας και της Φιλίας με τη Βουλγαρία, αποτελεί ένδειξη ότι οι νεομακεδονικές κορώνες Μίτσκοσκι έχουν ημερομηνία λήξης.

• Και ίσως η ημερομηνία αυτή να έρχεται πιο κοντά αν αναλογιστεί κάποιος ότι οι διεθνείς πιέσεις θα γίνουν πιο ισχυρές προς την κατεύθυνση της τήρησης όσων έχουν υπογραφεί.

Τον “βρώμικο” ρόλο, ή καλύτερα τον ρόλο του κυματοθραύστη με τους ψηφοφόρους του VMRO που το ανέδειξαν στην εξουσία με εθνικιστικά κριτήρια, θα αναλάβει όπως δείχνουν τα φαινόμενα η πρόεδρος Σιλιάνοφσκα με τους αυτόκλητους προσδιορισμούς σε στυλ σχοινοβάτη μεταξύ θεσμικού πολιτειακού βραχίονα και… ανένταχτου εθνικού ήρωα.

Η μεταβλητή σε όλα αυτά θα είναι ο ρόλος δύο εξωγενών παραγόντων: Της Άγκυρας και της Μόσχας, που όσο τα περιθώρια σε παλιές υποθέσεις ανοίγουν τόσο η εμπλοκή τους σε εσωτερικές υποθέσεις της Βόρειας Μακεδονίας θα διευρύνεται δημιουργώντας ευρύτερες επιπλοκές σε όλα τα Βαλκάνια.

Σοβαρή εξέλιξη σε αυτό το νέο γεωπολιτικό περιβάλλον που επιχειρείται να διαμορφωθεί, καταγράφεται από πλευράς Σόφιας η οποία αξιώνει πλέον κάτι πολύ περισσότερο από τη Συμφωνία Φιλίας και Συνεργασίας. Και αυτό είναι να αναγνωριστεί η βουλγαρική μειονότητα στη Βόρεια Μακεδονία.

Σοβινιστική υπεραξίωση; Ίσως.

Το γεγονός όμως αυτής της πολιτικής είναι το βουλγαρικό βέτο ως προς την ένταξη της Βόρειας Μακεδονίας στην ΕΕ, το οποίο αν συνδυαστεί και με τις ελληνικές -ως ένα βαθμό δικαιολογημένες- προειδοποιήσεις προς την ίδια κατεύθυνση, δημιουργεί μια αβεβαιότητα που διαχέεται στην κοινωνία της Βόρειας Μακεδονίας.

• Οι πολίτες της αισθάνονται το φάντασμα του εθνικισμού να επιστρέφει και απεύχονται μαζί με αυτό να επιστρέψουν παθογένειες του παρελθόντος την ώρα που δείκτες του Κράτους Δικαίου έχουν αρχίσει όχι μόνο να βελτιώνονται αλλά σε πολλές περιπτώσεις όπως στην Ελευθερία του Τύπου, η χώρα, να φιγουράρει σε περίοπτη θέση πολύ πάνω από άλλες χώρες της Ευρώπης.

Την ώρα που δείκτες ανάπτυξης εμφανίζονται, όχι ως αριθμοί, αλλά και στην απτή καθημερινότητα.

“Δεν πρέπει να γυρίσουμε πίσω και να κάνουμε τους πολίτες να ζουν σε αβεβαιότητα και φόβο για το αν η συμφωνία θα παραβιαστεί ή ακυρωθεί ή αν η μία ή η άλλη πλευρά θα τη σεβαστεί. Οι υπεύθυνοι πολιτικοί θα πρέπει να διασφαλίσουν ότι οι πολίτες ζουν σε συνθήκες ευημερίας και ειρήνης”.

Αβεβαιότητα, φόβος, ευημερία και ειρήνη. Οι τέσσερις λέξεις στη φράση του Μαριάν Ζαμπρτσανετς είναι ότι ακριβώς γυροφέρνει αυτήν την ώρα στο μυαλό των υγιώς σκεπτόμενων πολιτών στη Βόρεια Μακεδονία. Οι οποίοι διαπιστώνουν ότι ο μόνος δρόμος για να εξαλειφθούν τα δυο πρώτα και να εδραιωθούν η Ευημερία και η Ειρήνη περνά μέσα από τη συνεννόηση και καλή γειτονία με τις όμορες χώρες.

Οι τρεις συμφωνίες που υπογράφηκαν (Οχρίδα, Ελλάδα, Βουλγαρία) είναι μια δυνατή παρακαταθήκη με προοπτικές, είναι η ώθηση για σχέσεις καλής γειτονίας, διατήρηση των δεσμών φιλίας και συνεργασίας και ευημερία των πολιτών.

Κάθε άλλη επιλογή θα οδηγήσει σε επικίνδυνα μονοπάτια.

Η Αθήνα θα λάβει τις τελικές αποφάσεις έως τις 10 Ιανουαρίου ενώ η επιλογή του πλοίου που θα αποφασίσει να στείλει το Γενικό Επιτελείο Ναυτικού της χώρας μας και κατ’ επέκταση η ελληνική κυβέρνηση που θέλει να καταδείξει πως αποτελεί δύναμη εγγύησης και σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή της ανατολικής Μεσογείου, θα εξαρτηθεί από τον αριθμό των σκαφών που θα απαρτίζουν την επιχείρηση «Φύλακας Ευημερίας» και από την περιοχή ευθύνης που θα μας ανατεθεί.

Έξι πλοία που θα μπορούσαν να συμμετάσχουν στην αποστολή και μάλλον ένα απ’ αυτά θα επιλεγεί για να πλεύσει προς την Ερυθρά Θάλασσα τον Ιανουάριο.

Θα χρησιμοποιηθεί είτε μια από τις εκσυγχρονισμένες φρεγάτες τύπου S, «Λήμνος» και «Έλλη» είτε μια από τις φρεγάτες τύπου ΜΕΚΟ «Ύδρα», «Σαλαμίς», «Σπέτσαι» και «Ψαρά». Κάθε φρεγάτα από τις προαναφερθείσες διαθέτει αντιαεροπορικά συστήματα που μπορούν να εκτοξεύσουν έως και 3.000 βλήματα το λεπτό, καθώς και συστήματα υποστήριξης Phalanx Close-In Weapons System που «κλειδώνουν» ταυτόχρονα έως και 10 στόχους σε θάλασσα και αέρα (τέτοια συστήματα διαθέτουν σχεδόν όλες οι κατηγορίες των πλοίων επιφανείας του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού και του βρετανικού Βασιλικού Ναυτικού).

Οι εν λόγω φρεγάτες διαθέτουν και ελικόπτερο τύπου Sikorsky Aegean Hawk για ανθυποβρυχιακές επιχειρήσεις – και όχι μόνο. Όπως μας εξηγούν αξιωματικοί του Π.Ν., εάν αποφασιστεί ότι θα εμπλακούμε στο τμήμα της αποστολής που θα αφορά την «πρώτη γραμμή», τότε θα σταλεί μια από τις φρεγάτες τύπου ΜΕΚΟ. Εάν από την άλλη αποφασιστεί ότι θα έχουμε υποστηρικτικό ρόλο, τότε θα πλεύσει προς το Σουέζ μια από τις φρεγάτες τύπου S.

 Η τραγωδία συνέβη όταν το λεωφορείο που την μετέφερε έφυγε από τη Βεγγάζη και συγκρούστηκε μετωπικά με φορτηγό. Τραυματίστηκαν επίσης 15 άτομα, εκ των οποίων τα επτά βρίσκονται σε κρίσιμη κατάσταση.

Σύμφωνα με την ΕΡΤ, 14 μέλη της αποστολής επαναπατρίστηκαν το πρωί με C1-30. Οι σοροί των θυμάτων αναμένεται να φτάσουν εντός της ημέρας με C-27. 

Ο Νίκος Δένδιας εξέφρασε σε δήλωσή του την «βαθύτατη οδύνη» για το γεγονός. H απώλεια της ζωής τους σε δυστύχημα, κατά την έμπρακτη επίδειξη αλληλεγγύης σε δοκιμαζόμενους συνανθρώπους μας, μαζί με μέλη αποστολών από άλλα κράτη, προκαλεί απέραντη θλίψη στη μεγάλη οικογένεια των Ενόπλων Δυνάμεων, όπως και σε ολόκληρο τον ελληνικό λαό» τόνισε.

«Οι σκέψεις μας αυτή την ώρα είναι στις οικογένειες των θυμάτων του δυστυχήματος, στις οποίες απευθύνουμε τα πλέον ειλικρινή μας συλλυπητήρια, όπως και στους τραυματίες, στους οποίους απευθύνουμε ευχές για ταχεία ανάρρωση», πρόσθεσε.

Η αποστολή Demo-2 με δύο αστροναύτες επιχείρησε να ταξιδέψει προς το Διεθνή Διαστημικό Σταθμό μέσα σε διαστημόπλοιο της εταιρείας SpaceX του Μασκ, ωστόσο, ο καιρός ματαίωσε την ιστορική εκτόξευση για το Σάββατο 30 Mαΐου.

Η αντίστροφη μέτρηση σταμάτησε 17 λεπτά προτού ο πύραυλος SpaceX Falcon 9 εκτοξευθεί από το Διαστημικό Κέντρο Κένεντι στη Φλόριντα.

Μπομπ Μπένκεν και Νταγκ Χάρλεϊ είναι οι δύο αστροναύτες που θα ταξιδέψουν με διαστημόπλοιο Crew Dragon της SpaceX, που θα εκτοξευτεί με πύραυλο Falcon 9 της ίδιας εταιρείας.

Η Space Exploration Technologies Corp., που ιδρύθηκε με σκοπό να σπάσει τις αποκλειστικότητες στους κανόνες της αεροδιαστημικής βιομηχανίας, κέρδισε σταδιακά την εμπιστοσύνη της μεγαλύτερης διαστημικής υπηρεσίας στον πλανήτη. Το 2012, έγινε η πρώτη ιδιωτική εταιρεία που προσέδεσε μια κάψουλα με φορτία στον ISS, τον οποίο έκτοτε προμηθεύει τακτικά. Δύο χρόνια αργότερα, η NASA της παρήγγειλε την επόμενη αποστολή: να στείλει στον Διεθνή Σταθμό τους αστροναύτες της, ξεκινώντας από το “2017”, με την κάψουλα Dragon.

«Το SpaceX δεν θα βρισκόταν εδώ που βρίσκεται χωρίς τη NASA», είχε δηλώσει ο Μασκ πέρυσι, έπειτα από την επιτυχημένη γενική δοκιμή της μη επανδρωμένης αποστολής προς τον ISS.

Η αμερικανική διαστημική υπηρεσία έχει δαπανήσει περισσότερα από τρία δισεκατομμύρια δολάρια στη SpaceX για τον σχεδιασμό, την κατασκευή, τη δοκιμή και τη λειτουργία της επαναχρησιμοποιήσιμης κάψουλάς της για έξι μελλοντικά διαστημικά μετ ‘επιστροφής διαστημικά ταξίδια. Το πρόγραμμα συνάντησε πολλές καθυστερήσεις, εκρήξεις, προβλήματα με το αλεξίπτωτο, αλλά η SpaceX υπερίσχυσε στο τέλος του αεροπορικού γίγαντα Boeing, ο οποίος επένδυσε για την κατασκευή μιας κάψουλας (του Starliner), η οποία ακόμα δεν είναι έτοιμη.

Στην εκτόξευση στο Κέντρο Κένεντι παρευρέθη και ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, που επιδιώκει να κατοχυρώσει την αμερικανική κυριαρχία στο διάστημα, τόσο για στρατιωτικούς σκοπούς, αλλά όπως έχει θέσει ως στόχο και για την επιστροφή στη Σελήνη το 2024.

Αποστολή της κάψουλας Crew Dragon είναι να προσκολληθεί στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, σε ύψος 400 χλμ από την επιφάνεια της θάλασσας, όπου θα μπορούσε να παραμείνει αγκυρωμένος μέχρι τον Αύγουστο, όπως αναφέρει το ΑΠΕ-ΜΠΕ.

Εάν η κάψουλα εκπληρώσει την αποστολή της και πιστοποιηθεί ότι είναι ασφαλής, πλέον οι Αμερικανοί δεν θα εξαρτώνται από τους Ρώσους για να έχουν πρόσβαση στο διάστημα: από το 2011, τα ρωσικά Soyuz είναι τα μόνα διαθέσιμα διαστημικά οχήματα μεταφοράς. Κατόπιν τούτου, οι εκτοξεύσεις από τη Φλόριντα θα επιστρέψουν στον τακτικό ρυθμό τους, πάλι με τέσσερις αστροναύτες ανά αποστολή. Και φυσικά, η SpaceX θα είναι κι εκείνη ελεύθερη να οργανώνει διαστημικά ταξίδια για τουρίστες με την κάψουλα, με ένα εισιτήριο που πιθανότατα θα κοστίζει κάποιες δεκάδες εκατομμύρια δολάρια για μία επίζηλη θέση σε αυτήν.