• 26 Ιουλίου, 2021

Στα πρόθυρα εμφυλίου το Αφγανιστάν μετά την απόσυρση των δυνάμεων ΗΠΑ και συμμάχων

 Στα πρόθυρα εμφυλίου το Αφγανιστάν μετά την απόσυρση των δυνάμεων ΗΠΑ και συμμάχων

Οι Ταλιμπάν ισχυρίστηκαν την Παρασκευή ότι ελέγχουν το 85 τοις εκατό του Αφγανιστάν αφού κατέλαβαν βασικές συνοριακές διαβάσεις με το Ιράν και το Τουρκμενιστάν, μέρος μιας εκτεταμένης επίθεσης που ξεκίνησε καθώς τα αμερικανικά στρατεύματα αποσύρονται από το έθνος που έχει υποστεί πόλεμο.

Η ανακοίνωση αυτή έγινε λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση από τον εκπρόσωπο του προέδρου Τζο Μπάιντεν για την απόσυρση των ΗΠΑ, οι Ταλιμπάν δήλωσαν ότι οι μαχητές τους είχαν καταλάβει τα δύο ζωτικά σημεία διέλευσης στο δυτικό Αφγανιστάν – ολοκληρώνοντας ένα τόξο εδάφους από τα σύνορα του Ιράν στα σύνορα με την Κίνα.

Στη Μόσχα, μια αντιπροσωπεία αξιωματούχων των Ταλιμπάν είπε ότι ελέγχουν περίπου 250 από τις σχεδόν 400 περιοχές του Αφγανιστάν. Ο ισχυρισμός αυτός πάντως είναι αδύνατο να επαληθευτεί ή να αμφισβητηθεί από την κυβέρνηση.

Ο εκπρόσωπος των Ταλιμπάν Ζαμπίχ Μουχαχίντ είπε στο AFP ότι οι μαχητές τους είχαν καταλάβει τη συνοριακή πόλη Ισλάμ Κάλα στα σύνορα του Ιράν και τη διέλευση του Τοργκούντι με το Τουρκμενιστάν.

Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εσωτερικών του Αφγανιστάν πάντως, Ταρέκ Αριαν είπε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη προσπάθειες για την απομάκρυνση των ανταρτών από τις θέσεις τους.

Η αφγανική κυβέρνηση έχει απορρίψει επανειλημμένα τα κέρδη των Ταλιμπάν ως μικρή στρατηγική αξία, αλλά η κατάληψη πολλαπλών συνοριακών διαβάσεων μαζί με περιοχές πλούσιες σε ορυκτά θα γεμίσει πιθανώς τα ταμεία της ομάδας με διάφορες πηγές νέων εσόδων.

Λίγες ώρες νωρίτερα, ο Μπάιντεν δήλωσε ότι η αμερικανική στρατιωτική αποστολή θα τελειώσει στις 31 Αυγούστου – σχεδόν 20 χρόνια αφότου ξεκίνησε – έχοντας «επιτύχει» τους στόχους της.

Ωστόσο, παραδέχτηκε ότι θα ήταν «πολύ απίθανο» η Καμπούλ να μπορέσει να ελέγξει ολόκληρη τη χώρα.

“Το status quo δεν είναι επιλογή”, δήλωσε ο Μπάιντεν ότι μένει στη χώρα. “Δεν θα στείλω άλλη γενιά Αμερικανών σε πόλεμο στο Αφγανιστάν.”

Με τους Ταλιμπάν να έχουν δρομολογήσει μεγάλο μέρος του βόρειου Αφγανιστάν τις τελευταίες εβδομάδες, η κυβέρνηση κατέχει κάτι περισσότερο από έναν σύμπλεγμα επαρχιακών πρωτευουσών που πρέπει σε μεγάλο βαθμό να ενισχυθούν και να αναπτυχθούν εκ νέου.

Η αεροπορία βρισκόταν υπό έντονη πίεση ακόμη και πριν η αστραπή των Ταλιμπάν κατακλύσει τις βόρειες και δυτικές θέσεις της κυβέρνησης, ασκώντας περαιτέρω πίεση στα περιορισμένα αεροσκάφη και πιλότους της χώρας.

Ο Μπάιντεν είπε ότι μόνο ο Αφγανικός λαός πρέπει να καθορίσει το μέλλον του, αλλά αναγνώρισε την αβεβαιότητα σχετικά με το πώς θα μοιάζει.

Ερωτηθείς εάν η ανακατάληψη από τους Ταλιμπάν ήταν αναπόφευκτη, ο πρόεδρος είπε: “Όχι, δεν είναι.”

Ωστόσο, παραδέχτηκε, “η πιθανότητα να υπάρξει μια ενιαία κυβέρνηση στο Αφγανιστάν που θα ελέγχει ολόκληρη τη χώρα είναι πολύ απίθανη”.

Παράλληλα, ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ Λόιντ Όστιν κάλεσε την διεθνή κοινότητα να επιβάλει μία συμφωνία μεταξύ της Καμπούλ και των Ταλιμπάν για τον τερματισμό της σύγκρουσης στη χώρα.

“Η κατάσταση ασφάλειας στο Αφγανιστάν υποστηρίζει μόνο ότι η διεθνής πίεση πρέπει να έχει χροιά πολιτικής διαπραγμάτευσης με στόχο τον τερματισμό αυτής της σύγκρουσης και να δώσει στον αφγανικό λαό [την] κυβέρνηση που θέλει και τους αξίζει”, δήλωσε ο Ώστιν σε ένα tweet.

“Όλος ο κόσμος μπορεί να βοηθήσει συνεχίζοντας σε αυτήν την κατεύθυνση”, πρόσθεσε ο Ώστιν.

Η αποχώρηση των ΗΠΑ είναι «θετικό βήμα»

Οι Ταλιμπάν, από την πλευρά τους, χαιρέτισαν τη δήλωση του Μπάιντεν.

“Κάθε ημέρα ή ώρα που τα αμερικανικά και ξένα στρατεύματα εγκαταλείπουν νωρίτερα το Αφγανιστάν, είναι ένα θετικό βήμα”, δήλωσε ο εκπρόσωπος Τύπου Σουχέλ Σαχίν στο AFP.

Οι αφγανικές ειδικές δυνάμεις, συγκρούστηκαν με αντάρτες αυτή την εβδομάδα σε μια επαρχιακή πρωτεύουσα, με χιλιάδες ανθρώπους να εγκαταλείπουν το Qala-i-Naw στη βορειοδυτική επαρχία Badghis.

Την Παρασκευή, το υπουργείο Άμυνας του Αφγανιστάν δήλωσε ότι οι κυβερνητικές δυνάμεις είχαν «πλήρη έλεγχο» της πόλης.

“Έχουν υποχωρήσει από την πόλη και οι μάχες έχουν σταματήσει προς το παρόν”, δήλωσε ο επικεφαλής του επαρχιακού συμβουλίου του Μπάντζι, Αμπντ Αζίζ Μπεκ στο AFP.

Λίγες ώρες αργότερα μια ομάδα μαχητών Ταλιμπάν επιτέθηκε σε φυλακή στην άκρη της πόλης Κανταχάρ, την πρωτεύουσα του πρώην προμαχώνα της επαρχίας Κανταχάρ.

“Οι Ταλιμπάν … προσπάθησαν να φτάσουν στη φυλακή εκεί. Οι μάχες συνεχίζονται και έχουμε αναπτύξει ενισχύσεις, συμπεριλαμβανομένων ειδικών δυνάμεων για την εκκαθάριση της περιοχής”, δήλωσε ο εκπρόσωπος της αστυνομίας της Κανταχάρ, Τζαμάλ Νάσερ Μπαρέτζα.

Βλέπει δυσκολίες ο Αφγανός Πρόεδρος

Ο Πρόεδρος Ashraf Ghani είπε ότι η κυβέρνηση θα μπορούσε να χειριστεί την κατάσταση, αλλά παραδέχτηκε ότι υπάρχουν ακόμη δυσκολίες.

“Αυτό που βλέπουμε είναι ένα από τα πιο περίπλοκα στάδια της μετάβασης”, είπε σε ομιλία του στην Καμπούλ την Πέμπτη.

Ο Ισμαήλ Χαν, ένας βετεράνος πολέμαρχος του οποίου η πολιτοφυλακή βοήθησε τις αμερικανικές δυνάμεις να ανατρέψουν τους Ταλιμπάν το 2001, δεσμεύθηκε να υποστηρίξει κυβερνητικές δυνάμεις στην καταπολέμηση των ανταρτών.

“Σύντομα θα πάμε στις πρώτες γραμμές και με τη βοήθεια του Θεού να αλλάξουμε την κατάσταση”, δήλωσε ο Χαν σε δημοσιογράφους στη δυτική πόλη της Χεράτ.

Καθώς ο αφγανικός στρατός αγωνίστηκε να κρατήσει το έδαφος ενάντια στους Ταλιμπάν, η ηγεσία της χώρας φάνηκε επίσης να τυλίγεται στο χάος.

Σε μια τηλεφωνική διαρροή που δημοσιεύθηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο αντιπρόεδρος Amrullah Saleh ακούγεται ότι εξαπολύει απειλή θανάτου προς έναν βουλευτή αφού κατηγόρησε τον αξιωματούχο ότι ενθάρρυνε τις δυνάμεις ασφαλείας να παραδοθούν στους Ταλιμπάν στο Badghis.

Οι Ταλιμπάν έχουν ενθαρρυνθεί από την απόσυρση των στρατευμάτων και – με ειρηνευτικές συνομιλίες στη Ντόχα – φαίνεται να πιέζουν για πλήρη στρατιωτική νίκη, εντείνοντας το αδιέξοδο.

Ωστόσο, την Πέμπτη, ο Shaheen, ο οποίος είναι επίσης μέλος της διαπραγματευτικής ομάδας των Ταλιμπάν στη Ντόχα, επέμεινε ότι οι αντάρτες επιδιώκουν έναν «διαπραγματευόμενο διακανονισμό»  στοιχείο “.

Στη Μόσχα, εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών δήλωσε ότι οι Ταλιμπάν ελέγχουν περίπου τα δύο τρίτα των συνόρων Αφγανιστάν-Τατζίκ ως αντιπροσωπεία από τους αντάρτες τερμάτισαν μια επίσκεψη.

Περίπου “το 85 τοις εκατό της επικράτειας του Αφγανιστάν” ήταν υπό τον έλεγχο της ομάδας, δήλωσε ο εκπρόσωπος των Ταλιμπάν Shahabuddin Delawar, ο οποίος πρόσθεσε ότι η ομάδα δεσμεύτηκε να εμποδίσει άλλους τζιχαντιστές να χρησιμοποιούν το Αφγανιστάν ως βάση για τις επιχειρήσεις τους.

Με πληροφορίες: AFP, VoiceOfAmerica, Reuters, France24