Οι παγκόσμιοι ηγέτες προετοιμάζονται για τη δεύτερη θητεία του Τραμπ- Τα ερωτήματα των NYT

Η εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ στο Λευκό Οίκο, δυσαρέστησε αρκετούς ηγέτες, αλλά περισσότερο τους δυτικούς, που είχαν ποντάρει στην εκλογή Χάρις για την διατήρηση της «συμμαχίας» με τις ΗΠΑ. Όταν ο Βρετανός πρωθυπουργός Κέιρ Στάρμερ συναντήθηκε με τον Ντόναλντ Τραμπ στον Trump Tower της Νέας Υόρκης για δείπνο στις 26 Σεπτεμβρίου, ήταν μέρος μιας «ήπιας» βρετανικής επίθεσης για την εδραίωση της σχέσης μεταξύ ενός αριστερού ηγέτη και ενός δυνητικού δεξιού προέδρου. Έτσι, όταν ο Τραμπ στράφηκε προς τον Στάρμερ πριν φύγει και του είπε «είμαστε φίλοι», σύμφωνα με άτομο που συμμετείχε στη βραδιά, αυτό δεν πέρασε απαρατήρητο. Ωστόσο, κανείς δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα αν θα παραμείνουν φίλοι, σημειώνουν σε ανάλυση τους οι New York Times (NYT).

Σπύρος Σιδέρης

Τους μήνες που προηγήθηκαν της πολιτικής επιστροφής του Τραμπ και τις δραματικές ημέρες μετά την επιβεβαίωση της νίκης του, οι ξένοι ηγέτες έσπευσαν, για άλλη μια φορά, να τον φλερτάρουν. Οι απεσταλμένοι τους καλλιέργησαν σχέσεις με άτομα του κύκλου του Τραμπ ή με δεξαμενές σκέψης που αναμένεται να έχουν επιρροή στη διαμόρφωση της πολιτικής της δεύτερης κυβέρνησης Τραμπ.

• Ορισμένοι ηγέτες, όπως ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι, διαμορφώνουν τις θέσεις τους για να προσελκύσουν τη ρεαλιστική φύση του Τραμπ– άλλοι, όπως ο Καναδός πρωθυπουργός Τζάστιν Τριντό, έχουν στείλει ομάδες αξιωματούχων στις ΗΠΑ για να επισκεφθούν δεκάδες Ρεπουμπλικάνους ηγέτες, ελπίζοντας ότι μπορούν να μαλακώσουν τα πιο σκληροπυρηνικά δασμολογικά ένστικτα του Τραμπ.

Η ιστορία δείχνει ότι πολλές από αυτές τις προσπάθειες γεφύρωσης θα αποτύχουν επισημαίνουν οι ΝΥΤ. Μέχρι το τέλος της πρώτης θητείας του, ο Τραμπ είχε επιδεινώσει τις σχέσεις του με έναν αριθμό ηγετών με τους οποίους είχε ξεκινήσει με καλές σχέσεις.

Η προστατευτική εμπορική πολιτική του, η αποστροφή του προς τις συμμαχίες και η ασταθής προσωπικότητά του είχαν οδηγήσει σε συγκρούσεις που ξεπέρασαν το επίπεδο φιλίας που οι ηγέτες είχαν εργαστεί για να καλλιεργήσουν.

Ο Μάλκολμ Τέρνμπουλ, πρώην πρωθυπουργός της Αυστραλίας, δήλωσε σε συνέντευξή του ότι «υπήρξαν δύο παρεξηγήσεις σχετικά με τον Τραμπ. Ότι θα ήταν διαφορετικός στο αξίωμα από ό,τι ήταν στην προεκλογική εκστρατεία και δεύτερον, ότι ο καλύτερος τρόπος για να τον αντιμετωπίσουμε ήταν να του κάνουμε φιλοφρονήσεις».

Τον Ιανουάριο του 2017, ο Τέρνμπουλ είχε μια έντονη τηλεφωνική συνομιλία με τον Τραμπ για το αν οι ΗΠΑ θα τηρούσαν μια συμφωνία που είχε γίνει υπό τον πρώην πρόεδρο Μπαράκ Ομπάμα για την υποδοχή 1.250 προσφύγων, στην οποία αντιτάχθηκε ο Τραμπ (οι ΗΠΑ τελικά τους δέχθηκαν).

Ο Τέρνμπουλ δήλωσε ότι αργότερα βρήκε άλλα κοινά σημεία με τον Τραμπ, πείθοντάς τον μάλιστα να μειώσει τους δασμούς σε ορισμένες αυστραλιανές εξαγωγές. Η διαφορά αυτή τη φορά, πρόσθεσε ο Τέρνμπουλ, είναι ότι «όλοι γνωρίζουν ακριβώς τι παίρνουν. Του αρέσει η μέθοδος της ανταλλαγής. Πρέπει να είσαι σε θέση να αποδείξεις ότι μια συγκεκριμένη πορεία δράσης είναι προς όφελός του».

Πολύ πριν από τις εκλογές, οι ηγέτες άρχισαν να προετοιμάζονται για τη νίκη του Τραμπ επιδιώκοντας να συναντηθούν μαζί του. Ο Ζελένσκι συναντήθηκε με τον Τραμπ στη Νέα Υόρκη την ίδια εβδομάδα με τη συνάντησή του με τον Στάρμερ.

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Βενιαμίν Νετανιάχου ταξίδεψε στο Μαρ-α-Λάγκο, την κατοικία του Τραμπ στο Παλμ Μπιτς της Φλόριντα, τον Ιούλιο, όπως και ο Ούγγρος πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν, ένας λαϊκιστής του οποίου το αυταρχικό στυλ αποτελεί πρότυπο για ορισμένους στο κίνημα του Τραμπ «Κάντε την Αμερική ξανά μεγάλη» και ίσως ο πιο κοντινός στην αποκρυπτογράφηση του εκλεγμένου προέδρου.

Με τον Όρμπαν συναντώνται και μιλούν τακτικά στο τηλέφωνο, με τον καθένα να επαινεί τον άλλον και είναι γνωστή η θέση του Ούγγρου Πρωθυπουργού για την Ουκρανία.

Στο πλαίσιο αυτό ο Ζελένσκι θα προσπαθήσει να πείσει τον Τραμπ ότι οι προτεραιότητες της Ουκρανίας είναι προς το δικό του συμφέρον. Ο σκεπτικισμός του Τραμπ σχετικά με τη στρατιωτική υποστήριξη της Ουκρανίας έναντι της Ρωσίας είναι γνωστός γι’ αυτό ο Ουκρανός Πρόεδρος θα τον δελεάσει με οικονομικά οφέλη στην αμερικανική αμυντική βιομηχανία και στις εξορύξεις ώστε να συνεχίσει την υποστήριξη των ΗΠΑ.

• Η προσπάθεια να αναπτυχθεί ένα πρόγραμμα δανείων και χρηματοδοτικής μίσθωσης 500 δισεκατομμυρίων δολαρίων για να βοηθηθεί η Ουκρανία να αμυνθεί, που εμπνεύστηκε ο Μάικ Πομπέο, φαίνεται ότι θα πεταχτεί στον κάλαθο των αχρήστων μετά την ανακοίνωση του Τραμπ, ότι ο πρώην Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ δεν θα συμμετάσχει στην νέα κυβέρνηση.

Τόσο ο Ζελένσκι όσο και ο Τραμπ έχουν παρελθόν. Η τηλεφωνική επικοινωνία του Τραμπ με τον Ουκρανό ηγέτη το 2019 -στην οποία ο Αμερικανός πρόεδρος τον προέτρεψε να ερευνήσει τον Τζο Μπάιντεν για τον ίδιο και τον γιό του προκάλεσε σοβαρή κρίση στις σχέσεις τους και ο Τραμπ δεν ξεχνά.

• Ο Καναδάς, ως γείτονας των ΗΠΑ, φοβάται τους δασμούς που έχει υποσχεθεί να βάλει ο Τραμπ, γι’ αυτό το λόγο ο Τζαστίν Τριντό έστειλε πολλούς αξιωματούχους στις ΗΠΑ όπου συναντήθηκαν με Ρεπουμπλικάνους ηγέτες για να επηρεάσει την επερχόμενη κυβέρνηση.

Η διαπραγμάτευση με τη νέα κυβέρνηση Τραμπ είναι ευκολότερη για ορισμένες χώρες. Επί αρκετούς μήνες, Ισραηλινοί αξιωματούχοι παρείχαν ενημερώσεις για τον πόλεμο στη Γάζα στον Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρό του Τραμπ, ο οποίος εργάστηκε για θέματα Μέσης Ανατολής κατά την πρώτη θητεία του, και στον Ντέιβιντ Φρίντμαν, ο οποίος διετέλεσε πρεσβευτής του Τραμπ στο Ισραήλ, σύμφωνα με δύο Ισραηλινούς αξιωματούχους, οι οποίοι μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας για να συζητήσουν για τις ευαίσθητες συναντήσεις.

• Η σχέση του Νετανιάχου με τον Τραμπ, όπως και η σχέση του με τον Τριντό, υπήρξε τρικυμιώδης. Κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του, ο Τραμπ αναγνώρισε την Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσα του Ισραήλ και μετέφερε την πρεσβεία των ΗΠΑ εκεί, δίνοντας στον Νετανιάχου μια σημαντική νίκη.

Αλλά το 2020, ο Νετανιάχου τον εξόργισε συγχαίροντας τον Μπάιντεν για τη νίκη του στις προεδρικές εκλογές. Ο Νετανιάχου, αφού επισκέφθηκε το Μαρ-α-Λάγκο για να αποκαταστήσει τις σχέσεις του με τον Τραμπ, ήταν μεταξύ των πρώτων ηγετών που τηλεφώνησαν στον εκλεγμένο πρόεδρο την Τετάρτη για μια συζήτηση που η ισραηλινή κυβέρνηση περιέγραψε ως «θερμή και φιλική».

Η Ταϊβάν, η αυτονομία της οποίας απειλείται από την Κίνα, είναι μεταξύ των παγκόσμιων hotspots και αυτή που θέλει περισσότερο να κερδίσει την προσοχή του Τραμπ. Το 2016, ο Τραμπ δέχθηκε ένα τηλεφώνημα από την Τσάι Ινγκ-γουέν, τότε πρόεδρο της Ταϊβάν, σηματοδοτώντας μια ρήξη με την παράδοση των ΗΠΑ για πολιτικές επαφές υψηλού επιπέδου με την Ταϊβάν, αφού η Ουάσινγκτον μετέβαλε τη διπλωματική αναγνώριση στο Πεκίνο το 1979. Αυτό προμήνυε ισχυρότερη υποστήριξη για την Ταϊβάν υπό τον Τραμπ. Αλλά η διάθεσή του απέναντι στο νησί έχει έκτοτε ψυχρανθεί, και δεν υπάρχουν μέχρι στιγμής ενδείξεις για επαφές μεταξύ αυτού και του νυν προέδρου της Ταϊβάν Λάι Τσινγκ -τέι. Τόσο ο Λάι όσο και ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ έστειλαν συγχαρητήρια μηνύματα στον Τραμπ.

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η ανησυχία για την επιστροφή του Τραμπ οδήγησε επίσης σε προληπτική ανταλλαγή ιδεών σε διάφορα επίπεδα. Εξάλλου στο επίκεντρο της Συνόδου της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας, τέθηκε η εκλογή Τραμπ και το πως θα οχυρωθεί η Ευρώπη από τις διαθέσεις του σε σειρά θεμάτων.