Οι συχνότερες παραβάσεις στους χώρους δουλειάς-Τα αναπάντητα ερωτήματα για την ασφάλεια

Περισσότεροι από 55.000 έλεγχοι πραγματοποιήθηκαν στους χώρους εργασίας από την Επιθεώρηση Εργασίας στο πρώτο οκτάμηνο του 2026, με περισσότερες από 11.000 διοικητικές κυρώσεις να επιβάλλονται και τα συνολικά πρόστιμα να ξεπερνούν τα 34,6 εκατ. ευρώ. Τα επίσημα στοιχεία της Επιθεώρησης Εργασίας αποτυπώνουν όχι μόνο την έκταση των ελέγχων, αλλά και το είδος των παραβάσεων που εντοπίζονται στην αγορά εργασίας.

Νίκος Γιαννόπουλος

Συγκεκριμένα, από τον Ιανουάριο έως και τον Αύγουστο του 2026 πραγματοποιήθηκαν 55.403 έλεγχοι, ενώ επιβλήθηκαν 11.437 κυρώσεις, συνολικού ύψους 34.601.616 ευρώ (χωρίς να διευκρινίζεται αν τα πρόστιμα έχουν εισπραχθεί). Οι κυρώσεις αντιστοιχούν αριθμητικά περίπου στο ένα πέμπτο των ελέγχων, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ένας έλεγχος αντιστοιχεί υποχρεωτικά σε μία επιχείρηση ή μία παράβαση.

Διαφορετικές παραβάσεις

Τα αναλυτικά στοιχεία των πρώτων μηνών δείχνουν ότι στην καθημερινότητα των ελεγκτών εμφανίζονται πολύ διαφορετικές παραβάσεις.

Τον Φεβρουάριο, για παράδειγμα, μεταξύ των συχνότερων παραβάσεων στην Επιθεώρηση Εργασιακών Σχέσεων ήταν η μη καταβολή δεδουλευμένων, επιδομάτων και άλλων αποδοχών, με 163 περιπτώσεις και πρόστιμα 309.125 ευρώ. Ακολουθούσαν οι παραβάσεις σχετικά με τους πίνακες προσωπικού, με 117 περιπτώσεις και πρόστιμα 190.300 ευρώ.

Στην τρίτη θέση βρισκόταν η αδήλωτη εργασία. Καταγράφηκαν 111 περιπτώσεις, όμως το ύψος των προστίμων έφτασε τα 1.207.500 ευρώ. Πρόκειται για χαρακτηριστική διαφορά ανάμεσα στη συχνότητα μιας παράβασης και στο οικονομικό της βάρος. Κατά μέσο όρο, το πρόστιμο στις συγκεκριμένες περιπτώσεις αδήλωτης εργασίας ήταν περίπου 10.900 ευρώ ανά παράβαση, ενώ στις περιπτώσεις μη καταβολής δεδουλευμένων αντιστοιχούσε σε περίπου 1.900 ευρώ.

Στα ίδια στοιχεία εμφανίζονται ακόμη 104 περιπτώσεις άρνησης πρόσβασης ή παροχής στοιχείων στους ελεγκτές, 85 παραβάσεις σχετικές με μη τήρηση υποχρεώσεων και διαδικασιών, 22 περιπτώσεις υπέρβασης του χρόνου εργασίας και 16 περιπτώσεις που αφορούσαν βία και παρενόχληση στην εργασία.

Η εικόνα συμπληρώνεται από τους ελέγχους που αφορούν τον χρόνο εργασίας και τη λειτουργία της ψηφιακής κάρτας. Στο πρώτο τρίμηνο του 2026, οι Ειδικοί Επιθεωρητές κατέγραψαν, μεταξύ άλλων, 56 παραβάσεις σχετικά με την ψηφιακή κάρτα εργασίας, οι οποίες συνοδεύτηκαν από πρόστιμα 238.600 ευρώ. Καταγράφηκαν επίσης 20 παραβάσεις για μη υποβολή της ψηφιακής οργάνωσης του χρόνου εργασίας, με πρόστιμα 31.400 ευρώ, καθώς και 19 περιπτώσεις αδήλωτης εργασίας, με πρόστιμα 210.000 ευρώ.

Τα στοιχεία δείχνουν έτσι δύο διαφορετικές όψεις της αγοράς εργασίας. Από τη μία, οι έλεγχοι εξακολουθούν να εντοπίζουν παραβάσεις που αφορούν βασικές υποχρεώσεις του εργοδότη, από την καταβολή των αποδοχών μέχρι τη δήλωση του προσωπικού. Από την άλλη, ένα μέρος των ελέγχων αφορά πλέον ένα διαφορετικό πεδίο: την ψηφιακή καταγραφή του χρόνου εργασίας και την εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας.

Και η σύγκριση με το προηγούμενο έτος δείχνει το μέγεθος της δραστηριότητας της Επιθεώρησης. Σε ολόκληρο το 2025 πραγματοποιήθηκαν 82.412 έλεγχοι, επιβλήθηκαν 17.556 διοικητικές κυρώσεις και τα πρόστιμα ανήλθαν σε 53,46 εκατ. ευρώ.

Η ασφάλεια και τα ερωτήματα

Ως προς τον τομέα της ασφάλειας στην εργασία, οι έλεγχοι εξετάζουν, μεταξύ άλλων, αν οι επιχειρήσεις έχουν πραγματοποιήσει γραπτή εκτίμηση του επαγγελματικού κινδύνου, αν λαμβάνουν τα απαραίτητα μέτρα προστασίας, αν διαθέτουν τεχνικό ασφαλείας και, όπου απαιτείται, ιατρό εργασίας, αν ενημερώνουν και εκπαιδεύουν τους εργαζομένους και αν τηρούν τις προβλεπόμενες διαδικασίες για τα εργατικά ατυχήματα.

Η κλίμακα των ελέγχων είναι εκ πρώτης όψεως σημαντική. Στον απολογισμό του 2024, οι υπηρεσίες Επιθεώρησης Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία πραγματοποίησαν 28.356 ελέγχους, επιβάλλοντας 3.997 κυρώσεις και πρόστιμα συνολικού ύψους 4,87 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, καταγράφηκαν 901 μηνυτήριες αναφορές ή μηνύσεις και 773 διακοπές εργασιών, όταν διαπιστώθηκαν συνθήκες που επέβαλλαν την άμεση διακοπή εργασιών.

Η ίδια η Επιθεώρηση αναφέρει ότι κατά την περίοδο 2023–2026 έχουν πραγματοποιηθεί πάνω από 6.500 διερευνήσεις εργατικών ατυχημάτων.

Παρόλα αυτά, ένα ερώτημα παραμένει αναπάντητο. Γιατί, παρά τους ελέγχους, τα δυστυχήματα στους χώρους εργασίας πολλαπλασιάζονται; Σ’ αυτό δεν υπάρχουν επίσημες απαντήσεις.

Και επίσης, αυτό που έχουμε αναδείξει αρκετές φορές από το Libre. Τα στοιχεία της Επιθεώρησης για τους θανάτους στους χώρους εργασίας δεν έχουν σχεδόν καμία σχέση με όσα ανακοινώνει η ΟΣΕΤΕΕ. Για το 2023, ας πούμε, η ΟΣΕΤΕΕ ανακοίνωσε 179 θανάτους αλλά η Επιθεώρηση μόλις 47. Το ίδιο συνέβη τόσο το 2024 όσο και το 2025.

Σε κάθε περίπτωση ο μέρος όρος του προστίμου για μία παράβαση που σχετίζεται με την ασφάλεια στην εργασία ανέρχεται στα 1319, 32 ευρώ.