Κόνιτσα: Υπό έλεγχο μετά από 21 μέρες η φωτιά

Υπό έλεγχο τέθηκε μετά από 21 μέρες η φωτιά στην Τραπεζίτσα Κόνιτσας, αφήνοντας πίσω περίπου 10.000 στρέμματα δασικής έκτασης που επηρεάστηκε.

Η φωτιά ξέσπασε στις 31 Αυγούστου, από κεραυνό που έπεσε σε εξαιρετικά δύσβατο σημείο. Πυροσβεστικές δυνάμεις, εθελοντές και κάτοικοι έχουν κάνει ένα τεράστιο έργο στην προσπάθειά τους να ελέγξουν τη φωτιά, όμως λόγω του περίπλοκου ανάγλυφου του εδάφους αλλά και της πυκνής βλάστησης, δεν στάθηκε δυνατή η κατάσβεση πιο σύντομα.

Αυτή την ώρα υπάρχουν ακόμη σημεία στα οποία η φωτιά συνεχίζει και καίει, κυρίως μέσα σε κορμούς και ρίζες, χωρίς ωστόσο να προκαλεί ανησυχία για αναζωπύρωση. Σημειώνεται ότι στην περιοχή έχει βρέξει όλο αυτό το διάστημα που καίει η φωτιά.

Θετική η φωτιά για τη μεγαλύτερη έκταση

Ελαφρώς καθησυχαστική είναι η έκθεση της WWF Ελλάς και του Μεσογειακού Ινστιτούτου για τη Φύση και τον Άνθρωπο (MedINA), που δημοσιεύθηκε στις 16 Σεπτεμβρίου, μετά από μία πρώτη αυτοψία στην περιοχή.

Σύμφωνα με την κοινή ανακοίνωση η φωτιά στην Τραπεζίτσα είναι ακόμη ένα περιστατικό σε μια σειρά σημαντικών πυρκαγιών που τα τελευταία χρόνια εκδηλώνονται στα ορεινά δάση της Bόρειας Ελλάδας. Παρόμοιες πυρκαγιές έχουν καταγραφεί σε πολλές περιοχές τα τελευταία έτη (π.χ. Όρβηλος, Παγγαίο, Μενοίκιο, Πιέρια Όρη, Βάλια Κάλντα).

«Η εκδήλωση πυρκαγιών σε αυτά τα οικοσυστήματα δεν είναι κάτι νέο, συχνά συνδέεται με έντονη κεραυνική δραστηριότητα και, επειδή οι εστίες βρίσκονται κυρίως σε απόκρημνες και δύσβατες περιοχές μπορούν να παραμένουν ενεργές για πολλές ημέρες, καίγοντας αργά τη χαμηλή βλάστηση και τα νεκρά ξυλώδη ή φυλλώδη υπολείμματα στο έδαφος», αναφέρεται.

Η έκθεση σημειώνει ότι ο κίνδυνος εντοπίζεται σε περίπου 1.000 στρέμματα από τη συνολική έκταση που πέρασε η φωτιά, καθώς σε αυτό το σημείο κάηκαν τα δέντρα μέχρι την κορυφή τους.

Σε όλη την υπόλοιπη έκταση η φωτιά ήταν έρπουσα, καίγοντας ξερά φύλλα και λοιπή νεκρή οργανική ύλη στην επιφάνεια του εδάφους, κάτι που μπορεί να λειτουργήσει ακόμη και θετικά για το οικοσύστημα, ανακυκλώνοντας θρεπτικά στοιχεία, δημιουργώντας μικρά ανοίγματα στη βλάστηση και συμβάλλοντας στη δημιουργία ενός πιο ετερογενούς δασικού τοπίου.

Δύσκολη η αποκατάσταση των καμένων δέντρων

Σύμφωνα με την κοινή ανακοίνωση, στην έκταση των περίπου 1.000 στρεμμάτων, όπου η φωτιά έφτασε μέχρι και στις κώμες των δέντρων, οι συνέπειες για τη φυσική αναγέννηση του δάσους είναι πολύ σοβαρότερες.

Ο βασικότερος λόγος είναι ότι τα ορεινά κωνοφόρα δέντρα δεν διαθέτουν αποτελεσματικούς μηχανισμούς αποκατάστασης μετά από φωτιά, ενώ η αναγέννησή τους εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα άκαυτα δέντρα που έχουν μείνει στο σημείο και μπορούν να λειτουργήσουν ως πηγές σπόρων.

Κρίσιμη η κορυφογραμμή της Τραπεζίτσας

Η αυτοψία δείχνει ότι δεν έχουν παραμείνει αρκετά άκαυτα δέντρα σε αυτό το σημείο, ενώ ιδιαίτερος είναι ο κίνδυνος για το ρόμπολο (λευκόδερμη πεύκη) στην κορυφογραμμή της Τραπεζίτσας, που έχει πληγεί με σημαντική σφοδρότητα.

Επιπλέον αναφέρεται ότι η αναδάσωση σε αυτό το σημείο είναι σχεδόν αδύνατη λόγω του ανάγλυφου της περιοχής. Σημαντικό ρόλο πρόκειται να έχουν οι πρώτοι μήνες του φθινοπώρου, καθώς οι βροχές θα καθορίσουν την πορεία της φυσικής αναγέννησης του δάσους. Στην περίπτωση που σημειωθούν έντονες βροχοπτώσεις, θα έχει ως αποτέλεσμα τη διάβρωση του εδάφους και σύντομα αναμένεται η εμφάνιση πρώτης βλάστησης.

Αυτή θα συμβάλει στη συγκράτηση και προστασία του εδάφους, δημιουργώντας σταδιακά τις συνθήκες για να εγκατασταθούν τα νέα δέντρα που θα προέλθουν από τους σπόρους των γειτονικών άκαυτων δέντρων.

Η έκθεση σημειώνει ότι πρέπει να δοθεί προσοχή στην παρακολούθηση και υποβοήθηση της φυσικής αναγέννησης και όχι στην άμεση αναδάσωση, ενώ ιδιαίτερα για την κορυφογραμμή της Τραπεζίτσας χρειάζεται συστηματική και μακροχρόνια παρακολούθηση της φυσικής αναγέννησης και πιθανότατα να χρειαστούν στοχευμένες φυτεύσεις.