Μαργαρίτα Παπανδρέου: Πλήθος κόσμου στο τελευταίο αντίο- Οι συγκινητικοί επικήδειοι, “αγάπησε βαθιά την Ελλάδα”

Η Μαργαρίτα Παπανδρέου έφυγε από τη ζωή τη Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου πλήρης ημερών, σε ηλικία 103 ετών, αφήνοντας πίσω της μια μακριά και έντονη διαδρομή στη δημόσια ζωή της χώρας. Υπήρξε συγγραφέας, ακτιβίστρια με σημαντικό ρόλο στο ελληνικό γυναικείο κίνημα. Η σορός της Μαργαρίτας Παπανδρέου θα αποτεφρωθεί στις εγκαταστάσεις της Ριτσώνας, σε στενό οικογενειακό κύκλο

Λίγο πριν τις 10:30 έφτασαν τα παιδιά της, Γιώργος Παπανδρέου, Νίκος και Ανδρέας, ενώ άρχισαν να προσέρχονται πολλοί ακόμη, μεταξύ αυτών, η Άννα Διαμαντοπούλου, η Μιλένα Αποστολάκη, η Νάντια Γιαννακοπούλου, ο Παύλος Χρηστίδης, η Ντόρα Μπακογιάννη, η Αθηνά Λινού.

Ο συγκινητικός επικήδειος του Γιώργου Παπανδρέου: «Αγάπησε την Ελλάδα και πάλεψε γι’ αυτήν»

«Εκ μέρους όλης της οικογένειάς μας, σας ευχαριστώ θερμά που είστε σήμερα εδώ. Η μάνα μας, η Μαργαρίτα, δεν γεννήθηκε Ελληνίδα. Έγινε Ελληνίδα. Αγάπησε βαθιά την Ελλάδα, την υπηρέτησε και αγωνίστηκε γι’ αυτήν. Πάνω απ’ όλα, συνδέθηκε με τις Ελληνίδες, που την υιοθέτησαν, την αγκάλιασαν και στάθηκαν δίπλα της στους κοινούς αγώνες για την ισότητα, την αξιοπρέπεια, την απελευθέρωση και την ειρήνη.

Αν μας παρακολουθεί σήμερα, είμαι βέβαιος πως χαμογελά. Για τη συγκινητική συμπαράσταση προς την οικογένειά μας και για τα τόσα μηνύματα αγάπης και σεβασμού προς την ίδια και τους αγώνες της  Μηνύματα  από την Ελλάδα και από όλον τον κόσμο, ιδιαίτερα από τις γυναίκες στην Κύπρο, την Τουρκία και τη Μέση Ανατολή, με τις οποίες πορεύτηκε για την ειρήνη.

Σε αυτή τη λιτή τελετή, όπως η ίδια θα ήθελε, θα ακούσουμε δύο λόγια από μέλη της οικογενειας μας και από ανθρώπους αγωνίστηκαν μαζί της. Θα ήθελα να καλέσω πρώτα, εκ μέρους του ΠΑΣΟΚ, την Άννα Διαμαντοπούλου και στη συνέχεια τη στενή της φίλη και συνοδοιπόρο, Φωτεινή Σιανού. Σας ευχαριστώ που είστε μαζί μας για να αποχαιρετήσουμε τη Μαργαρίτα μας».

«Για τον κόσμο ήσουν η Μαργαρίτα Παπανδρέου, για μένα ήσουν η γιαγιά μου»: Με δάκρυα στα μάτια το αντίο της εγγονής της, Μαργαρίτα

«Αγαπημένη μου γιαγιά, our yiayia,

Για τον κόσμο ήσουν η Μαργαρίτα Παπανδρέου, μια δυνατή γυναίκα που αγωνίστηκε για την ειρήνη μεταξύ των λαών και για τα δικαιώματα των γυναικών. Ένας αγώνας που παραμένει σήμερα επίκαιρος όσο ποτέ. Εκείνη που μου έλεγε πως εμείς οι γυναίκες πρέπει να αλληλοστηριζόμαστε, να μη σαμποτάρουμε η μία την άλλη.

Για μένα ήσουν η γιαγιά μου, δυναμική και ευαίσθητη. Με ρωτούσες για τη δουλειά μου και αν είμαι ευτυχισμένη. Δεν ήσουν η κλασική γιαγιά. Ήσουν μια γιαγιά που μας παρακινούσε να αμφισβητούμε, να αναρωτιόμαστε, να σκεφτόμαστε, να εξελισσόμαστε. Και πάνω απ’ όλα, να χορεύουμε.

Η αγαπημένη σου γιορτή ήταν η Ημέρα των Ευχαριστιών. Χαιρόσουν να μας έχεις όλους μαζί. Θυμάμαι τα μεγάλα τραπέζια, που κρατούσαν ώρες, με συζητήσεις για την πολιτική και τις κοινωνικές αδικίες, αλλά και με χιούμορ και γέλια. Και στο τέλος, χορός.

Αγαπούσες τη θάλασσα όσο τίποτα. Ελπίζω εκεί που πας να κολυμπάς, να την αγναντεύεις, να διαβάζεις και να γράφεις. Να ακούς τους αγαπημένους σου Elvis και Frank Sinatra, αλλά και την Billie Holiday — μια γυναίκα που, μέσα από τη φωνή της, τολμούσε να ακουστεί σε έναν κόσμο που συχνά ήθελε τις γυναίκες σιωπηλές.

Κι εγώ θα ακούω το «I’ll Be Seeing You» και θα σε θυμάμαι. Σαν μια υπόσχεση πως θα σε ξαναβρίσκω σε όσα αγαπούσες. Σ’ αγαπώ».

«Σε ευχαριστούμε μαμά, σε αγαπώ»: Συγκίνησε με το αντίο του στη Μαργαρίτα Παπανδρέου ο γιος της, Ανδρέας

«Θέλω να μιλήσω στη Μαργαρίτα, στη μαμά μας» είπε στον συγκινητικό επικήδειο για τη μητέρα του, Μαργαρίτα Παπανδρέου, ο γιος της Αντρίκος Παπανδρέου.

«Μαμά μας έμαθες να αγαπάμε, να αντέχουμε να αναγνωρίζουμε τα λάθη μας, να στεκόμαστε δίπλα τους άλλους και να μην ξεχνάμε τι έχει αξία στη ζωή. Πάνω από όλα μας έμαθες να αγαπάμε τη ζωή και να νοιαζόμαστε βαθιά για τους άλλους ανθρώπους και αυτό θα προσπαθήσουμε να κρατήσουμε ζωντανό μέσα μας» συνέχισε.

Κατέληξε, δε, λέγοντας «ακόμα δεν ξέρουμε πως κατάφερνες να δώσεις τόσα σε τόσους ανθρώπους και συγχρόνως να κάνεις εμάς να νιώθουμε ότι τα έχουμε όλα. Σε ευχαριστούμε μαμά, σε αγαπώ».

Ο επικήδειος της Άννας Διαμαντοπούλου: «Μαργαρίτα σου οφείλουμε πολλά, καλό ταξίδι»

«Ο αγώνας για την ισότητα θα συνεχιστεί. Είναι μία υπόσχεση. Αποχαιρετούμε τη Μαργαρίτα της μεγάλης αλλαγής για τις γυναίκες της Ελλάδος. Μαργαρίτα σου οφείλουμε πολλά, καλό ταξίδι θα συνεχίσουμε τους αγώνες», είπε μεταξύ άλλων η Άννα Διαμαντοπούλου στον επικήδειο.

Η δήλωση της Άννας Διαμαντοπούλου μπαίνοντας στο Α’ Νεκροταφείο:

«Η Μαργαρίτα Παπανδρέου άφησε το αποτύπωμά της στη μεγάλη αλλαγή, στη μεγαλύτερη αλλαγή που έγινε από ιδρύσεως ελληνικού κράτους όσον αφορά τις γυναίκες στην Ελλάδα. Υπήρξε η ιδρύτρια μιας λαϊκής γυναικείας οργάνωσης με 40.000 μέλη, της μεγαλύτερης στην Ευρώπη, που έφτασε σε κάθε χωριό, σε κάθε πόλη, σε κάθε γειτονιά. Επίσης, άφησε το αποτύπωμά της στο διεθνές φεμινιστικό και ειρηνιστικό κίνημα και είναι από τις γυναίκες που μνημονεύονται, από τη Σουηδία που ξεκίνησε πρώτη θεσμική φεμινιστική πολιτική ως μία από τις θεμελιώτριές της. Σήμερα την χαιρετούμε, την αποχαιρετούμε και της χρωστούμε πολλά».

Η δήλωση της Μιλένας Αποστολάκη:

«Της χρωστάμε πάρα πολλά. Παρότι ξένη, όπως πολλοί την αποκάλεσαν, αγωνίστηκε για τις μητέρες μας, για τις γιαγιάδες μας. Αγωνίστηκε για μας, για τις γυναίκες του τόπου μας και τους έδωσε φωνή
και ελευθερία».

Το 1976 ίδρυσε την Ένωση Γυναικών Ελλάδας (ΕΓΕ) και δραστηριοποιήθηκε για τη νομική και κοινωνική ισότητα των γυναικών.

Η δράση της συνδέθηκε με σημαντικές διεκδικήσεις της εποχής, μεταξύ άλλων για την κατάργηση της προίκας, την καθιέρωση του πολιτικού γάμου, την ισότητα στην οικογένεια και τα δικαιώματα των γυναικών».

Απών από την κηδεία της Μαργαρίτας Παπανδρέου είναι ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Νίκος Ανδρουλάκης, ο οποίος, σύμφωνα με συνεργάτες του, βρίσκεται εκτός Αθηνών για προσωπικούς λόγους. Ο κ. Ανδρουλάκης επικοινώνησε με τον Γιώργο Παπανδρέου την Παρασκευή, για να του εκφράσει τα συλλυπητήριά του.

Δείτε εικόνες από το Ά νεκροταφείο:

Η οικογένειά της αντί στεφάνων επιθυμεί να κατατεθούν δωρεές στη Μη Κερδοσκοπική Οργάνωση «Κέντρο Διοτίμα», που αναπτύσσει δράσεις για την αντιμετώπιση της έμφυλης βίας.

Πώς γνώρισε τον Ανδρέα Παπανδρέου

Η Μαργαρίτα Τσαντ γεννήθηκε στις 30 Σεπτεμβρίου 1923 στο Όουκ Παρκ του Ιλινόις των Ηνωμένων Πολιτειών. Εκεί γνώρισε τον Ανδρέα Παπανδρέου, με τον οποίο παντρεύτηκε το 1951.

Το ζευγάρι απέκτησε τέσσερα παιδιά τον Γιώργο, τη Σοφία, τον Νίκο και τον Αντρίκο. Ο γάμος τους διήρκεσε έως το 1989, όταν και πήραν διαζύγιο.

Η ζωή της Μαργαρίτας Παπανδρέου συνδέθηκε στενά με σημαντικές και ταραχώδεις περιόδους της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας.

Ωστόσο, η δική της διαδρομή δεν περιορίστηκε στον ρόλο της συζύγου του Ανδρέα Παπανδρέου. Μέσα από τη συγγραφική, κοινωνική και ακτιβιστική της δράση, διαμόρφωσε τη δική της ξεχωριστή παρουσία στη δημόσια ζωή και στο γυναικείο κίνημα της χώρας.