Πέθανε η Μαργαρίτα Παπανδρέου σε ηλικία 103 ετών-Η δράση της για τα δικαιώματα των γυναικών

Πένθος στην οικογένεια Παπανδρέου, καθώς η Μαργαρίτα Παπανδρέου έφυγε από τη ζωή, σε ηλικία 103 ετών. Η Μαργαρίτα Παπανδρέου (Μάργκαρετ Έσθερ Τσαντ) γεννήθηκε στο Όουκ Παρκ του Ιλιόι των ΗΠΑ. Ήταν η δεύτερη σύζυγος του τέως πρωθυπουργού της Ελλάδας Ανδρέα Παπανδρέου από το 1951 έως το 1989. Είναι μητέρα τεσσάρων παιδιών, μεταξύ των οποίων ο τέως πρωθυπουργός της Ελλάδας Γιώργος Α. Παπανδρέου και ο ευρωβουλευτής Νίκος Παπανδρέου.

Η Μαργαρίτα Παπανδρέου σπούδασε, αρχικά, δημοσιογραφία και έπειτα έκανε το μεταπτυχιακό της στη Δημόσια Υγεία στο Πανεπιστήμιο της Μινεσότα, όπου και γνώρισε τον Ανδρέα Παπανδρέου, το 1947. Έζησαν αρχικά στη Μινεσότα και αργότερα στην Καλιφόρνια, όπου ο Ανδρέας Παπανδρέου ήταν Πρόεδρος του Τμήματος Οικονομικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Μπέρκλεϊ και στενός φίλος του μετέπειτα κυβερνήτη της Καλιφόρνιας Πατ Μπράουν.

Παντρεύτηκαν με πολιτικό γάμο στις 30 Αυγούστου 1951 στο Ρίνο. Με τον Ανδρέα Παπανδρέου απέκτησαν τέσσερα παιδιά, τον Γιώργο, τη Σοφία, τον Νίκο και τον Αντρέα Παπανδρέου. Η Μαργαρίτα Παπανδρέου το 1989 συμφώνησε να δώσει διαζύγιο ώστε να παντρευτεί ο Ανδρέας Παπανδρέου τη Δήμητρα Λιάνη.

Η εγκατάσταση στην Ελλάδα και τα χρόνια της δικτατορίας

Το 1961 η οικογένεια εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Ελλάδα, με τη Μαργαρίτα Παπανδρέου να βρίσκεται έκτοτε όλο και πιο κοντά στις πολιτικές και κοινωνικές εξελίξεις της χώρας.

Μετά την επιβολή της δικτατορίας των συνταγματαρχών και τη σύλληψη του Ανδρέα Παπανδρέου, κινητοποιήθηκε για την απελευθέρωσή του, η οποία ήρθε τον Δεκέμβριο του 1967. Η οικογένεια έφυγε στη συνέχεια από την Ελλάδα, ζώντας αρχικά στη Στοκχόλμη και αργότερα στο Τορόντο.

Με την πτώση της χούντας και την επιστροφή του Ανδρέα Παπανδρέου στην Ελλάδα, η Μαργαρίτα βρέθηκε ξανά στο επίκεντρο μιας περιόδου μεγάλων πολιτικών και κοινωνικών αλλαγών.

Η δράση της για τα δικαιώματα των γυναικών

Η Μαργαρίτα Παπανδρέου, ωστόσο, δεν περιορίστηκε στον ρόλο της συζύγου του Ανδρέα Παπανδρέου. Ανέπτυξε τη δική της δημόσια δράση, με ιδιαίτερη έμφαση στα δικαιώματα των γυναικών και στα ζητήματα ισότητας.

Ίδρυσε την Ένωση Γυναικών Ελλάδας (ΕΓΕ), της οποίας διετέλεσε πρόεδρος για οκτώ χρόνια, ενώ δραστηριοποιήθηκε παράλληλα σε ζητήματα ειρήνης και γυναικείων δικαιωμάτων. Υπήρξε επίσης συγγραφέας βιβλίων και άρθρων.

Η δράση της συνδέθηκε με μια περίοδο σημαντικών μεταρρυθμίσεων για τη θέση των γυναικών στην ελληνική κοινωνία. Στις αλλαγές εκείνων των χρόνων περιλαμβάνονταν η κατάργηση της προίκας και η θέσπιση του πολιτικού γάμου το 1982, η δυνατότητα διατήρησης του επωνύμου της γυναίκας μετά τον γάμο, η καθιέρωση ίσων δικαιωμάτων των συζύγων ως προς τα παιδιά, το συναινετικό διαζύγιο και η νομιμοποίηση των αμβλώσεων το 1986.

Ο γάμος με τον Ανδρέα Παπανδρέου και το διαζύγιο

Η Μαργαρίτα και ο Ανδρέας Παπανδρέου παρέμειναν παντρεμένοι για σχεδόν τέσσερις δεκαετίες. Η κοινή τους πορεία ολοκληρώθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1980, όταν η Μαργαρίτα Παπανδρέου συμφώνησε στο διαζύγιο, προκειμένου ο Ανδρέας Παπανδρέου να παντρευτεί τη Δήμητρα Λιάνη.

Παρά τη στενή σύνδεση του ονόματός της με τον πρώην πρωθυπουργό, η ίδια διατήρησε τη δική της παρουσία στον δημόσιο βίο, συνεχίζοντας να ασχολείται με κοινωνικά ζητήματα και τη συγγραφή.

Η Μαργαρίτα Παπανδρέου είχε συμπληρώσει τα 102 της χρόνια στις 30 Σεπτεμβρίου 2025. Τότε, ο γιος της Γιώργος Παπανδρέου είχε δημοσιεύσει φωτογραφία της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, γράφοντας: «Σε αγαπάμε πολύ. Ευτυχισμένα γενέθλια μητέρα. 102».

Η ζωή της διέσχισε περισσότερο από έναν αιώνα και συνδέθηκε με διαφορετικές εποχές της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας: από τα χρόνια πριν από τη δικτατορία και την εξορία της οικογένειας μέχρι τη Μεταπολίτευση, την άνοδο του ΠΑΣΟΚ και τις μεγάλες κοινωνικές αλλαγές της δεκαετίας του 1980. Παράλληλα, η δική της δημόσια διαδρομή έμεινε συνδεδεμένη κυρίως με το γυναικείο κίνημα και τις διεκδικήσεις για ισότητα των φύλων.