Ρεπορτάζ libre: Υπολογίσαμε πόσο ξοδεύει μια οικογένεια για παιδί που σπουδάζει-Το αποτέλεσμα είναι… “απαγορευτικό”
✨Οι οικογένειες στην Ελλάδα δυσκολεύονται να καλύψουν τα αυξανόμενα έξοδα για σπουδές παιδιών μακριά από τον τόπο κατοικίας, λόγω στασιμότητας εισοδημάτων και υψηλών ενοικίων.
✨Τα ενοίκια σε μεγάλες πόλεις κυμαίνονται από 400 έως 590 ευρώ το μήνα, ενώ το στεγαστικό επίδομα καλύπτει μικρό μόνο μέρος των δαπανών.
✨Τα συνολικά μηνιαία έξοδα φτάνουν περίπου τα 1000 ευρώ, με την οικογένεια να χρειάζεται έως 48.000 ευρώ για τετραετείς σπουδές, ανεξάρτητα από το επίδομα.
✨Η κρατική ενίσχυση είναι πολύ χαμηλή συγκριτικά με την Ευρώπη, οδηγώντας πολλούς φοιτητές σε παράλληλη εργασία για να καλύψουν τα έξοδα τους.
Το να σπουδάζει το παιδί (ή τα παιδιά) μίας οικογένειας μακριά από τον τόπο της κατοικίας γίνεται κάθε χρόνο ολοένα και πιο δύσκολο task για τους γονείς. Τα έξοδα διαρκώς αυξάνονται (κυρίως τα ενοίκια αλλά όχι μόνο) ενώ τα εισοδήματα μένουν στάσιμα ή δεν αυξάνονται με το ρυθμό που αυξάνονται τα κόστη και οι τιμές.
Ας υπολογίσουμε όμως, κατά προσέγγιση φυσικά, πόσο μπορεί να κοστίζουν οι σπουδές μακριά από τον τόπο κατοικίας στη μέση ελληνική οικογένεια, τι είδους έξοδο είναι και πόσο επιβαρύνει τον έτσι και αλλιώς πιεσμένο οικογενειακό προϋπολογισμό.
Η ΕΛΣΤΑΤ, στην τελευταία διαθέσιμη Έρευνα Οικογενειακών Προϋπολογισμών (ΕΟΠ) 2024, καταγράφει μέση ετήσια δαπάνη των νοικοκυριών για αγορές 20.694,48 ευρώ, δηλαδή 1.724,54 ευρώ τον μήνα.
Για τα νοικοκυριά που μένουν σε ενοικιαζόμενη κατοικία, το ενοίκιο απορροφά κατά μέσο όρο 17,1% του προϋπολογισμού τους. Ως γνωστόν βέβαια, η φοιτητική κατοικία δεν αντικαθιστά την οικογενειακή κατοικία. Είναι πρόσθετη στεγαστική δαπάνη με ότι αυτό συνεπάγεται.
Που κυμαίνονται τα ενοίκια
Στις μεγάλες ελληνικές πόλεις στις οποίες εδρεύουν τα ελληνικά Πανεπιστήμια τα ενοίκια για ένα μικρό δυάρι σπίτι κυμαίνονται από 400 ευρώ έως 550 ευρώ. Η Αθήνα εμφανίζεται να έχει τα υψηλότερα ενοίκια χωρίς αυτό να σημαίνει ότι τα πράγματα στις πόλεις της ελληνικής περιφέρειας είναι πολύ πιο βατά.
Στη Θεσσαλονίκη κυμαίνονται από 450 μέχρι 500 ευρώ, το ίδιο και στο Ηράκλειο της Κρήτης.
Στην Αθήνα, και ιδιαίτερα στου Ζωγράφου (κατ’ εξοχήν προάστιο των φοιτητών) η μέση ζητούμενη τιμή ήταν 11,83 €/τ.μ., με ένα studio 35 τ.μ. να στοιχίζει περίπου 420 ευρώ και ένα δυάρι 50 τ.μ. περίπου 590 ευρώ. Τα χρήματα είναι, όπως διαπιστώνετε και εσείς, αρκετά.
Το στεγαστικό επίδομα για τους φοιτητές είναι 1500 ευρώ και 2000 ευρώ για φοιτητές εκτός Αθήνας και Θεσσαλονίκης. Το ποσό δίνεται για μία φοιτητική σεζόν. Εκ των πραγμάτων το ποσό αυτό καλύπτει λίγα, ελάχιστα θα έλεγε κανείς, από τα έξοδα.
Στο βατό σενάριο του ενοικίου των 400 ευρώ το μήνα και αν υποθέσουμε ότι το επίδομα φτάνει τις 2000 ευρώ, η οικογένεια θα πρέπει να βάλει άλλα 2800 ευρώ μόνο για το ενοίκιο. Αν το ποσό φτάνει τα 500 ευρώ, τότε η οικογένεια επιβαρύνεται με ακόμα 4000 ευρώ πλην του επιδόματος. Και πάει λέγοντας από εκεί και πέρα.
Oι υπόλοιπες δαπάνες και η …”λυπητερή”
Το πραγματικό…σοκ έρχεται όταν υπολογίσει κανείς τις λοιπές ανάγκες, που είναι ανελαστικές, δεν γίνεται να τις αγνοήσει κανείς.
Ημασταν συντηρητικοί στους υπολογισμούς μας: Για διατροφή χρειάζονται 250 ευρώ, για ρεύμα, internet και νερό περίπου 150 ευρώ, για μετακινήσεις με τα αστικά μέσα, 40 ευρώ για λοιπά έξοδα 100 ευρώ. Αν το ενοίκιο είναι 450 ευρώ τότε αυτομάτως τα έξοδα φτάνουν τα 1000 σχεδόν ευρώ το μήνα, δηλαδή 12000 ευρώ το χρόνο που πρέπει να βγει από την τσέπη της οικογένειας.
Για τέσσερα, τουλάχιστον, χρόνια σπουδών, η οικογένεια θα χρειαστεί τουλάχιστον 48.000 ευρώ. Αν τα 8000 προέρχονται από το φοιτητικό επίδομα, θα μείνουν άλλα 40.000 ευρώ προς κάλυψη. Και αν εν τω μεταξύ σπουδάζει και άλλο παιδί της οικογένειας σε άλλη πόλη…καταλαβαίνετε…
Με μία πρώτη ματιά το έξοδο κρίνεται πολύ μεγάλο. Την ίδια ώρα η κρατική αρωγή παραμένει μικρή. H Eurostat έχει υπολογίσει από το 2022 ότι η μέση δημόσια οικονομική ενίσχυση ανά φοιτητή τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην ΕΕ ήταν €1.766. Στην Ελλάδα δεν ξεπερνάει τα 20 ευρώ. Μιλάμε για άμεση οικονομική ενίσχυση και όχι έμμεση (σίτιση, φοιτητικές εστίες κτλ). Γι’ αυτό και εσχάτως έχει πέσει μεγάλο βάρος στην κατασκευή νέων φοιτητικών εστίων που θα προσφέρουν ανακούφιση στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.
Έγινε, νομίζουμε, κατανοητό, ότι για πολλές ελληνικές οικογένειες, η εισαγωγή του παιδιού σε ένα πανεπιστήμιο μιας άλλης πόλης δεν είναι μόνο μια εκπαιδευτική επιλογή. Είναι και μια δεύτερη στεγαστική υποχρέωση, που προστίθεται σε ένα ήδη πιεσμένο οικογενειακό εισόδημα.
Ενοίκιο, λογαριασμοί, διατροφή και μετακινήσεις δημιουργούν έναν λογαριασμό χιλιάδων ευρώ τον χρόνο, ενώ η κρατική στήριξη, παρά τις αυξήσεις του στεγαστικού επιδόματος, καλύπτει μόνο μικρό μέρος του.
Έτσι, η οικονομική δυνατότητα της οικογένειας μπορεί να γίνει τελικά ένας αόρατος παράγοντας στην επιλογή σχολής, πόλης και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ακόμη και στο αν ένα παιδί θα μπορέσει να σπουδάσει μακριά από το σπίτι. Και επίσης, αυτό εξηγεί γιατί οι περισσότεροι φοιτητές πλέον εργάζονται παράλληλα με τις σπουδές τους.