Κίεβο: Η επιχείρηση “Καρχηδόνα” και η χρονική σύμπτωση με την παρουσία Γουίτκοφ-Κούσνερ

Την ώρα που οι απεσταλμένοι του Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, έφθαναν στο Κίεβο έχοντας μόλις ολοκληρώσει περισσότερο από τρεις ώρες συνομιλιών με τον Βλαντίμιρ Πούτιν στη Μόσχα, ένα δεύτερο μέτωπο άνοιγε στο εσωτερικό της ουκρανικής εξουσίας. Η επιχείρηση «Καρχηδόνα» της NABU και της Ειδικής Εισαγγελίας κατά της Διαφθοράς (SAPO) έφερε ερευνητές ακόμη και στους χώρους της Γενικής Εισαγγελίας, σε μια υπόθεση που επισήμως αφορά προστασία παράνομων τηλεφωνικών κέντρων και ξέπλυμα χρημάτων, αλλά πολιτικά έπεσε σαν βόμβα σε μια ήδη φορτισμένη πρωτεύουσα. Η χρονική σύμπτωση ήταν εντυπωσιακή: οι δύο άνθρωποι του Τραμπ μετέφεραν στο Κίεβο όσα άκουσαν στη Μόσχα, ενώ την ίδια στιγμή οι ουκρανικές αρχές κατά της διαφθοράς άνοιγαν νέο φάκελο μέσα στον σκληρό πυρήνα του κρατικού μηχανισμού.

Σπύρος Σιδέρης

Πριν ακόμη γίνει γνωστό τι ακριβώς έφερε ο Γουίτκοφ από το Κρεμλίνο, στην ουκρανική πρωτεύουσα είχε ήδη αρχίσει να κυκλοφορεί το ερώτημα που κανείς επισήμως δεν θέλει να αγγίξει: είναι η «Καρχηδόνα» απλώς μια ποινική έρευνα ή η αρχή μιας νέας εσωτερικής πίεσης προς τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, την ώρα που στο διπλωματικό τραπέζι αυξάνονται οι απαιτήσεις για το τέλος του πολέμου;

Η NABU μπαίνει εκεί όπου πονά η εξουσία

Η «Καρχηδόνα» δεν μοιάζει με μια ακόμη συνηθισμένη υπόθεση διαφθοράς. Σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινώσει η NABU και η SAPO, η έρευνα αφορά φερόμενη εγκληματική οργάνωση με επικεφαλής υψηλόβαθμο στέλεχος της Γενικής Εισαγγελίας, η οποία φέρεται να παρείχε προστασία σε δίκτυο τηλεφωνικών κέντρων για απάτες και να διευκόλυνε τη νομιμοποίηση παράνομων εσόδων.

Οι έρευνες μέσα στη Γενική Εισαγγελία ήταν αρκετές για να προκαλέσουν ισχυρές αντιδράσεις.

Η ίδια η υπηρεσία υποστήριξε ότι οι ερευνητές ενδέχεται να απέκτησαν πρόσβαση και σε φακέλους άσχετους με τη συγκεκριμένη υπόθεση, μεταξύ αυτών και υλικό που αφορά ενέργειες στελεχών της NABU και της SAPO.

Η εικόνα είναι δύσκολο να περάσει απαρατήρητη: δύο από τους ισχυρότερους μηχανισμούς του ουκρανικού κράτους βρίσκονται πλέον αντιμέτωποι, με τον έναν να ερευνά τον άλλον και τα αρχεία να μετατρέπονται σε νέο πεδίο σύγκρουσης.

Από το Κρεμλίνο κατευθείαν στον Ζελένσκι

Την ίδια ώρα, οι Γουίτκοφ και Κούσνερ έφθαναν στο Κίεβο μετά τη συνάντησή τους με τον Πούτιν.

Οι συνομιλίες με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι πραγματοποιήθηκαν σε τρεις γύρους, ενώ στη συνέχεια συμμετείχαν και εκπρόσωποι της Βρετανίας, της Γαλλίας και της Γερμανίας.

Στο τραπέζι βρέθηκαν το ενδεχόμενο νέων διαπραγματεύσεων, οι εγγυήσεις ασφαλείας, η οικονομική στήριξη και, αναπόφευκτα, το Ντονμπάς, που παραμένει ένα από τα δυσκολότερα σημεία οποιασδήποτε συμφωνίας.

Ο Ζελένσκι επιχείρησε να σπάσει την ένταση ευχαριστώντας τους δύο Αμερικανούς επειδή κατά την παρουσία τους δεν σημειώθηκαν πλήγματα στην ουκρανική πρωτεύουσα.

«Δουλέψατε ακόμη καλύτερα από τους Patriot», είπε χαριτολογώντας.

Το αστείο, όμως, δεν έκρυβε τη δυσκολία της στιγμής. Οι άνθρωποι του Τραμπ έφθαναν από τη Μόσχα με το βλέμμα στραμμένο σε μια πιθανή διαπραγμάτευση, ενώ στο εσωτερικό της χώρας άνοιγε ακόμη ένα μέτωπο που μπορούσε να περιορίσει τους πολιτικούς ελιγμούς του Ουκρανού προέδρου.

Το σενάριο της πίεσης

Η χρονική σύμπτωση της «Καρχηδόνας» με την αμερικανική αποστολή ήταν αρκετή για να τροφοδοτήσει σενάρια ότι η NABU χρησιμοποιείται ως μοχλός πίεσης προς τον Ζελένσκι, ώστε να εμφανιστεί πιο δεκτικός σε προτάσεις για τον τερματισμό του πολέμου.

Μέχρι στιγμής, ωστόσο, δεν υπάρχει δημόσια απόδειξη ότι η επιχείρηση ξεκίνησε ύστερα από αμερικανική παρέμβαση ή ότι συνδέεται επιχειρησιακά με τις συνομιλίες του Κιέβου.

Υπάρχει όμως μια πολιτική παράμετρος που δύσκολα αγνοείται. Η ανεξαρτησία της NABU και της SAPO έχει συνδεθεί στενά με τις απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των δυτικών εταίρων της Ουκρανίας. Μια ανοιχτή σύγκρουση της προεδρίας με τους δύο θεσμούς θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές τριβές με την Ευρώπη, ακριβώς τη στιγμή που το Κίεβο εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από ευρωπαϊκή οικονομική, στρατιωτική και πολιτική στήριξη.

Αυτό είναι ίσως το πιο δύσκολο σημείο για τον Ζελένσκι: οποιαδήποτε κίνηση στο εσωτερικό έχει πλέον και εξωτερικό κόστος.

Δύο μέτωπα, ένας πρόεδρος

Ο Ουκρανός πρόεδρος βρίσκεται έτσι μπροστά σε δύο ταυτόχρονες πιέσεις. Στο διπλωματικό πεδίο, οι άνθρωποι του Τραμπ επιστρέφουν από τη Μόσχα αναζητώντας δρόμο προς μια νέα διαπραγμάτευση. Στο εσωτερικό, οι αρχές κατά της διαφθοράς πλησιάζουν όλο και περισσότερο σε νευραλγικά σημεία του κρατικού μηχανισμού.

Κανείς δεν μπορεί ακόμη να αποδείξει ότι τα δύο μέτωπα συνδέονται.

Το γεγονός όμως ότι άνοιξαν σχεδόν ταυτόχρονα είναι αρκετό για να τροφοδοτήσει το παρασκήνιο.

Και στο Κίεβο, όπου κάθε κίνηση διαβάζεται πλέον όχι μόνο για αυτό που είναι αλλά και για αυτό που μπορεί να σημαίνει, η «Καρχηδόνα» κινδυνεύει να εξελιχθεί από μια μεγάλη ποινική υπόθεση σε ακόμη έναν παράγοντα της μάχης για το ποιος θα καθορίσει τους όρους της επόμενης ημέρας στην Ουκρανία.