Οικονομικός ασφυκτικός κλοιός στα διαγνωστικά εργαστήρια και η απειλή για την πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας
✨Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιωτικής Πρωτοβάθμιας Υγείας ζητά από την κυβέρνηση την αποκατάσταση των προ-μνημονιακών θεσμικών και οικονομικών συνθηκών στον κλάδο.
✨Ο ΕΟΠΥΥ διατηρεί κλειστούς προϋπολογισμούς και επιβάλλει clawback έως 50%, καθιστώντας την Ελλάδα μοναδική στην ΕΕ με τέτοιου ύψους αναγκαστικές κρατήσεις.
✨Οι αποζημιώσεις των εργαστηρίων παραμένουν καθηλωμένες σε τιμές του 1991, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη το σύγχρονο κόστος και η τεχνολογική εξέλιξη.
✨Η διεύρυνση παροχών υψηλού κόστους γίνεται χωρίς αύξηση προϋπολογισμού, ενώ το clawback καλύπτει τις υπερβάλλουσες δαπάνες μετακυλίοντας το κόστος στους ιδιώτες παρόχους.
Καθώς το κυβερνητικό επιτελείο οριστικοποιεί τις εξαγγελίες που αναμένεται να παρουσιαστούν στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, ο κλάδος της ιδιωτικής πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας βρίσκεται αντιμέτωπος με μια παρατεταμένη οικονομική κρίση. Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Σωματείων Ιδιωτικής Πρωτοβάθμιας Υγείας, η οποία εκπροσωπεί πανελλαδικά περίπου 2.400 μικρά και μεσαία εργαστήρια, απέστειλε ανοικτή επιστολή στον πρωθυπουργό και τον υπουργό Υγείας.
Το κεντρικό μήνυμα της παρέμβασης διαφοροποιείται από τις συνηθισμένες διεκδικήσεις των παραγωγικών φορέων κατά την περίοδο της ΔΕΘ, καθώς δεν επικεντρώνεται σε αιτήματα για νέες οικονομικές παροχές, αυξήσεις ή επιδόματα. Αντίθετα, θέτει ως επιτακτική ανάγκη την άμεση αποκατάσταση των θεσμικών και οικονομικών συνθηκών που ίσχυαν πριν από την περίοδο των μνημονίων.
Οι εκπρόσωποι των εργαστηριακών ιατρών σημειώνουν ότι ο τομέας τους παραμένει ο μοναδικός στην ελληνική οικονομία που συνεχίζει να λειτουργεί υπό το καθεστώς των αναγκαστικών περικοπών που επιβλήθηκαν το 2010, την ώρα που άλλοι επαγγελματικοί κλάδοι έχουν επανέλθει σε ρυθμούς κανονικότητας.
Οι δομικές στρεβλώσεις του ΕΟΠΥΥ και το βάρος του clawback
Παρά την επίσημη ολοκλήρωση των προγραμμάτων προσαρμογής το 2019, το πλαίσιο που διέπει τις σχέσεις του ΕΟΠΥΥ με τα ιδιωτικά διαγνωστικά εργαστήρια παραμένει αμετάβλητο. Ο οργανισμός, ως ο κύριος αγοραστής υπηρεσιών υγείας στη χώρα, διατηρεί την πολιτική των κλειστών προϋπολογισμών, επιβάλλοντας παράλληλα τον μηχανισμό των αναγκαστικών επιστροφών (clawback) και των υποχρεωτικών εκπτώσεων (rebate) που φτάνουν έως και το 50%.
Η πρακτική αυτή, σύμφωνα με τα στοιχεία της Ομοσπονδίας, καθιστά την Ελλάδα τη μοναδική χώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση που εφαρμόζει τέτοιου ύψους αναγκαστικές κρατήσεις στις διαγνωστικές εξετάσεις.
Παράλληλα, οι αποζημιώσεις των εργαστηρίων παραμένουν καθηλωμένες στις ασφαλιστικές τιμές του κρατικού τιμολογίου του 1991, μειωμένες περαιτέρω κατά 45%. Η τιμολογιακή αυτή πολιτική δεν στηρίζεται σε επικαιροποιημένες μελέτες πραγματικής κοστολόγησης των εξετάσεων, αλλά σε διοικητικούς προσδιορισμούς που δεν λαμβάνουν υπόψη την τεχνολογική εξέλιξη και το σύγχρονο κόστος λειτουργίας των εργαστηριακών υποδομών.
Η διεύρυνση των παροχών χωρίς οικονομική πρόβλεψη
Η απόσταση μεταξύ των υποχρεώσεων που αναλαμβάνει η πολιτεία και των πόρων που διαθέτει στην πρωτοβάθμια υγεία διευρύνεται συνεχώς. Στο θεσμικό πλαίσιο προστίθενται τακτικά νέες διαγνωστικές εξετάσεις υψηλού κόστους, όπως η γονιδιακή δοκιμασία Prosigna Breast που εντάχθηκε στη θετική λίστα τον Αύγουστο του 2026, χωρίς παράλληλη αύξηση του συνολικού προϋπολογισμού του ΕΟΠΥΥ.
Η πάγια αιτιολογία που συνοδεύει τις σχετικές υπουργικές αποφάσεις αναφέρει ότι δεν προκαλείται επιπλέον δαπάνη για τον κρατικό προϋπολογισμό, ακριβώς επειδή η όποια υπερβάλλουσα δαπάνη καλύπτεται αυτόματα από τον μηχανισμό του clawback.
Με την ίδια λογική, η διεύρυνση των κατηγοριών των ασθενών με μηδενική συμμετοχή στη φαρμακευτική και διαγνωστική δαπάνη λειτουργεί ως μέτρο κοινωνικής πολιτικής της πολιτείας, το κόστος του οποίου μετακυλίεται εξ ολοκλήρου στους ιδιώτες παρόχους υγείας.