Καμπανάκι από ΣΦΕΕ στον πρωθυπουργό: Σε οριακό σημείο η πρόσβαση των ασθενών στα καινοτόμα φάρμακα

Σε μια δραματική έκκληση προς την ηγεσία της χώρας παραμονές της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, ο Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος απέστειλε επίσημη επιστολή προς τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, περιγράφοντας με μελανά χρώματα την κατάσταση στην εγχώρια φαρμακευτική αγορά.

Με κεντρικό σύνθημα την προάσπιση της πρόσβασης των Ελλήνων ασθενών στις νέες θεραπείες, ο εκπρόσωπος του κλάδου προειδοποιεί ότι το υφιστάμενο μοντέλο χρηματοδότησης έχει εξαντλήσει πλήρως τα περιθώρια αντοχής του. Τα συσσωρευμένα προβλήματα δεν απειλούν πλέον μόνο την οικονομική βιωσιμότητα των επιχειρήσεων του τομέα, αλλά πλήττουν άμεσα τον πυρήνα της δημόσιας υγείας, θέτοντας σε κίνδυνο τη συνολική λειτουργικότητα του εθνικού συστήματος υγειονομικής περίθαλψης.

Τα παράδοξα μιας φαρμακευτικής αγοράς που εκτροχιάζεται

Η αναλυτική χαρτογράφηση των οικονομικών δεδομένων αποκαλύπτει μια σειρά από δομικές στρεβλώσεις που αποδεικνύουν την πλήρη αποτυχία του σημερινού πλαισίου. Είναι αξιοσημείωτο πως, ενώ η χώρα καταγράφει σταθερή μείωση της ανεργίας, η κρατική δαπάνη για την κάλυψη των ανασφάλιστων πολιτών διογκώνεται συνεχώς, αγγίζοντας πλέον το πρωτοφανές ποσό των 350 εκατομμυρίων ευρώ. Την ίδια στιγμή, η δαπάνη μέσω του Ινστιτούτου Φαρμακευτικής Έρευνας και Τεχνολογίας για τις έκτακτες εισαγωγές φαρμάκων έχει εκτιναχθεί στα 550 εκατομμύρια ευρώ. Η εξέλιξη αυτή μετατρέπει ουσιαστικά έναν κρατικό φορέα εκτάκτων αναγκών στον μεγαλύτερο προμηθευτή της ελληνικής αγοράς, αποτυπώνοντας την αδυναμία του τακτικού συστήματος να καλύψει τις ανάγκες.

Η ασφυξία στα νοσοκομεία και το ρεκόρ των αναγκαστικών επιστροφών

Ακόμη πιο ανησυχητική διαγράφεται η εικόνα στο νοσοκομειακό περιβάλλον, έναν χώρο όπου τόσο η ζήτηση όσο και η προσφορά τελούν υπό τον πλήρη έλεγχο της Πολιτείας. Η φαρμακευτική δαπάνη στα νοσοκομεία συνεχίζει την ανηφορική της τροχιά, με αποτέλεσμα οι υποχρεωτικές επιστροφές για τα φάρμακα αξίας άνω των 30 ευρώ να ξεπερνούν το εξωφρενικό ποσοστό του 80%. Η Ελλάδα κατέχει πλέον την αρνητική πρωτιά των υψηλότερων υποχρεωτικών επιστροφών στην Ευρώπη, οι οποίες μάλιστα επιβάλλονται επί των χαμηλότερων αρχικών τιμών διάθεσης. Παράλληλα, η επιβολή αναδρομικών κρατήσεων ακόμη και σε σκευάσματα που ουδέποτε ζήτησαν κρατική αποζημίωση, όπως συνέβη στο πρόγραμμα πρόληψης για την παχυσαρκία, εντείνει την αβεβαιότητα, καθώς πραγματοποιείται χωρίς προηγούμενη διαβούλευση ή θεσμική προβλεψιμότητα.

Το διευρυνόμενο χρηματοδοτικό κενό και η αποθάρρυνση των επενδύσεων

Παρά τις διαρκείς δεσμεύσεις και τις πολυάριθμες νομοθετικές παρεμβάσεις των τελευταίων ετών, τα ληφθέντα μέτρα αποδεικνύονται ανεπαρκή. Το χρηματοδοτικό χάσμα ανάμεσα στους διαθέσιμους δημόσιους πόρους και στις πραγματικές θεραπευτικές ανάγκες των πολιτών διευρύνεται διαρκώς, με το βάρος να μετακυλίεται βίαια στις φαρμακευτικές επιχειρήσεις. Η τακτική της διαρκούς ανακατανομής των επιβαρύνσεων δεν συνιστά ουσιαστικό έλεγχο της δαπάνης, αλλά οξύνει τις ανισότητες εντός του κλάδου και τιμωρεί πρωτίστως τη φαρμακευτική καινοτομία. Την ίδια στιγμή, η απουσία ενός ανταγωνιστικού πλαισίου κινήτρων για την Κλινική Έρευνα διαμορφώνει ένα εχθρικό περιβάλλον, το οποίο αντί να προσελκύει διεθνή κεφάλαια και νέες τεχνολογίες, λειτουργεί αποτρεπτικά για κάθε επενδυτική πρωτοβουλία.

Η ανάγκη για εθνική στρατηγική και η αξιοποίηση του πλεονάσματος

Η συνέχιση της παρούσας κατάστασης εγκυμονεί άμεσους κινδύνους για την υγειονομική φροντίδα στη χώρα. Αν δεν διασφαλιστεί άμεσα η βιώσιμη χρηματοδότηση των νέων θεραπειών, η Ελλάδα θα βρεθεί αντιμέτωπη με δραματικές καθυστερήσεις ή και πλήρη αδυναμία εισαγωγής νέων καινοτόμων φαρμάκων, σταδιακή αποεπένδυση, αλλά και αποσύρσεις ήδη κυκλοφορούντων σκευασμάτων. Για την αντιμετώπιση της κρίσης, απαιτείται η άμεση διαμόρφωση μιας εθνικής στρατηγικής για το φάρμακο. Αυτή πρέπει να περιλαμβάνει την ουσιαστική ενίσχυση της δημόσιας χρηματοδότησης με αξιοποίηση μέρους του δημοσιονομικού υπερπλεονάσματος, τον πραγματικό έλεγχο της δαπάνης μέσω ψηφιακών εργαλείων, θεραπευτικών πρωτοκόλλων και μητρώων ασθενών, καθώς και τη θεσμοθέτηση ενός σταθερού επενδυτικού πλαισίου που θα εγγυάται την ισότιμη και έγκαιρη πρόσβαση των ασθενών στις θεραπείες του σήμερα και του αύριο.