Ο σχεδιασμός της Αθήνας μετά το αβέβαιο μέλλον των “ήρεμων νερών”-Απομακρύνεται τετ-α-τετ Μητσοτάκη-Ερντογάν στον ΟΗΕ

Τρία χρόνια μετά την δρομολόγησή της, το καλοκαίρι του 2023 με την συνάντηση Μητσοτάκη- Ερντογάν στο Βίλνιους της Λιθουανίας, η πολιτική των “ήρεμων νερών”- που έφερε αποτελέσματα σε επιμέρους πεδία (μείωση παραβιάσεων, οικονομική συνεργασία, μεταναστευτικό), αλλά όχι βήματα προόδου όσον αφορά τις διαφωνίες των δύο χωρών- χαρακτηρίζεται από αβεβαιότητα όσον αφορά το μέλλον της. Και το ερώτημα εάν έχει εξαντλήσει τα όριά της πλανάται πλέον στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, στον απόηχο της νέας έξαρσης του τουρκικού αναθεωρητισμού.

Απόστολος Χονδρόπουλος

Η Αθήνα παρακολουθεί τις τουρκικές προκλήσεις με ψυχραιμία και στέλνει μηνύματα για την δική της αποφασιστικότητα να συνεχίσει να πορεύεται με το τρίπτυχο:  άσκηση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων, ενίσχυση του διπλωματικού κεφαλαίου και ενίσχυση της αποτρεπτικής ικανότητας της χώρας.

Επιλογή της κυβέρνησης παραμένει βέβαια ο διάλογος και η επιδίωξη σχέσεων καλής γειτονίας, εκπέμπεται ωστόσο ξεκάθαρο μήνυμα προς την Άγκυρα.

Και ο ίδιος ο  Κυριάκος Μητσοτάκης διαμήνυσε χθες από το Υπουργικό Συμβούλιο ότι «προφανώς και θέλουμε καλές σχέσεις γειτονίας με την Τουρκία, αλλά δεν συζητούμε τίποτα άλλο πέραν της οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ, στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο».

Παράλληλα ξεκαθάρισε πως οι αντιδράσεις της Τουρκίας για τα ελληνικά Χωροταξικά Πλαίσια  δεν επηρεάζουν καθόλου τον δικό μας σχεδιασμό, ενώ διαμήνυσε ότι « οι περιοχές ελληνικής κυριαρχίας είναι αναμφισβήτητες και είμαστε έτοιμοι να τις προασπίσουμε ανά πάσα στιγμή».                                                                                                                                                       

Τα «ήρεμα νερά δεν είναι αυτοσκοπός»

Σε αντίστοιχο κλίμα ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης έχει σπεύσει να ξεκαθαρίσει πως «τα ήρεμα νερά δεν συνιστούν αυτοσκοπό αλλά το μέσο για την εξυπηρέτηση των εθνικών μας στόχων», ενώ ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης συμπλήρωσε πως τα “ήρεμα νερά” δεν είναι ούτε αυτοσκοπός, ούτε η βασική μας πολιτική».

«Δηλαδή τα “ήρεμα νερά” μόνο και μόνο για να υπάρχουν. Ναι, επιδιώκουμε τον διάλογο, επιδιώκουμε το καλό κλίμα, αλλά ταυτόχρονα μεγαλώνουμε ουσιαστικά τη χώρα”, ανέφερε χαρακτηριστικά.

Διπλωματικές κινήσεις

Αντιδρώντας στις τελευταίες τουρκικές προκλήσεις, η Ελλάδα προετοιμάζει και τις αναγκαίες διπλωματικές κινήσεις σε ΟΗΕ και ΕΕ.

Η άτυπη συνεδρίαση του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ προγραμματίζεται για τις αρχές Σεπτεμβρίου και η τακτική Σύνοδος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου θα διεξαχθεί στα μέσα Οκτωβρίου, ενώ η κυβέρνηση πιέζεται από την αντιπολίτευση να θέσει ζήτημα κυρώσεων προς την Τουρκία.                                                                       ¨                         

Το νομοσχέδιο για τη «γαλάζια πατρίδα»

Νέες αναταράξεις στα «ήρεμα νερά» προμηνύονται από το νομοσχέδιο για την «γαλάζια πατρίδα» που η τουρκική κυβέρνηση φέρεται να προγραμματίζει να φέρει μέσα στο φθινόπωρο. Παρά το γεγονός ότι η Αθήνα επαναλαμβάνει σε κάθε ευκαιρία πως οι μονομερείς πρωτοβουλίες της Τουρκίας- όπως η θεσμοθέτηση δύο θαλάσσιων πάρκων σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο- δεν παράγουν έννομα αποτελέσματα, είναι σαφής η τακτική της γειτονικής χώρας να επιδιώκει δημιουργία ατμόσφαιρας τετελεσμένων.

Ταυτόχρονα μένει να φανεί στην πράξη ποιες θα είναι οι αντιδράσεις της Άγκυρας όταν εκδοθεί η NAFTEX για τις έρευνες για το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου που αναζωπυρώθηκε με ενεργή πλέον γαλλική συμμετοχή μετά την είσοδο της Meridiam, ενός από τους κορυφαίους διεθνείς επενδυτές, φορείς ανάπτυξης και διαχειριστές έργων υποδομής.                            

Μέσα σε αυτή την ατμόσφαιρα το ενδεχόμενο συνάντησης του κ. Μητσοτάκη με τον κ. Ερντογάν το τρίτο δεκαήμερο του Σεπτεμβρίου στην Νέα Υόρκη, όπου θα διεξαχθεί η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, δείχνει να απομακρύνεται, γεγονός που, εφόσον επιβεβαιωθεί, θα ενισχύσει την αίσθηση ότι «παγώνει» ο διάλογος σε ανώτατο επίπεδο. Ζητούμενο είναι βέβαια να παραμείνουν ανοιχτοί οι δίαυλοι επικοινωνίας για την διαχείριση εντάσεων και την αποφυγή κρίσεων.

Η κριτική στο εσωτερικό και η απάντηση σε Σαμαρά

Η κατάσταση τις ελληνοτουρκικές σχέσεις έχει αντανάκλαση και στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό, όπου το κυβερνών κόμμα δέχεται κριτική για την πολιτική των “ήρεμων νερών”, μεταξύ άλλων και από τον Αντώνη Σαμαρά ο οποίος απευθύνεται και σε ένα κοινό δεξιών ψηφοφόρων τους οποίους επιχειρεί και η ΝΔ να επαναπροσεγγίσει ενόψει εκλογών.

Η κυβερνητική απάντηση στην άποψη Σαμαρά ότι  «το διεθνές ξέπλυμα της Τουρκίας, με φιλίες και κατευνασμούς, φέρνει νέα τετελεσμένα σε βάρος της πατρίδας μας» αποτυπώνεται στην  επιχειρηματολογία ότι η χώρα μας έχει ενισχυθεί σε όλα τα επίπεδα, ότι ο διάλογος δεν σημαίνει υποχωρήσεις και ότι όλες οι κυβερνήσεις έχουν ακολουθήσει πολιτική ανοιχτών διαύλων με την γειτονική χώρα. Ειδικά μάλιστα για τον κ. Σαμαρά τονίζουν ότι ως πρωθυπουργός συνάντησε δύο φορές τον κ. Ερντογάν και υπήρξαν έξι κύκλοι διερευνητικών επαφών με την Τουρκία.