Το επικίνδυνο παιχνίδι του Τομ Μπάρακ στη Συρία
✨Οι Ηνωμένες Πολιτείες αφαίρεσαν τη Συρία από τον κατάλογο χωρών που υποστηρίζουν την τρομοκρατία μετά από 46 χρόνια, ανοίγοντας δρόμο για επενδύσεις και οικονομική ανάκαμψη.
✨Η κίνηση ακολούθησε μήνες διαπραγματεύσεων, με κύριους παράγοντες τον Ντόναλντ Τραμπ, τον Μάρκο Ρούμπιο και τον Τομ Μπάρακ, που προσπάθησε να συνδέσει τη συμφωνία με περιφερειακή σταθερότητα.
✨Η Ουάσιγκτον διατήρησε στοχευμένες κυρώσεις και απαιτεί τη συνεργασία της Συρίας κατά του Ισλαμικού Κράτους, ενώ περιορίζει τις εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου για να διασφαλίσει τη συμμόρφωση.
✨Παρά τις προκλήσεις με Τουρκία και Ισραήλ, ο Μπάρακ επιδιώκει να προσελκύσει επενδύσεις και να αποφύγει νέες συγκρούσεις, διατηρώντας ανοιχτή τη διπλωματική επικοινωνία στην περιοχή.
Ύστερα από 46 χρόνια, οι Ηνωμένες Πολιτείες έσβησαν τη Συρία από τον κατάλογο των κρατών που υποστηρίζουν την τρομοκρατία, κλείνοντας ένα κεφάλαιο που άνοιξε το 1979, επί προεδρίας Χάφεζ αλ Άσαντ. Για τη Δαμασκό, ο αποχαρακτηρισμός δεν προσφέρει μόνο διπλωματική αποκατάσταση. Αφαιρεί ένα από τα σοβαρότερα εμπόδια για την επιστροφή διεθνών τραπεζών, ασφαλιστικών εταιρειών και επενδυτικών κεφαλαίων σε μια χώρα που χρειάζεται δισεκατομμύρια για την ανοικοδόμησή της. Πίσω από την αμερικανική στροφή προηγήθηκαν μήνες διαπραγματεύσεων: ο Ντόναλντ Τραμπ έδωσε την πολιτική εντολή, ο Μάρκο Ρούμπιο ολοκλήρωσε τη διαδικασία και ο Τομ Μπάρακ ανέλαβε τις δύσκολες επαφές μεταξύ Ουάσιγκτον, Άγκυρας και Δαμασκού.
Ο στενός συνεργάτης του Αμερικανού προέδρου επιχειρεί τώρα κάτι πολύ πιο φιλόδοξο: να συνδέσει την οικονομική επιστροφή της Συρίας με μια νέα περιφερειακή ισορροπία, στην οποία η Τουρκία ενισχύει την παρουσία της και το Ισραήλ αρνείται να χάσει την ελευθερία κινήσεων που απέκτησε μετά την πτώση του καθεστώτος Άσαντ.
Η απόφαση που περίμενε η Δαμασκός
Η άρση του χαρακτηρισμού τέθηκε σε ισχύ μετά την ολοκλήρωση της 45ήμερης εξέτασης από το Κογκρέσο. Ο Τραμπ είχε ενημερώσει επισήμως το αμερικανικό νομοθετικό σώμα στις 8 Ιουλίου, έπειτα από τη συνάντησή του με τον Σύρο πρόεδρο Αχμέντ αλ-Σαράα, στο περιθώριο της συνόδου του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα.
Ο Ρούμπιο αιτιολόγησε την κίνηση επικαλούμενος τις ενέργειες και τις δεσμεύσεις της νέας συριακής κυβέρνησης να απομακρύνει τη χώρα από πράξεις διεθνούς τρομοκρατίας. Παράλληλα, η Ουάσιγκτον αφαίρεσε το Μέτωπο αλ Νούσρα από ξεχωριστό καθεστώς κυρώσεων ως διεθνώς προσδιορισμένη τρομοκρατική οργάνωση. Πρόκειται για την οργάνωση της οποίας υπήρξε επικεφαλής ο αλ-Σαράα, προτού διακόψει τις σχέσεις του με την Αλ Κάιντα το 2016. Στον κατάλογο των κρατών που υποστηρίζουν την τρομοκρατία παραμένουν πλέον μόνο η Κούβα, το Ιράν και η Βόρεια Κορέα.
Στη συριακή πρωτεύουσα, ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας Σαφουάτ Ρασλάν μίλησε για ιστορική επιστροφή στην παγκόσμια οικονομία. Ο υπουργός Οικονομικών Μοχάμεντ Γιούσρ Μπαρνίγια έστρεψε την προσοχή στις επενδύσεις, στις νέες τεχνολογίες και στην επανασύνδεση του τραπεζικού συστήματος με τις διεθνείς αγορές.
Το τίμημα της αμερικανικής στροφής
Η Ουάσιγκτον, πάντως, δεν παρέδωσε λευκή επιταγή. Παραμένουν ενεργές οι στοχευμένες κυρώσεις κατά του Μπασάρ αλ Άσαντ, στελεχών του προηγούμενου καθεστώτος, διακινητών ναρκωτικών, οργανώσεων που συνδέονται με το Ισλαμικό Κράτος και την Αλ Κάιντα, καθώς και ιρανικών δικτύων.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters, η συριακή κυβέρνηση συμφώνησε στις συνομιλίες με την αμερικανική πλευρά να περιορίσει δραστικά τις εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου. Οι ΗΠΑ απαιτούν επίσης συνεργασία κατά του Ισλαμικού Κράτους, αυστηρούς μηχανισμούς για την καταπολέμηση του ξεπλύματος χρήματος και εγγυήσεις ότι η χώρα δεν θα μετατραπεί ξανά σε ασφαλή βάση ένοπλων οργανώσεων.
Ο αποχαρακτηρισμός λειτουργεί, συνεπώς, ως προκαταβολή εμπιστοσύνης. Εάν ο αλ-Σαράα εφαρμόσει όσα υποσχέθηκε, οι επενδύσεις μπορούν να επιταχυνθούν. Εάν αλλάξει πορεία, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών εξακολουθεί να διαθέτει αρκετά εργαλεία για να ανακόψει τη ροή κεφαλαίων.
Ο Μπάρακ και το τουρκικό χαρτί
Ο Τομ Μπάρακ διαθέτει κάτι σημαντικότερο από έναν επίσημο τίτλο: την προσωπική εμπιστοσύνη του Τραμπ. Επιχειρηματίας με μακρά διαδρομή στις επενδύσεις, τοποθετήθηκε πρέσβης στην Τουρκία και ανέλαβε παράλληλα ειδικός απεσταλμένος για τη Συρία και το Ιράκ.
Στον σχεδιασμό που προωθεί, η οικονομική ανάκαμψη θεωρείται προϋπόθεση για να αποφευχθεί ένας νέος κατακερματισμός. Η Τουρκία κατέχει κεντρική θέση, καθώς διαθέτει ισχυρό στρατό, οικονομικές δυνατότητες και άμεση πρόσβαση στην ηγεσία της Δαμασκού.
Ο Μπάρακ δεν υπέγραψε την τελική απόφαση. Ανέλαβε, όμως, να υπερασπιστεί τη νέα προσέγγιση στον Λευκό Οίκο, να κρατήσει ανοιχτή τη γραμμή με τον αλ-Σαράα και να πείσει τις αμερικανικές υπηρεσίες ότι μια οικονομικά λειτουργική Συρία εξυπηρετεί καλύτερα τα συμφέροντα των ΗΠΑ από μια διαλυμένη χώρα όπου θα επέστρεφαν οι τζιχαντιστικές οργανώσεις και η ιρανική επιρροή.
Το αεροδρόμιο που παραλίγο να ανάψει τη φωτιά
Το σχέδιο δοκιμάστηκε όταν το Ισραήλ βομβάρδισε το στρατιωτικό αεροδρόμιο Αμπού αλ Ντουχούρ, θεωρώντας ότι η Τουρκία ετοιμαζόταν να εγκαταστήσει εκεί στρατιωτικό εξοπλισμό. Η Άγκυρα δεν είχε προειδοποιηθεί και, σύμφωνα με τον Μπάρακ, θα μπορούσε να είχε προετοιμάσει απάντηση βλέποντας ισραηλινά αεροσκάφη να κινούνται προς τα σύνορά της.
Ο Αμερικανός απεσταλμένος παραδέχθηκε ότι «ψύχραιμα μυαλά» απέτρεψαν την κλιμάκωση και αποκάλυψε πως οι ΗΠΑ σχεδιάζουν μηχανισμό αποτροπής σύγκρουσης μεταξύ Τουρκίας, Ισραήλ και Συρίας.
Με αμερικανική μεσολάβηση πραγματοποιήθηκαν ήδη επαφές Σύρων και Ισραηλινών αξιωματούχων στην Ιορδανία, με αντικείμενο τον περιορισμό των επιδρομών και την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων για συμφωνία ασφαλείας. Η Συρία βγήκε από την αμερικανική μαύρη λίστα, όχι όμως από το γεωπολιτικό ναρκοπέδιο. Το στοίχημα του Μπάρακ είναι να φέρει επενδυτές σε μια χώρα όπου Τουρκία και Ισραήλ πλησίασαν επικίνδυνα σε ευθεία αναμέτρηση. Εάν αποτύχει, καμία πολιτική υπογραφή δεν θα είναι αρκετή για να σταματήσει τον επόμενο πύραυλο.