Τι διαφοροποιεί το πακέτο της φετινής ΔΕΘ-Τα κρίσιμα στοιχεία και ο ευρύτερος πολιτικός σχεδιασμός

Το τελικό πακέτο της ΔΕΘ βρίσκεται ακόμη υπό διαμόρφωση και σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες θα κινηθεί ανάμεσα στην ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος, τη στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και τη διατήρηση της δημοσιονομικής αξιοπιστίας. Το ζητούμενο είναι να επιστραφεί στην κοινωνία μέρος του δημοσιονομικού χώρου, χωρίς να δημιουργείται η εντύπωση ότι ανοίγει ένας κύκλος ανεξέλεγκτων παροχών.

Τα στοιχεία διαφοροποιούν τη φετινή ΔΕΘ είναι δύο: αφενός οι εξαγγελίες θα έχουν μόνιμο αποτύπωμα και δεν θα περιοριστούν σε εφάπαξ ενισχύσεις αφετέρου στο μείγμα των μέτρων που θα ανακοινώσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπάρχει ευρύτερος πολιτικός σχεδιασμός.

Η κυβέρνηση θέλει να δείξει ότι ο κύκλος των φορολογικών ελαφρύνσεων συνεχίζεται, αλλά ταυτόχρονα ότι περνά σε μια νέα φάση, όπου στο επίκεντρο μπαίνουν περισσότερο οι επενδύσεις, οι ΜμΕ και η παραγωγικότητα.

Το πραγματικό «κλειδί» της φετινής ΔΕΘ, επομένως, δεν θα είναι μόνο το ύψος του πακέτου. Θα είναι ποιο κομμάτι του δημοσιονομικού χώρου θα γίνει μόνιμη ελάφρυνση και ποιο θα κατευθυνθεί σε χρηματοδοτικά εργαλεία.

Και αυτό είναι που θα δείξει, σε μεγάλο βαθμό, όχι μόνο τι θα ανακοινώσει ο πρωθυπουργός στη Θεσσαλονίκη, αλλά και τι οικονομική και πολιτική στρατηγική προετοιμάζει η κυβέρνηση για το 2027.

Οι ΜμΕ στο επίκεντρο της νέας στρατηγικής

Ένα από τα στοιχεία που φαίνεται να αποκτά ιδιαίτερο βάρος είναι η στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Και εδώ υπάρχει μια σημαντική λεπτομέρεια που έχει τη δική της πολιτική σημασία.

Στο τραπέζι βρίσκεται η μόχλευση κεφαλαίων περίπου 4 δισ. ευρώ για τις ΜμΕ. Δεν πρόκειται, όμως, για δημοσιονομική δαπάνη 4 δισ. ευρώ. Το ποσό αφορά έναν ευρύτερο χρηματοδοτικό βραχίονα, ο οποίος θα μπορούσε να κινητοποιήσει κεφάλαια για επενδύσεις και ανάπτυξη.

Η διάκριση αυτή δεν είναι απλώς τεχνική. Είναι κρίσιμη και για το πολιτικό αφήγημα της κυβέρνησης, καθώς επιτρέπει στην Αθήνα να μιλήσει για ένα σημαντικό χρηματοδοτικό εργαλείο χωρίς να εμφανίσει αντίστοιχη επιβάρυνση του κρατικού προϋπολογισμού.

Το μήνυμα που επιχειρείται να περάσει είναι ότι οι ΜμΕ δεν χρειάζονται μόνο φορολογικές ελαφρύνσεις, αλλά και πρόσβαση σε χρηματοδότηση, ώστε να μπορούν να επενδύσουν, να μεγαλώσουν και να δημιουργήσουν νέες θέσεις εργασίας.

Το διαθέσιμο εισόδημα παραμένει ο «πυρήνας»

Στο δεύτερο επίπεδο του σχεδιασμού βρίσκεται το διαθέσιμο εισόδημα. Η κυβέρνηση φαίνεται να επιμένει στη γραμμή ότι μέρος του δημοσιονομικού χώρου πρέπει να επιστρέφει στην κοινωνία, με έμφαση όμως σε μόνιμες παρεμβάσεις.

Εδώ βρίσκεται και μία από τις δυσκολότερες εξισώσεις για το οικονομικό επιτελείο: πόσα χρήματα μπορούν να διατεθούν, σε ποιες κατηγορίες και κυρίως με ποιο δημοσιονομικό αποτύπωμα από το 2027 και μετά.

Οι τελικές αποφάσεις επομένως δεν είναι μόνο θέμα ύψους των παροχών. Είναι και θέμα πολιτικής στόχευσης. Νοικοκυριά, οικογένειες, εργαζόμενοι και συνταξιούχοι παραμένουν στο κάδρο, αλλά η κυβέρνηση θέλει αυτή τη φορά να ενισχύσει περισσότερο και την παραγωγική οικονομία.

Ένας ακόμη «κουμπαράς» από την Ευρώπη

Στο παρασκήνιο υπάρχει και ένας δεύτερος χρηματοδοτικός διάδρομος, ο οποίος συνδέεται με το Social Climate Fund και πόρους περίπου 5 δισ. ευρώ σε βάθος χρόνου.

Το συγκεκριμένο εργαλείο μπορεί να αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία για ευάλωτα νοικοκυριά και επιχειρήσεις, καθώς συνδέεται με την αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους και των επιπτώσεων της πράσινης μετάβασης.

Δεν αποτελεί, συνεπώς, τμήμα του στενού δημοσιονομικού πακέτου της ΔΕΘ, αλλά εντάσσεται στη συνολική κυβερνητική στρατηγική για την επόμενη περίοδο.

Από τις τριετίες στο νέο φορολογικό αφήγημα

Στο Μέγαρο Μαξίμου αντιμετωπίζουν τη φετινή ΔΕΘ ως τον επόμενο κρίκο μιας αλυσίδας που ξεκίνησε το 2023.

Τότε το πολιτικό βάρος έπεσε στο ξεπάγωμα των τριετιών, στην αύξηση του αφορολόγητου για οικογένειες με παιδιά και στην αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής, ενώ οι καταστροφές του «Daniel» έφεραν στο προσκήνιο την Πολιτική Προστασία.

Το 2024 ακολούθησαν 45 παρεμβάσεις, μεταξύ των οποίων η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών, η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τους ελεύθερους επαγγελματίες και το «Σπίτι μου 2».

Το 2025 το βάρος μετακινήθηκε στη μεγάλη φορολογική μεταρρύθμιση, με μειώσεις συντελεστών και πρόσθετες ελαφρύνσεις για οικογένειες, νέους και συνταξιούχους.