Διαδοχική ασφάλιση: Τι πρέπει να κάνετε όσοι είστε στα πρόθυρα συνταξιοδότησης

Όσοι πλησιάζουν το 62ο ή το 67ο έτος της ηλικίας τους και έχουν διαδοχική ασφάλιση θα πρέπει να ξεκινήσουν εγκαίρως την προετοιμασία για τη συνταξιοδότησή τους. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι να γίνει ο απαραίτητος έλεγχος ακόμη και δύο χρόνια πριν από την υποβολή της αίτησης, ώστε να εντοπιστούν έγκαιρα τυχόν κενά ή λάθη στον ασφαλιστικό χρόνο και να μην υπάρχουν οι τραγικές καθυστερήσεις στην απονομή της σύνταξης.

Στη χώρα μας ως ένα βαθμό παίζει ρόλο, αν κάποιος είναι παλιός ασφαλισμένος δηλαδή πριν το 1992 ή όχι κι εξαρτάται αν έχει συμπληρώσει τα ένσημα της 40ετίας ή έχει καλύψει χρόνο ασφάλισης γιατί προχώρησε σε εξαγορά πλασματικών ενσήμων, αν έχει συμπληρώσει το όριο ηλικίας κ.ά. Βάση πάντως αποτελούν τα 15 χρόνια για να πάρει την ελάχιστη σύνταξη.

Τι ισχύει στη χώρα μας

Στη χώρα μας τα ηλικιακά όρια άλλαξαν το 2013 στα 67 και στα 62 από 1/1/2013, ενώ με τον νόμο 4336/2015 αυξήθηκαν με βίαιο τρόπο και όλα τα ενδιάμεσα ηλικιακά όρια συνταξιοδότησης. Αυτό όμως έχει διαβαθμίσεις και δεν αφορά τους πάντες. Το τελευταίο διάστημα άλλαξαν τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης και για τους στρατιωτικούς.

Σήμερα η χώρα μας, έχει το υψηλότερο όριο ηλικίας συνταξιοδότησης στην Ε.Ε. μαζί με τη Γαλλία (67 και 62 μετά τη μεταρρύθμιση Μακρόν). Η Δανία ωστόσο ετοιμάζεται ν΄ αλλάξει τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης ώστε να δουλεύουν οι σημερινοί 55άρηδες μέχρι τα 70, ως τα 2040, εξαιτίας της υπογεννητικότητας, που μαστίζει την Ευρώπη και κάνει τα ταμεία να καταρρέουν.

Τι πρέπει να κάνετε δύο χρόνια πριν από την αίτηση

Η έγκαιρη προετοιμασία μπορεί να περιορίσει σημαντικά τις καθυστερήσεις κατά την απονομή της σύνταξης, αλλά και τον κίνδυνο να προκύψει μικρότερο ποσό από αυτό που αναμένει ο ασφαλισμένος. Πολλές φορές λόγω της συγχώνευσης ταμείων έχουν γίνει λάθη, με αποτέλεσμα ο ασφαλισμένος να βρίσκεται σε αδυναμία να πάρει τη σύνταξη ή να περιμένει πολύ ώσπου να βγει.

«Κλειδί» για όσους επιδιώκουν να συνταξιοδοτηθούν στα 62 είναι η συμπλήρωση 40 ετών ασφάλισης. Σε αρκετές περιπτώσεις αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσω αναγνώρισης και εξαγοράς πλασματικών ετών. Ωστόσο, επειδή η διαδικασία έχει κόστος, απαιτείται προσεκτικός υπολογισμός προκειμένου να διαπιστωθεί αν η εξαγορά είναι πράγματι συμφέρουσα.

Σύμφωνα με την Ημερησία, μέχρι να ολοκληρωθεί η πλήρης ενοποίηση των πρώην ασφαλιστικών ταμείων στον e-ΕΦΚΑ και η ψηφιοποίηση του ασφαλιστικού ιστορικού όλων των εργαζομένων, οι ασφαλισμένοι καλούνται να έχουν όσο το δυνατόν πιο ολοκληρωμένη εικόνα του ασφαλιστικού τους βίου.

Τα τρία βήματα πριν από τη συνταξιοδότηση

Σύμφωνα με ειδικούς σε θέματα κοινωνικής ασφάλισης, υπάρχουν τρία βασικά σημεία στα οποία θα πρέπει να επικεντρωθούν όσοι βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση.

1. Έλεγχος και ανακεφαλαίωση του ασφαλιστικού χρόνου

Το πρώτο βήμα είναι η ανακεφαλαίωση του χρόνου ασφάλισης. Η διαδικασία μπορεί να ξεκινήσει έως και δύο χρόνια πριν από την υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης, μέσω των ψηφιακών υπηρεσιών του e-ΕΦΚΑ.

Στόχος είναι να καταγραφεί το σύνολο του ασφαλιστικού χρόνου από όλες τις επιχειρήσεις και τους φορείς στους οποίους έχει εργαστεί ο ασφαλισμένος.

Με αυτόν τον τρόπο μπορούν να εντοπιστούν εγκαίρως τυχόν κενά ή περίοδοι ασφάλισης που δεν έχουν καταχωριστεί, ώστε να αναζητηθούν λύσεις πριν από την τελική αίτηση συνταξιοδότησης.

2. Αναζήτηση «χαμένων» ενσήμων για να μην υπάρχουν καθυστερήσεις

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στις περιπτώσεις όπου υπάρχουν κενά στον ασφαλιστικό χρόνο. Η αναζήτηση παλαιών ενσήμων μπορεί να αποδειχθεί χρονοβόρα, ειδικά όταν πρόκειται για περιόδους που βρίσκονται σε παλαιά, έντυπα αρχεία ή αφορούν ασφαλιστικά ταμεία που πλέον έχουν ενσωματωθεί στον e-ΕΦΚΑ.

Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί να αναζητηθούν παλαιότερες βεβαιώσεις εργοδοτών, ασφαλιστικά βιβλιάρια, εκκαθαρίσεις μισθοδοσίας ή ακόμη και συμβάσεις εργασίας. Γι’ αυτό και ο έλεγχος του ασφαλιστικού ιστορικού αρκετό χρόνο πριν από την υποβολή της αίτησης μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικός για την αποφυγή καθυστερήσεων.

3. Τακτοποίηση τυχόν οφειλών – Με τα νέα μέτρα μπορούν να μπουν σε ρυθμίσεις

Εξίσου σημαντικό είναι να έχουν τακτοποιηθεί τυχόν οφειλές προς τα ασφαλιστικά ταμεία. Το ζήτημα αφορά κυρίως ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους, οι οποίοι μπορεί να διαπιστώσουν ακόμη και λίγο πριν από τη συνταξιοδότηση ότι υπάρχουν ανεξόφλητες οφειλές. Ανάλογα με το ύψος και την περίπτωση, οι οφειλές θα πρέπει να εξοφληθούν ή να ρυθμιστούν, ώστε να μην αποτελέσουν εμπόδιο στην απονομή της σύνταξης.

Πλασματικά έτη: Ποιοι μπορούν να τα αξιοποιήσουν

Η αναγνώριση πλασματικών ετών αποτελεί ένα από τα βασικότερα εργαλεία για όσους χρειάζονται επιπλέον χρόνο ασφάλισης προκειμένου να συμπληρώσουν τις απαιτούμενες προϋποθέσεις συνταξιοδότησης.

Σύμφωνα με τους ειδικούς, σημαντικός αριθμός ασφαλισμένων προχωρά σε εξαγορά πλασματικών ετών είτε για να θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα είτε για να συμπληρώσει τα 40 έτη ασφάλισης που απαιτούνται για έξοδο στη σύνταξη στα 62.

Η δυνατότητα αυτή αφορά, μεταξύ άλλων, ασφαλισμένους που έχουν περίπου 33-34 έτη πραγματικής ασφάλισης και μπορούν, μέσω αναγνώρισης πλασματικών χρόνων, να συμπληρώσουν συνολικά 40 έτη.

Ωστόσο, η εξαγορά έχει οικονομικό κόστος. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται στο δημοσίευμα, για τους μισθωτούς το κόστος υπολογίζεται σε ποσοστό 20% επί των αποδοχών που λαμβάνονται κατά τον χρόνο της αίτησης εξαγοράς. Επομένως, πριν από οποιαδήποτε κίνηση χρειάζεται να υπολογιστεί τόσο το κόστος όσο και το όφελος που προκύπτει από την ταχύτερη συνταξιοδότηση.

Η έγκαιρη καταγραφή του ασφαλιστικού χρόνου, η αναζήτηση τυχόν χαμένων ενσήμων, η τακτοποίηση των οφειλών και ο σωστός σχεδιασμός για την αναγνώριση πλασματικών ετών μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις εκκρεμότητες όταν έρθει η ώρα της αίτησης.