Μολδαβία κωδικός “Travolta”: Αποκαλυπτικό δημοσίευμα των NYT για το ρωσικό σχέδιο ανατροπής της Σάντου και αποσταθεροποίησης της χώρας
✨Ένα τουριστικό συγκρότημα στη Σερβία λειτουργούσε ως στρατόπεδο εκπαίδευσης φιλορώσων Μολδαβών με στόχο την παρέμβαση σε εκλογικές διαδικασίες.
✨Η ρωσική επιχείρηση περιλάμβανε εκπαιδεύσεις, κυβερνοεπιθέσεις, παραπληροφόρηση και χρηματοδότηση ιερέων για την προώθηση φιλορωσικών αφηγημάτων στη Μολδαβία.
✨Η Μόσχα επένδυσε εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια μέσω ενός εξελιγμένου συστήματος εξαγοράς ψήφων και τεχνολογικών δομών κοντά στη Μόσχα, συνεχίζοντας την εκστρατεία αποσταθεροποίησης.
✨Ο Πούτιν επιδιώκει την κατάρρευση του ΝΑΤΟ και της ΕΕ μέσω της Μολδαβίας, που αποτελεί στρατηγικό προγεφύρωμα για μελλοντικές ρωσικές ενέργειες στην περιοχή.
Το αποκαλυπτικό δημοσίευμα των New York Times ξεκινά με την… ειδυλλιακή εικόνα μιας καλοκαιρινής κατασκήνωσης. Μπάρμπεκιου, παιχνίδια μπιτς βόλεϊ και ένα κέντρο ευεξίας με την ονομασία «Relax and Have Fun» περίμεναν τους άνδρες και τις γυναίκες που έφταναν σε ένα τουριστικό συγκρότημα, σε απομονωμένη περιοχή της Σερβίας. Πίσω από αυτή την εικόνα, όμως, κρυβόταν μια πολύ διαφορετική δραστηριότητα. Οι συμμετέχοντες μάθαιναν πώς να διασπούν αστυνομικούς κλοιούς και να πυρπολούν κτίρια, φορούσαν αλεξίσφαιρα γιλέκα και εκπαιδεύονταν με τυφέκια εφόδου.
Οι εκπαιδευτές τους, σύμφωνα με αξιωματούχους των υπηρεσιών πληροφοριών τριών χωρών που μίλησαν στους New York Times, ήταν άνθρωποι με διασυνδέσεις με τη ρωσική στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών, την GRU. Στόχος τους ήταν να δημιουργήσουν έναν πειθαρχημένο πυρήνα ομάδων κρούσης, εκπαιδευμένο με τέτοιον τρόπο, ώστε να παρεμβαίνει σε εκλογικές διαδικασίες.
Και ο στόχος ήταν η μικρή Μολδαβία, μια χώρα περίπου 3.000.000 κατοίκων, η οποία όμως έχει δυσανάλογα μεγάλη στρατηγική σημασία για τον Βλαντίμιρ Πούτιν.
Η επιχείρηση του Κρεμλίνου περιλάμβανε μεθόδους που έχουν καταγραφεί και αλλού στη Δύση, όπως κυβερνοεπιθέσεις και παραπληροφόρηση.
Στη Μολδαβία, ωστόσο, η ρωσική παρέμβαση προχώρησε, σύμφωνα με τρεις δυτικούς αξιωματούχους των υπηρεσιών πληροφοριών, περισσότερο ίσως από οπουδήποτε αλλού εκτός Ουκρανίας, αποτελώντας μία από τις πιο εκτεταμένες και τολμηρές επιχειρήσεις που έχουν αποδοθεί μέχρι σήμερα στην προσπάθεια του Πούτιν να αποσταθεροποιήσει τη Δύση.
Πέρα από το στρατόπεδο στη Σερβία, Ρώσοι πράκτορες οργάνωσαν προγράμματα εκπαίδευσης στη Βοσνία και τη Μόσχα, με σκοπό να μετατρέψουν φιλορώσους Μολδαβούς σε ανθρώπους που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν στο πεδίο. Παράλληλα, η Μόσχα φέρεται να πλήρωσε εκατοντάδες ορθόδοξους Μολδαβούς ιερείς, προκειμένου να στρατολογούν ψηφοφόρους και να προωθούν φιλορωσικά αφηγήματα από άμβωνος.
Ο εξόριστος Μολδαβός μεγιστάνας και η ρωσική… Silicon Valley
Εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια διατέθηκαν, επίσης, σε ένα εξελιγμένο σύστημα εξαγοράς ψήφων, το οποίο χρηματοδοτήθηκε από έναν εξόριστο Μολδαβό δισεκατομμυριούχο και σχεδιάστηκε και οργανώθηκε από το Σκόλκοβο, το τεχνολογικό κέντρο έξω από τη Μόσχα, το οποίο το Κρεμλίνο έχει επιχειρήσει να μετατρέψει στη δική του εκδοχή της αμερικανικής Silicon Valley.
Και η εκστρατεία, σύμφωνα με το δημοσίευμα, δεν έχει σταματήσει. Την άνοιξη, ρωσικοί πύραυλοι έπληξαν ενεργειακές υποδομές που εξυπηρετούσαν και τη Μολδαβία, προκαλώντας ρύπανση υδάτων και προβλήματα στην ηλεκτροδότηση.
Η έρευνα βασίζεται σε συνεντεύξεις με ακτιβιστές που συμμετείχαν στη ρωσική επιχείρηση, ανώτερους αξιωματούχους των μολδαβικών αρχών ασφαλείας και επιβολής του νόμου, καθώς και περισσότερους από έξι Ευρωπαίους και Αμερικανούς αξιωματούχους υπηρεσιών πληροφοριών. Η εφημερίδα εξέτασε επίσης χιλιάδες έγγραφα σχετικά με τις προσπάθειες της Ρωσίας να παρέμβει στις εκλογές της Μολδαβίας. Πολλές από τις πηγές μίλησαν υπό καθεστώς ανωνυμίας, είτε επειδή αναφέρονταν σε ευαίσθητες επιχειρήσεις ασφαλείας είτε επειδή φοβούνταν αντίποινα.
Στοιχεία για ρωσικές επιχειρήσεις στη Μολδαβία είχαν εμφανιστεί στο παρελθόν σε δικαστικές υποθέσεις και τοπικά μέσα ενημέρωσης. Ωστόσο, σύμφωνα με τους NYT, η συνολική έκταση της εκστρατείας, το σύστημα εξαγοράς ψήφων και ο ρόλος των ρωσικών υπηρεσιών πληροφοριών δεν είχαν αποκαλυφθεί μέχρι σήμερα σε αυτή την κλίμακα.
Η Μόσχα αρνείται δημοσίως οποιαδήποτε ανάμειξη. Τον περασμένο Δεκέμβριο, ο Πούτιν, απευθυνόμενος σε στρατιωτικούς διοικητές, κατηγόρησε τους Ευρωπαίους ηγέτες ότι «τροφοδοτούν την υστερία» σχετικά με τη ρωσική απειλή.
Πούτιν: Στόχος «η κατάρρευση του ΝΑΤΟ και της ΕΕ από μέσα»
Λίγο αργότερα, όμως, σύμφωνα με αξιωματούχους δύο χωρών που γνωρίζουν το περιεχόμενο της συνάντησης, ο Ρώσος πρόεδρος συγκέντρωσε ηγετικά στελέχη για μια μυστική ενημέρωση, στην οποία φέρεται να έδωσε το ακριβώς αντίθετο μήνυμα: στόχος για το 2026, τους είπε, είναι «η κατάρρευση του ΝΑΤΟ και της ΕΕ από μέσα».
Στην ιεράρχηση των προτεραιοτήτων του Κρεμλίνου, σύμφωνα με δυτικούς αξιωματούχους των υπηρεσιών πληροφοριών, πρώτη βρίσκεται η κατάκτηση της Ουκρανίας και δεύτερη η απόκτηση ελέγχου στη Μολδαβία.
Η χώρα δεν είναι μέλος ούτε της Ευρωπαϊκής Ένωσης ούτε του ΝΑΤΟ, όμως βρίσκεται σε εξαιρετικά στρατηγικό σημείο, ανάμεσα στην Ουκρανία και χώρες της Συμμαχίας. Σύμφωνα με τους ίδιους αξιωματούχους, θα μπορούσε να αποτελέσει ιδανικό προγεφύρωμα για μελλοντικές ρωσικές ενέργειες είτε εναντίον της Ουκρανίας είτε κατά της Δύσης.
Οι υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούν μάλιστα ότι ο Πούτιν εξακολουθεί να επιδιώκει την κατάληψη μιας ζώνης στη νότια Ουκρανία, ώστε να δημιουργηθεί χερσαίος διάδρομος, που θα συνδέει τη Ρωσία με τη Μολδαβία. Μέχρι σήμερα, πάντως, ο στόχος αυτός δεν έχει επιτευχθεί.
Η Ρωσία θέλει να χρησιμοποιήσει τη Μολδαβία «ως εφαλτήριο για εχθρικές δραστηριότητες εναντίον της Ουκρανίας, αλλά και εναντίον του βασικού αμυντικού και οικονομικού υποστηρικτή της, της ΕΕ» δήλωσε ο Στανισλάβ Σεκριέρου, σύμβουλος εθνικής ασφάλειας και άμυνας της προέδρου της Μολδαβίας.
«Γι’ αυτούς τους λόγους» προσέθεσε, «η Ρωσία διέθεσε τα τελευταία χρόνια πρωτοφανείς πόρους».
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, ερωτηθείς για τις καταγγελίες περί ρωσικής ανάμειξης, απάντησε: «Όλοι αυτοί είναι αναληθείς ισχυρισμοί, που δεν έχουν καμία απολύτως βάση».
Χάος στην κάλπη
Η φιλοδυτική κυβέρνηση της προέδρου Μάγια Σάντου έχει θέσει ως βασική προτεραιότητα την ένταξη της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, γεγονός που την έχει καταστήσει στόχο του Κρεμλίνου. Σε όλες τις πρόσφατες κρίσιμες εκλογικές αναμετρήσεις -τις προεδρικές εκλογές και το δημοψήφισμα του 2024 για την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας, αλλά και τις βουλευτικές εκλογές του 2025- η Μόσχα φέρεται να διέθεσε σημαντικούς πόρους για να απομακρύνει τη Σάντου και το κόμμα της, PAS, από την εξουσία.
Στις κρίσιμες βουλευτικές εκλογές του περασμένου φθινοπώρου, το διακύβευμα ήταν αν το κόμμα της Σάντου θα διατηρούσε την εξουσία ή θα την παρέδιδε σε συνασπισμό που υποστηριζόταν από τη Μόσχα.
Το Κρεμλίνο προετοιμαζόταν επί μήνες. Ρώσοι χάκερ είχαν διεισδύσει στην εκλογική επιτροπή, το σύστημα εξαγοράς ψήφων και οι εκστρατείες προπαγάνδας βρίσκονταν σε πλήρη εξέλιξη και οι ομάδες που είχαν εκπαιδευτεί στη Σερβία ήταν έτοιμες να προκαλέσουν χάος.
Ο ανώτερος Μολδαβός εισαγγελέας Σέργκιου Ζάμα, ο οποίος ερευνά υποθέσεις εκλογικής παρέμβασης για περισσότερο από έναν χρόνο, εξήγησε ότι δεν χρειαζόταν να κινητοποιηθούν εκατοντάδες άνθρωποι, για να διαταραχθεί η ψηφοφορία.
«Ο στόχος δεν ήταν να βρεθούν χίλιοι άνθρωποι για να διαπράξουν εγκλήματα» είπε. «Αρκούσε να ανάψει η σπίθα».
Στρατόπεδα εκπαίδευσης
Το στρατόπεδο στη δυτική Σερβία δημιουργήθηκε το καλοκαίρι του 2025, μήνες πριν από τις βουλευτικές εκλογές. Οι συμμετέχοντες, στην πλειονότητά τους Μολδαβοί, πληρώνονταν 400 δολάρια για να παρακολουθήσουν ένα πρόγραμμα διάρκειας τριών έως τεσσάρων ημερών -ποσό ιδιαίτερα υψηλό για τα δεδομένα της Μολδαβίας.
Βίντεο από το στρατόπεδο, τα οποία, σύμφωνα με τις μολδαβικές αρχές, προέρχονται από κινητά τηλέφωνα συμμετεχόντων, δείχνουν άνδρες με στολές παραλλαγής και αλεξίσφαιρα γιλέκα να εκπαιδεύονται με τυφέκια εφόδου.
Δεν ήταν το μοναδικό στρατόπεδο. Έξω από τη Μόσχα, περισσότεροι από 100 νεαροί Μολδαβοί εκπαιδεύτηκαν, σύμφωνα με τους εισαγγελείς, στην «κατασκευή και χρήση εμπρηστικών μηχανισμών και αυτοσχέδιων εκρηκτικών», καθώς και στον χειρισμό drones με «ειδικά εξαρτήματα για εκρηκτικά ή εμπρησμό». Δύο δυτικοί αξιωματούχοι υποστήριξαν ότι την εκπαίδευση επέβλεπε η GRU.
Ο Μολδαβός πολιτικός ακτιβιστής Ιούρι Βιτνεάνσκι, που συμμετείχε στο στρατόπεδο της Μόσχας, αρνήθηκε ότι πήρε μέρος σε ανατρεπτικές δραστηριότητες. Υποστήριξε ότι στόχος ήταν να δημιουργηθούν «φιλικές, συνεργατικές σχέσεις» με νέους Ρώσους πολιτικούς και αρνήθηκε να πει περισσότερα.
Δήλωσε επίσης ότι δεν γνώριζε πως το πρόγραμμα εποπτευόταν από ρωσικές υπηρεσίες πληροφοριών. Οι μολδαβικές αρχές αναγνωρίζουν ότι, πράγματι, δεν γνώριζαν όλοι οι συμμετέχοντες τον πραγματικό σκοπό των στρατοπέδων. Ορισμένοι, μάλιστα, είπαν ότι αρνήθηκαν να συμμετάσχουν στην εκπαίδευση.
Ο Μαξίμ Ρόσκα, που βρέθηκε στο στρατόπεδο της Βοσνίας, κατέθεσε αργότερα σε δικαστήριο της Μολδαβίας ότι, όταν αρνήθηκε να συμμετάσχει, Ρώσος εκπαιδευτής τον γρονθοκόπησε στο πρόσωπο και του έσπασε ένα δόντι.
Τον Οκτώβριο του 2024, τρεις συμμετέχοντες στο στρατόπεδο της Βοσνίας συνελήφθησαν, επιστρέφοντας στη Μολδαβία. Σύμφωνα με τους εισαγγελείς, είχαν μαζί τους εξαρτήματα drones, μεταξύ των οποίων μηχανισμούς για ρίψη χειροβομβίδων. Είχαν επίσης ένα εγχειρίδιο με τον τίτλο «Ρωσική Κουζίνα: Η Αλφαβήτα της Αυτοσχέδιας Τρομοκρατίας».
«Στημένες» διαδηλώσεις και… παπάδες με «πύρινα» κηρύγματα
Την ίδια ώρα, μια δεύτερη τεράστια επιχείρηση βρισκόταν σε εξέλιξη: η χρηματοδότηση πολιτικών κινητοποιήσεων και η εξαγορά επιρροής.
Τον Ιούλιο του 2025, διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν κάτω από τον καυτό ήλιο στην επαρχιακή πόλη Ταρακλία, κρατώντας σκούπες και πλακάτ με αντικυβερνητικά συνθήματα. Η κινητοποίηση έμοιαζε αυθόρμητη και παρουσιάστηκε στην τοπική τηλεόραση ως «πρωτοβουλία των κατοίκων».
Στην πραγματικότητα, σύμφωνα με το δημοσίευμα, είχε οργανωθεί περίπου 1.250 χιλιόμετρα μακριά, στη Μόσχα, από ανθρώπους που εργάζονταν για τον Ιλάν Σορ, Ισραηλινο-Μολδαβό ολιγάρχη, που ζει στη Ρωσία.
Λίγες ημέρες πριν από τη διαδήλωση, συνεργάτες του Σορ είχαν επικοινωνήσει μέσω Telegram με χιλιάδες Μολδαβούς, υποσχόμενοι πληρωμές και δίνοντάς τους οδηγίες να εμφανιστούν στο κτίριο του τοπικού συμβουλίου κρατώντας σκούπες, ώστε συμβολικά να «σκουπίσουν αυτούς τους τύπους». «Τα έξοδα μετακίνησης και η ημερήσια αποζημίωση θα καλυφθούν» ανέφερε το μήνυμα.
Τα μηνύματα αποτελούσαν μέρος ενός τεράστιου όγκου εγγράφων από την εταιρεία χρηματοοικονομικών υπηρεσιών του Σορ στη Μόσχα, η οποία βοηθά ρωσικές επιχειρήσεις να παρακάμπτουν τις δυτικές κυρώσεις. Στα αρχεία υπήρχαν ονόματα, τοποθεσίες και στοιχεία επικοινωνίας στρατολογημένων ακτιβιστών και προέκυπτε ότι είχαν ενταχθεί στο δίκτυο περισσότεροι από 150.000 Μολδαβοί.
Περιλαμβάνονταν επίσης εκατοντάδες σελίδες συνομιλιών μεταξύ συνεργατών του Σορ, ο οποίος χρησιμοποιούσε το ψευδώνυμο «Travolta». Σύμφωνα με δυτικούς αξιωματούχους και Μολδαβούς εισαγγελείς, επρόκειτο για μια τεράστια επιχείρηση, με στόχο να επηρεάσει την πολιτική ζωή της χώρας πολύ πέρα από μία μεμονωμένη διαδήλωση.
Με αντάλλαγμα χρήματα, οι στρατολογημένοι καλούνταν μέσω κοινωνικών δικτύων να αναρτούν υλικό στο Διαδίκτυο και να συμμετέχουν σε οργανωμένες συγκεντρώσεις, προτρέποντας τους πολίτες να ψηφίσουν εναντίον της Σάντου, του κόμματός της και της ένταξης στην ΕΕ.
Τα αρχεία βρίσκονταν σε φάκελο cloud που ανήκε σε μηχανικό λογισμικού, ο οποίος εργαζόταν για τον Σορ και ήταν δημοσίως προσβάσιμος. Οι NYT αναφέρουν ότι επιβεβαίωσαν τη γνησιότητα της βάσης, επικοινωνώντας με ανθρώπους των οποίων τα στοιχεία εμφανίζονταν σε αυτήν, εξετάζοντας σχετικές αναρτήσεις και εντοπίζοντας συντεταγμένες GPS που οδηγούσαν στη διεύθυνση του δημιουργού της βάσης, κοντά στο Κέντρο Καινοτομίας Σκόλκοβο. Μετά την επικοινωνία της εφημερίδας με τον προγραμματιστή στη Ρωσία, η βάση κατέβηκε.
Άλλα έγγραφα που διέρρευσαν στο Διαδίκτυο κατέγραφαν πληρωμές προς 38.000 ακτιβιστές, συνολικού ύψους σχεδόν 20 εκατ. δολαρίων, μέσα στους τέσσερις μήνες πριν από το δημοψήφισμα του 2024 για την ευρωπαϊκή πορεία της Μολδαβίας. Η ύπαρξη των εγγράφων είχε αποκαλυφθεί αρχικά από τη μολδαβική ερευνητική ιστοσελίδα Ziarul de Gardă (ZDG).
Ο Σορ ήταν ήδη γνωστός στις μολδαβικές αρχές. Διέφυγε από τη χώρα το 2019, όταν κατηγορήθηκε για απάτη ύψους ενός δισ. δολαρίων σε βάρος τραπεζών, και εγκαταστάθηκε στη Ρωσία.
Σύμφωνα με τρεις δυτικούς αξιωματούχους πληροφοριών, λογοδοτεί στον Σεργκέι Κιριγιένκο, υψηλόβαθμο στέλεχος της προεδρικής διοίκησης του Πούτιν, αρμόδιο για χώρες όπως η Μολδαβία, τις οποίες το Κρεμλίνο θεωρεί μέρος της σφαίρας επιρροής του. Η εταιρεία του Σορ τέθηκε υπό αμερικανικές κυρώσεις το 2025. Ο ίδιος δεν απάντησε σε αιτήματα για σχόλιο.
Οι προγραμματιστές του δημιούργησαν μέσω Telegram 240 διαφορετικά chatbots για τη στρατολόγηση και τον συντονισμό του δικτύου. Υπήρχε αυστηρή διαδικασία ελέγχου, ώστε να αποκλείονται «παρείσακτοι» και πληροφοριοδότες της αστυνομίας.
Οι νεοεισερχόμενοι ονομάζονταν «συμπαθούντες». Πάνω από αυτούς βρίσκονταν 35.000 «ακτιβιστές» και στην κορυφή της πυραμίδας 1.200 τοπικοί διαχειριστές. Σχεδόν 99.000 μέλη στρατολογήθηκαν από κάποιον που συμμετείχε ήδη στο δίκτυο.
Οι συνεργάτες του Σορ παρακολουθούσαν την πρόοδο μέσω υπολογιστικών φύλλων, στα οποία καταγράφονταν χιλιάδες αναρτήσεις κατά του ευρωπαϊκού δημοψηφίσματος και της Σάντου. Παράλληλα, προωθούσαν τον Σορ, ο οποίος υποσχόταν δωρεάν φυσικό αέριο στους Μολδαβούς.
Η Ρωσία σχεδόν ποτέ δεν αναφερόταν ευθέως. Μία από τις διαφημίσεις που κυκλοφόρησαν ευρέως προειδοποιούσε ότι η προσέγγιση με τη Δύση θα οδηγούσε σε «ακριβή επανάληψη του ουκρανικού σεναρίου». «Το αποτέλεσμα; Πόλεμος. Θάνατος. Δάκρυα» ανέφερε.
Τον Ιούνιο, η Ευρωπαϊκή Ένωση επέβαλε κυρώσεις σε τέσσερις Μολδαβούς που συνδέονται με τις προσπάθειες του Σορ να υπονομεύσει τις βουλευτικές εκλογές του 2025.
Στην επιχείρηση στρατολογήθηκαν και ιερείς. Εκατοντάδες Μολδαβοί κληρικοί ταξίδεψαν στη Ρωσία από το καλοκαίρι του 2024, επισκεπτόμενοι ιερούς τόπους και ανώτερα στελέχη της Εκκλησίας.
Πριν επιστρέψουν, υπέγραψαν συμβάσεις για χρεωστικές κάρτες της ρωσικής τράπεζας Promsvyazbank, η οποία συνδέεται με το ρωσικό υπουργείο Άμυνας και κατέχει το 49% της εταιρείας χρηματοοικονομικών υπηρεσιών του Σορ.
Στις συμβάσεις δήλωναν εργαζόμενοι της Evrazia, οργάνωσης με διασυνδέσεις με το Κρεμλίνο, η οποία, σύμφωνα με δυτικούς αξιωματούχους, προωθεί φιλορωσικές πολιτικές στις πρώην σοβιετικές δημοκρατίες. Ο Σορ είναι μέλος του διοικητικού συμβουλίου της.
Με αντάλλαγμα περίπου 1.000 δολάρια, οι ιερείς καλούνταν να παροτρύνουν τους πιστούς να απορρίψουν το δημοψήφισμα για την ένταξη στην ΕΕ και να εκστρατεύσουν κατά των φιλοδυτικών πολιτικών. Εκατοντάδες πήραν τα χρήματα, σύμφωνα με Μολδαβούς αξιωματούχους.
Τα έγγραφα περιέγραφαν τον ιερέα Γκεόργκε Τούρσουλετ ως «αξιόπιστο συνεργάτη» και κατέγραφαν πληρωμή περίπου 1.000 δολαρίων. Ανώτερος Μολδαβός αξιωματούχος επιβεβαίωσε ότι συμμετείχε στα ταξίδια στη Ρωσία.
Ένας άλλος ιερέας, ο Πάβελ Πετρόφ, συνδέεται με ομάδα φιλορώσων κληρικών, χωρίς όμως να έχει συμμετάσχει στα συγκεκριμένα ταξίδια. Λίγες εβδομάδες πριν από τις εκλογές του 2024, καταφέρθηκε από τον άμβωνα κατά της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
«Δημοκρατία; Τι είδους δημοκρατία σού επιβάλλει όλη τη βρωμιά που έφεραν από την Ευρώπη;» είπε, καταγγέλλοντας μεταξύ άλλων σχολεία με κοινές τουαλέτες για αγόρια και κορίτσια.
«Εμείς, ο λαός, τι θέλουμε; Σόδομα και Γόμορρα; Να μας κάψει ζωντανούς ο Θεός; Θα μας κάψει» συνέχισε, σύμφωνα με βίντεο της ομιλίας του, που δημοσιεύτηκε από το τοπικό NordNews και επαληθεύτηκε από τους NYT. Οι δύο ιερείς δεν απάντησαν σε αιτήματα για σχόλιο.
Ο αρχιερέας της πόλης Ορχέι, Ιουλιάν Ράτσα, επέμεινε ότι ούτε ο ίδιος ούτε οι ιερείς που εποπτεύει «έκαναν άμεση εκστρατεία ή υποστήριξαν κάποιον στις εκλογές».
Δεν έκρυψε, πάντως, την αντίθεσή του στην κυβέρνηση Σάντου, την οποία έχει κατηγορήσει ότι… παρενοχλεί κληρικούς πιστούς στη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία. Παραδέχτηκε ότι συμμετείχε στα ταξίδια στη Μόσχα και δήλωσε ότι θα το έκανε ξανά. «Θα περιμένουμε» είπε. «Έχουν δύο χρόνια μέχρι τις επόμενες εκλογές».
Πώς η Μολδαβία κέρδισε τη μάχη, αλλά όχι τον πόλεμο…
Στις 28 Σεπτεμβρίου 2025, ημέρα των βουλευτικών εκλογών, όλες οι διαφορετικές πτυχές της ρωσικής επιχείρησης συνέκλιναν.
Άτομα που είχαν εκπαιδευτεί στη Σερβία προετοιμάζονταν να προκαλέσουν χάος στο Κισινάου και αλλού. Σύμφωνα με τον εισαγγελέα Ζάμα, φορούσαν κίτρινα και μπλε περιβραχιόνια για να αναγνωρίζονται μεταξύ τους μέσα στα πλήθη, ενώ ορισμένοι είχαν μαζί τους εμπρηστικούς μηχανισμούς.
Ρώσοι χάκερ είχαν παραβιάσει την Κεντρική Εκλογική Επιτροπή της Μολδαβίας και είχαν αποκτήσει τον έλεγχο χιλιάδων προσωπικών router, σύμφωνα με ανώτερο Μολδαβό αξιωματούχο.
Οι Αρχές, ωστόσο, ήταν προετοιμασμένες. Τις εβδομάδες πριν τις εκλογές, η αστυνομία πραγματοποίησε εφόδους σε εκατοντάδες σπίτια και συνέλαβε ανθρώπους που είχαν παρακολουθήσει τα στρατόπεδα ή είχαν λάβει χρήματα στο πλαίσιο του δικτύου του Σορ.
Οι ειδικοί κυβερνοασφάλειας της Μολδαβίας, με τη βοήθεια δυτικών συμμάχων, κατάφεραν να αναχαιτίσουν τις κυβερνοεπιθέσεις. Διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν, αλλά δεν όχι και σοβαρά περιστατικά βίας.
Όταν η αστυνομία συνέλαβε αρκετούς υπόπτους για σχεδιασμό βίαιων επεισοδίων, εκείνοι ισχυρίστηκαν ότι οι εμπρηστικοί μηχανισμοί που είχαν στην κατοχή τους προορίζονταν για… πάρτι αποκάλυψης φύλου μωρού, σύμφωνα με τον Ζάμα.
Το κόμμα της Σάντου κέρδισε τελικά τις εκλογές με λίγο πάνω από 50%, κυρίως χάρη στην ισχυρή υποστήριξη της μολδαβικής διασποράς. Για το Κρεμλίνο, ωστόσο, η νίκη της δεν αποτέλεσε ολοκληρωτική αποτυχία.
Η κυβέρνηση της Μολδαβίας αναγκάστηκε να δαπανήσει τεράστια ποσά και να διαθέσει σημαντικούς πόρους των δυνάμεων ασφαλείας, προκειμένου ν’ αποτρέψει τη ρωσική παρέμβαση. Παράλληλα, οι σύμμαχοι της Μόσχας αξιοποίησαν προπαγανδιστικά τις μαζικές συλλήψεις αντιπάλων της Σάντου, παρουσιάζοντάς τες ως απόδειξη αυταρχικής καταστολής.
Και έκτοτε, σύμφωνα με τους NYT, η Μόσχα έχει διευρύνει τις επιχειρήσεις της.
Στις αρχές Μαρτίου, ρωσική επίθεση σε ουκρανικό υδροηλεκτρικό εργοστάσιο κοντά στα σύνορα με τη Μολδαβία μόλυνε την υδροδότηση σε περιοχές τόσο της Ουκρανίας όσο και της Μολδαβίας.
Στη συνέχεια, ρωσικά drones έπληξαν γραμμή υψηλής τάσης στη δυτική Ουκρανία, η οποία παρέχει έως και το 70% της ηλεκτρικής ενέργειας της Μολδαβίας, προκαλώντας διακοπές ρεύματος.
Δημοσιογράφοι των NYT που επισκέφθηκαν κυβερνητικά κτίρια, ακόμη και το προεδρικό συγκρότημα, διαπίστωσαν ότι τα φώτα παρέμεναν συχνά σβηστά για εξοικονόμηση ενέργειας και οι εργαζόμενοι κινούνταν με φακούς σε διαδρόμους χωρίς παράθυρα.
Οι Μολδαβοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η Μόσχα παίζει ένα παιχνίδι μακράς διάρκειας.
«Κερδίσαμε τη μάχη» δήλωσε ο διευθυντής της Υπηρεσίας Κυβερνοασφάλειας της Μολδαβίας, Μιχάι Λουπάσκου. «Αλλά δεν κερδίσαμε τον πόλεμο»…