Bloomberg: Εσωτερική σύγκρουση στο Ιράν όσο ο Χαμενεΐ παραμένει “αόρατος”- Πραγματιστές vs σκληροπυρηνικοί

Μια διαρκής μάχη για την κατεύθυνση που θα ακολουθήσει το Ιράν απέναντι στις ΗΠΑ βρίσκεται σε εξέλιξη στο εσωτερικό της ηγεσίας της χώρας, καθώς η απουσία του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ από τη δημόσια ζωή έχει ανοίξει χώρο για αντιπαραθέσεις μεταξύ πραγματιστών και σκληροπυρηνικών.

Στο επίκεντρο βρίσκεται, σύμφωνα με το Bloomberg, ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν, ο οποίος επιμένει στην ανάγκη εξεύρεσης διπλωματικής. Σκληροπυρηνικοί, πάντως, ζητούν την παραίτησή του λόγω της υποστήριξής του στη συμφωνία με τις ΗΠΑ.

Οι υποθέσεις γύρω από τον νέο ανώτατο ηγέτη του Ιράν εντάθηκαν όταν ο Πεζεσκιάν δήλωσε ότι ήταν «πολύ δύσκολο» να επικοινωνήσει μαζί του. Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ δεν έχει εμφανιστεί δημόσια από τότε που ανέλαβε την εξουσία. Βέβαια, ο Πεζεσκιάν αποκάλυψε ότι οι δυο τους είχαν πρόσφατα συνάντηση. «Ήταν μια πολύ καλή συνάντηση», είπε ο Ιρανός πρόεδρος.

Η απουσία του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ έχει ιδιαίτερη σημασία και λόγω του ρόλου που διαδραμάτιζε ο πατέρας του στη χώρα. Ο Αλί Χαμενεΐ λειτουργούσε ως διαιτητής στις εσωτερικές συγκρούσεις του συστήματος. Ως ο τελικός παράγοντας λήψης αποφάσεων, η έγκρισή του ήταν καθοριστική για τη μετατροπή πολιτικών προτάσεων σε επίσημη κρατική πολιτική, ακόμη και όταν υπήρχαν ισχυρές αντιδράσεις από τους σκληροπυρηνικούς, όπως συνέβη με την πυρηνική συμφωνία του 2015.

Ο Αρμάν Μαχμουντιάν, ερευνητής στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Φλόριντα, σημειώνει ότι ο νέος ανώτατος ηγέτης δεν πραγματοποιεί δημόσιες εμφανίσεις και φέρεται να επικοινωνεί με υψηλόβαθμους αξιωματούχους. Αυτό, σύμφωνα με τον ίδιο, δυσκολεύει την άσκηση των καθηκόντων του.

Δύο “στρατόπεδα”

Οι εσωτερικές συγκρούσεις για τη συμφωνία είναι συνεχείς. «Πάντα υπήρχε μια ομάδα που έλεγε ότι χρειαζόμαστε μια στρατηγική συμφωνία με τις ΗΠΑ και μια ομάδα που θέλει έναν ατελείωτο πόλεμο με τις ΗΠΑ», σημειώνει ο οικονομολόγος και πρώην σύμβουλος του Πεζεσκιάν, Σαΐντ Λεϊλάζ. Η αλλαγή στην ηγεσία και η απουσία του Χαμενεΐ από τη δημόσια σκηνή, όπως εξηγεί, δημιούργησαν περισσότερο χώρο, ώστε αυτές οι διαφωνίες να εκφράζονται ανοιχτά.

Από τη μία πλευρά βρίσκονται οι πραγματιστές, με βασικές προσωπικότητες τον Πεζεσκιάν και τον υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί. Θεωρούν ότι οι διαπραγματεύσεις με τη Δύση είναι αναπόφευκτες. Απέναντι βρίσκονται οι σκληροπυρηνικοί της πολιτικής και θρησκευτικής ηγεσίας, οι οποίοι απορρίπτουν τη διπλωματία. Υποστηρίζουν πως οι προσπάθειες διαπραγμάτευσης με τον Τραμπ ακολουθήθηκαν από επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Για τον λόγο αυτό οι «επιθέσεις» τους κατά του Πεζεσκιάν έχουν ξεπεράσει τα όρια.

Ο υπερσυντηρητικός κληρικός Μοχαμάντ Μπαγκέρ Χαραζί «επιτέθηκε» τον Ιούλιο στον Πεζεσκιάν, χαρακτηρίζοντάς τον «σκουπίδι». Ο πρώην διαπραγματευτής για το πυρηνικό πρόγραμμα Σαΐντ Τζαλίλι, ηγετικό στέλεχος της υπερσυντηρητικής παράταξης Παϊνταρί, έχει επίσης εξαπολύσει σφοδρές «επιθέσεις» εναντίον των διπλωματών και του Ιρανού προέδρου. Στην αντιπαράθεση και ο πρώην πρόεδρος Χασάν Ροχανί, επιχειρώντας να επαναφέρει τον εαυτό του στην πολιτική σκηνή.

Η Ντίνα Εσφαντιάρι του Bloomberg Economics εκτιμά ότι οι σκληροπυρηνικοί αισθάνονται πως έχουν το πάνω χέρι, κρατώντας σκληρή στάση. Από την άλλη, ο Αλί Βαέζ του International Crisis Group προειδοποιεί ότι η μεγαλύτερη συνοχή γύρω από τη στρατηγική δεν σημαίνει επιτυχία.