Παπαδοπούλου στο libre: Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη είναι έτοιμη να αποτελέσει μια αξιόπιστη εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης

Σε μια κρίσιμη πολιτική συγκυρία, όπου η χώρα προετοιμάζεται για τις επόμενες εθνικές εκλογές, η αναπληρώτρια εκπρόσωπος της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης (ΕΛ.Α.Σ.), Άννα Παπαδοπούλου, αναλύει το όραμα του κόμματος για μια προοδευτική διακυβέρνηση. Αναλύει το ολιστικό σχέδιο του κόμματος για την Πολιτική Προστασία απέναντι στις προκλήσεις της κλιματικής κρίσης, διευκρινίζει τη στάση της ΕΛ.Α.Σ. στο ζήτημα της Ανώτατης Εκπαίδευσης και τοποθετείται γύρω από τις θεσμικές αναζητήσεις για το εκλογικό σύστημα και την εσωτερική οργάνωση του νέου πολιτικού εγχειρήματος. Μέσα από τις θέσεις της, υπογραμμίζει την ανάγκη για μια προοδευτική διακυβέρνηση που θα απαντά στα κοινωνικά αδιέξοδα με σχέδιο, συνέπεια και σύγχρονο όραμα.

Συνέντευξη στον Χρόνη Διαμαντόπουλο

–Η ΕΛ.Α.Σ. τονίζει ότι η προστασία της ανθρώπινης ζωής, του φυσικού περιβάλλοντος και της περιουσίας των πολιτών στηρίζεται καθημερινά στην αυταπάρνηση γυναικών και ανδρών που επιχειρούν με πλήρη συναίσθηση του κινδύνου. Αυτό όμως δεν συμβαίνει εδώ και πολλά χρόνια στην Ελλάδα με τις συνέπειες να είναι γνωστές σε όλους μας;

Πράγματι, η προστασία της ανθρώπινης ζωής, του φυσικού περιβάλλοντος και της περιουσίας των πολιτών στηρίζεται καθημερινά στην αυταπάρνηση γυναικών και ανδρών που επιχειρούν με πλήρη συναίσθηση του κινδύνου. Αυτό είναι απολύτως αληθές.

Οι πυροσβέστες, οι εθελοντές, οι εργαζόμενοι στην Πολιτική Προστασία, οι άνθρωποι των δήμων και των περιφερειών δίνουν καθημερινά έναν αγώνα που αξίζει τον απόλυτο σεβασμό και την έμπρακτη στήριξη της Πολιτείας.

Ωστόσο, μια σύγχρονη πολιτεία δεν μπορεί να στηρίζεται μόνο στην αυταπάρνηση των ανθρώπων της. Η αυτοθυσία δεν μπορεί να αποτελεί το σχέδιο πολιτικής προστασίας μιας χώρας.

Η κλιματική κρίση έχει αλλάξει οριστικά τα δεδομένα. Οι μεγάλες πυρκαγιές, οι πλημμύρες και τα ακραία καιρικά φαινόμενα αποτελούν πλέον μια νέα πραγματικότητα. Αυτό, όμως, δεν μπορεί να λειτουργεί ως μόνιμη κυβερνητική δικαιολογία για όσα δεν έγιναν και όσα εξακολουθούν να μην γίνονται.

Χρειαζόμαστε μια διαφορετική φιλοσοφία: ένα ολιστικό πρόγραμμα αναμόρφωσης της Πολιτικής Προστασίας, που θα δίνει προτεραιότητα στην πρόληψη, στην επιστημονική προετοιμασία, στην ανθεκτικότητα των υποδομών, στην ενίσχυση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και στον αποτελεσματικό συντονισμό όλων των εμπλεκόμενων φορέων.

Και εδώ βρίσκεται η ουσιαστική μας διαφωνία με την κυβέρνηση. Δεν μπορεί να παρουσιάζεται ως επιτυχία ότι μια φωτιά δεν επεκτάθηκε περισσότερο, όταν έχουν ήδη καεί 46.000 στρέμματα αμιγούς δάσους. Η πρόληψη δεν κρίνεται από το αν περιορίστηκε μια καταστροφή αφού ξέσπασε. Κρίνεται από το αν καταφέραμε να αποτρέψουμε να χαθεί τόσο πολύτιμος φυσικός πλούτος.

Για την Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη, η Πολιτική Προστασία δεν είναι μια πολιτική διαχείρισης κρίσεων ούτε μια επικοινωνιακή άσκηση. Είναι ένας πυλώνας του σύγχρονου κράτους. Γι’ αυτό προτείνουμε ένα ολιστικό σχέδιο πρόληψης, ετοιμότητας, αντιμετώπισης και αποκατάστασης, ώστε η χώρα να αποκτήσει πραγματική ανθεκτικότητα απέναντι στις συνέπειες της κλιματικής κρίσης και να μη μετρά κάθε καλοκαίρι τις ίδιες απώλειες.

–Τι θα μπορούσε να γίνει διαφορετικά στη διαχείριση των πυρκαγιών;

Χρειάζεται ένας ολιστικός ανασχεδιασμός της Πολιτικής Προστασίας. Δεν αρκεί να γινόμαστε καλύτεροι στη διαχείριση μιας πυρκαγιάς. Πρέπει να γίνουμε καλύτεροι στο να μην εξελίσσεται μια πυρκαγιά σε εθνική καταστροφή.

Αυτό σημαίνει, πρώτα απ’ όλα, πολύ μεγαλύτερη επένδυση στην πρόληψη. Επιστημονική διαχείριση των δασών, ουσιαστική ενίσχυση της Δασικής Υπηρεσίας, χαρτογράφηση του κινδύνου, αντιπυρικές παρεμβάσεις και αξιοποίηση της επιστημονικής γνώσης όλο τον χρόνο, όχι μόνο τους καλοκαιρινούς μήνες.

Σημαίνει επίσης καλύτερο συντονισμό όλων των εμπλεκόμενων φορέων. Η Πολιτική Προστασία δεν μπορεί να λειτουργεί μόνο όταν ξεσπά η κρίση. Χρειάζεται μόνιμες δομές, εκπαίδευση, ασκήσεις ετοιμότητας και αποκεντρωμένη επιχειρησιακή οργάνωση.

Και βέβαια σημαίνει να στηρίξουμε τους ανθρώπους της πρώτης γραμμής. Οι πυροσβέστες, οι δασικοί υπάλληλοι, οι εθελοντές και όλοι όσοι επιχειρούν χρειάζονται προσωπικό, σύγχρονο εξοπλισμό και αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας.

Τέλος, πρέπει να δούμε τι πήγε λάθος με τα έργα Πολιτικής Προστασίας που είχαν ενταχθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, κρίσιμα έργα είτε δεν προχώρησαν είτε απεντάχθηκαν: η προμήθεια 25 νέων πυροσβεστικών αεροσκαφών, τα 13 Περιφερειακά Κέντρα Επιχειρήσεων Πολιτικής Προστασίας και άλλα σημαντικά έργα. Όταν συζητάμε για πρόληψη, δεν μπορούμε να αγνοούμε ότι τέτοιες υποδομές δεν υλοποιήθηκαν.

Η κλιματική κρίση είναι μια νέα πραγματικότητα. Η απάντηση, όμως, δεν μπορεί να είναι η προσαρμογή μας στις καταστροφές. Η απάντηση πρέπει να είναι ένα κράτος που προλαμβάνει, οργανώνεται και προστατεύει αποτελεσματικά τους πολίτες και το φυσικό περιβάλλον.

–Πάμε στα πολιτικά θέματα. Είναι έτοιμο το κόμμα σας για εκλογές;

Φυσικά και είμαστε έτοιμοι για εκλογές, όποτε κι αν αποφασίσει να τις προκηρύξει ο κ. Μητσοτάκης.

Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη δημιουργήθηκε ως μια προοδευτική δύναμη διακυβέρνησης. Όχι απλώς για να ασκήσει αντιπολίτευση, αλλά για να καταθέσει μια αξιόπιστη εναλλακτική πρόταση απέναντι στα αδιέξοδα που βιώνει σήμερα η ελληνική κοινωνία.

Απέναντί μας έχουμε μια κυβέρνηση που, μετά από επτά χρόνια στην εξουσία, είναι αντιμέτωπη με σοβαρά ζητήματα αξιοπιστίας, διαφάνειας και αποτελεσματικότητας. Οι πολίτες δεν ζητούν μόνο αλλαγή κυβέρνησης. Ζητούν αλλαγή πολιτικής.

Η ΕΛ.Α.Σ. φιλοδοξεί να εκφράσει αυτή την ανάγκη, μέσα από τη σύγκλιση των ρευμάτων της ριζοσπαστικής Αριστεράς, της σοσιαλδημοκρατίας και της πολιτικής οικολογίας, με στόχο μια προοδευτική κυβερνητική πρόταση.

Από την πρώτη ημέρα οργανώνουμε τις δυνάμεις μας, συγκροτούμε τις οργανώσεις μας σε όλη τη χώρα και επεξεργαζόμαστε ολοκληρωμένες προγραμματικές θέσεις.

Για εμάς, ένα κόμμα είναι πραγματικά έτοιμο όταν έχει σχέδιο για τη χώρα και όχι μόνο εκλογική ετοιμότητα. Όταν μπορεί να δώσει συγκεκριμένες απαντήσεις στην ακρίβεια, στη στεγαστική κρίση, στην εργασία, στην κλιματική κρίση, στο κοινωνικό κράτος και στους θεσμούς. Εκεί κρινόμαστε καθημερινά και εκεί θέλουμε να κριθούμε από τους πολίτες.

–Προβλέπονται κάποιες εσωτερικές διαδικασίες, κάποιο συνέδριο για την εκλογή των οργάνων που αυτή τη στιγμή τα μέλη τους είναι διορισμένα;

Η ΕΛ.Α.Σ. είναι ένα νέο πολιτικό εγχείρημα και, με απόφαση των προσωρινών οργάνων της, η σημερινή μεταβατική οργανωτική δομή έχει ορίζοντα τις επόμενες εθνικές εκλογές.

Η επιλογή αυτή έγινε συνειδητά. Στόχος μας αυτή τη στιγμή είναι να αναπτύξουμε τις οργανώσεις μας σε όλη τη χώρα, να διευρύνουμε τη συμμετοχή των πολιτών και να παρουσιάσουμε ολοκληρωμένα το κυβερνητικό μας πρόγραμμα.

Μετά τις εθνικές εκλογές θα πραγματοποιηθεί το ιδρυτικό συνέδριο, όπου τα μέλη της ΕΛ.Α.Σ. θα εκλέξουν δημοκρατικά τα όργανα του κόμματος και θα ολοκληρωθεί η οργανωτική του συγκρότηση.

Για εμάς η εσωκομματική δημοκρατία δεν είναι μια τυπική διαδικασία. Είναι στοιχείο της πολιτικής μας ταυτότητας. Θέλουμε ένα κόμμα ανοιχτό, συμμετοχικό και με πραγματικό λόγο στα μέλη του.

–Θα ήθελα να σας θέσω το θέμα της λειτουργίας των ιδιωτικών πανεπιστημίων. Η θέση της ΕΛ.Α.Σ. μάλλον μας μπέρδεψε. Το κόμμα σας και στηρίζει το άρθρο 16 και δεν θα κάνει κάτι για τη λειτουργία των ιδιωτικών πανεπιστημίων αν και θεωρεί ότι παραβιάζεται το Σύνταγμα. Θέλετε να μας εξηγήσετε πώς συμβιβάζονται αυτά τα δύο;

Καταρχάς, για εμάς το άρθρο 16 δεν είναι μια τυπική συνταγματική διάταξη. Είναι η συνταγματική εγγύηση ότι η ανώτατη εκπαίδευση αποτελεί δημόσιο αγαθό και ότι η Πολιτεία έχει την ευθύνη να παρέχει δημόσια, δωρεάν και ποιοτική πανεπιστημιακή εκπαίδευση. Αυτή η θέση μας δεν έχει αλλάξει και δεν πρόκειται να αλλάξει.

Το Συμβούλιο της Επικρατείας έκρινε συνταγματικό τον νόμο Πιερρακάκη και, σε ένα κράτος δικαίου, η απόφαση αυτή είναι απολύτως σεβαστή. Παράλληλα, οφείλουμε να λάβουμε υπόψη την ασφάλεια δικαίου και το γεγονός ότι μερικές χιλιάδες οικογένειες έχουν ήδη επιλέξει τον δρόμο της ιδιωτικής ανώτατης εκπαίδευσης. Δεν πρόκειται, επομένως, να δημιουργήσουμε ανασφάλεια στους φοιτητές και στις οικογένειές τους.

Σε ό,τι αφορά, όμως, την πολιτική μας επιλογή, έχουμε επανειλημμένα επισημάνει ότι πρώτο μέλημά μας είναι η δημόσια εκπαίδευση. Στο πλαίσιο αυτό, θα καταργήσουμε τον νόμο Πιερρακάκη και θα εισαγάγουμε έναν δικό μας νόμο-πλαίσιο, ο οποίος θα θέτει αξιόπιστα, αυστηρά και διαφανή κριτήρια για τη λειτουργία των ιδιωτικών ΑΕΙ, ενώ παράλληλα θα ενισχύει ουσιαστικά το δημόσιο πανεπιστήμιο.

Άρα, δεν υπάρχει καμία αντίφαση. Σεβόμαστε την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας και την ασφάλεια δικαίου, προστατεύουμε τους φοιτητές και τις οικογένειές τους και, ταυτόχρονα, προτείνουμε ένα διαφορετικό πολιτικό και νομοθετικό πλαίσιο για την ανώτατη εκπαίδευση, με πρώτη προτεραιότητα το δημόσιο πανεπιστήμιο.

–Υπάρχουν θέματα για τα οποία η ΕΛ.Α.Σ. δεν έχει τοποθετηθεί, όπως για παράδειγμα το εκλογικό σύστημα. Είναι υπέρ της απλής αναλογικής ή ΕΛ.Α.Σ. ή με κάποιο άλλο εκλογικό σύστημα;

Η συζήτηση για το εκλογικό σύστημα δεν μπορεί να γίνεται αποκομμένα από την πολιτική πραγματικότητα. Η απλή αναλογική ήταν διαχρονικά ένα αίτημα της Αριστεράς, γιατί αποτυπώνει με μεγαλύτερη πιστότητα τη λαϊκή βούληση. Όμως η εμπειρία του 2023 μας δίδαξε κάτι πολύ σημαντικό: κανένα εκλογικό σύστημα δεν μπορεί από μόνο του να δημιουργήσει συνεργασίες.

Η απλή αναλογική προϋποθέτει κουλτούρα συναινέσεων και προγραμματικών συγκλίσεων. Δυστυχώς, τότε αποδείχθηκε ότι δεν έλειπαν μόνο οι αριθμοί. Έλειψε και η πολιτική βούληση ορισμένων προοδευτικών δυνάμεων να αναλάβουν τις ευθύνες τους απέναντι στην κοινωνία και να διερευνήσουν σοβαρά τη δυνατότητα μιας προοδευτικής κυβερνητικής λύσης.

Ο Αλέξης Τσίπρας το έχει πει δημόσια: η συγκεκριμένη εκδοχή της απλής αναλογικής, έτσι όπως εφαρμόστηκε, “κάηκε” πολιτικά για πολλά χρόνια. Και αυτό είναι μια διαπίστωση που αφορά το πολιτικό σύστημα συνολικά.

Η δική μας θέση είναι ότι το εκλογικό σύστημα πρέπει να υπηρετεί δύο στόχους ταυτόχρονα: να αποτυπώνει όσο το δυνατόν δικαιότερα τη λαϊκή βούληση και να επιτρέπει τον σχηματισμό σταθερών κυβερνήσεων με σαφές προγραμματικό πλαίσιο. Οι θεσμοί δεν μπορεί να αλλάζουν κάθε φορά ανάλογα με το ποιο κόμμα ευνοείται συγκυριακά.