Κομισιόν: Πρώτη αποτίμηση της οδηγίας για τους Κατώτατους Μισθούς-Πού βρίσκεται η Ελλάδα στις ΣΣΕ

Η Κομισιόν προχώρησε στην πρώτη αποτίμηση της εφαρμογής της Οδηγίας για τους Επαρκείς Κατώτατους Μισθούς. Σύμφωνα με αυτή παρά τη βελτίωση των κατώτατων αποδοχών σε αρκετά κράτη-μέλη, η μεγάλη πρόκληση για την Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένει η ενίσχυση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας (ΣΣΕ).

Για τις χώρες όπου η κάλυψη των εργαζομένων από συλλογικές διαπραγματεύσεις υπολείπεται του 80%, η Οδηγία προβλέπει την κατάρτιση ειδικών Σχεδίων Δράσης, με στόχο την αποκατάσταση του θεσμού των συλλογικών διαπραγματεύσεων και την ενίσχυση της διαπραγματευτικής δύναμης των εργαζομένων.

Η Ελλάδα στις τελευταίες θέσεις στις Συλλογικές Συμβάσεις

Η Ελλάδα, η οποία ενσωμάτωσε την ευρωπαϊκή Οδηγία με τον Ν. 5163/2024, συγκαταλέγεται στις χώρες που οφείλουν να εφαρμόσουν σχέδιο ενίσχυσης των συλλογικών διαπραγματεύσεων, καθώς η κάλυψη των εργαζομένων από Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας παραμένει εξαιρετικά χαμηλή.

Σύμφωνα με την έκθεση της Κομισιόν, μόλις 13,1% των εργαζομένων στην Ελλάδα καλύπτεται από συλλογικές συμβάσεις, ποσοστό που κατατάσσει τη χώρα στις τελευταίες θέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αντίθετα, χώρες όπως η Αυστρία (94,9%), η Ισπανία (91,8%), η Φινλανδία (88,8%), η Σουηδία (88%), η Πορτογαλία (83,3%) και η Δανία (81%) βρίσκονται ήδη πάνω από το ευρωπαϊκό όριο του 80%, ενώ ακόμη και η Γερμανία εμφανίζει κάλυψη σχεδόν 50%.

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι τα κράτη με χαμηλή συλλογική κάλυψη οφείλουν να λάβουν μέτρα για τη διεύρυνση των διαπραγματεύσεων, τη στήριξη των κοινωνικών εταίρων και τη βελτίωση της εφαρμογής των συλλογικών συμφωνιών.

Τι δείχνουν τα στοιχεία για τον κατώτατο μισθό

Η έκθεση καταγράφει σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ των κρατών-μελών ως προς το ύψος του κατώτατου μισθού. Το 2023 οι υψηλότερες ονομαστικές αποδοχές καταγράφηκαν στο Λουξεμβούργο, τη Γερμανία και την Ολλανδία, ενώ οι χαμηλότερες στη Βουλγαρία, την Ουγγαρία και τη Λετονία.

Παράλληλα, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι οι χώρες που ξεκινούσαν από χαμηλότερα επίπεδα πέτυχαν τις μεγαλύτερες ονομαστικές αυξήσεις, γεγονός που οδηγεί σε σταδιακή σύγκλιση εντός της ΕΕ. Ωστόσο, όταν ληφθεί υπόψη ο πληθωρισμός, η εικόνα διαφοροποιείται σημαντικά, καθώς αρκετά κράτη εμφάνισαν περιορισμένες ή ακόμη και αρνητικές πραγματικές μεταβολές των μισθών.

Η εικόνα της Ελλάδας στους μισθούς

Η Ελλάδα κατατάσσεται στην ομάδα των χωρών με κατώτατο μισθό μεταξύ 700 και 940 ευρώ το 2023. Ως προς την πραγματική αύξηση των αποδοχών, δηλαδή μετά την αφαίρεση της επίδρασης του πληθωρισμού, καταγράφει αύξηση περίπου 3,1%, χαμηλότερη από άλλες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης.

Παράλληλα, η Ελλάδα συγκαταλέγεται στα κράτη όπου ο κατώτατος μισθός αντιστοιχεί περίπου στο 60% του διάμεσου μισθού, εξέλιξη που η Επιτροπή συνδέει όχι μόνο με την αύξηση του κατώτατου μισθού αλλά και με τη συμπίεση των αμοιβών στα χαμηλότερα και μεσαία εισοδηματικά κλιμάκια.

Οι συστάσεις της Κομισιόν

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπογραμμίζει ότι η αύξηση του κατώτατου μισθού από μόνη της δεν αρκεί για τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας. Βασικός στόχος της Οδηγίας είναι η ενίσχυση των συλλογικών διαπραγματεύσεων, καθώς τα κράτη με υψηλή κάλυψη από Συλλογικές Συμβάσεις εμφανίζουν, κατά κανόνα, υψηλότερες αμοιβές, μικρότερες μισθολογικές ανισότητες και ισχυρότερη προστασία των εργαζομένων.

Στο πλαίσιο αυτό, η Κομισιόν καλεί τα κράτη με χαμηλή συλλογική κάλυψη – μεταξύ αυτών και την Ελλάδα – να υλοποιήσουν αποτελεσματικά τα Σχέδια Δράσης, με μέτρα που θα διευκολύνουν την επέκταση των συλλογικών συμβάσεων, θα ενισχύσουν τον κοινωνικό διάλογο, θα βελτιώσουν τους μηχανισμούς επίλυσης εργατικών διαφορών και θα ενισχύσουν την παρακολούθηση της εφαρμογής της εργατικής νομοθεσίας.