Η οικονομική ασφυξία της αποκατάστασης: Οι οκτώ παρεμβάσεις του Π.Σ.Φ. προς τον ΕΟΠΥΥ για το clawback

Σε μια περίοδο όπου οι ανάγκες της Δημόσιας Υγείας αυξάνονται αλματωδώς και η ανάγκη για ποιοτικές υπηρεσίες αποκατάστασης καθίσταται πιο επιτακτική από ποτέ, ο τομέας της ιδιωτικής φυσικοθεραπείας βρίσκεται αντιμέτωπος με μια οξεία οικονομική κρίση.

Ρούλα Σκουρογιάννη

Ο μηχανισμός των αυτόματων επιστροφών (clawback), που θεσπίστηκε ως προσωρινό δημοσιονομικό φρένο, έχει μετατραπεί σε δομικό αδιέξοδο, μετακυλίοντας το κόστος της κρατικής υποχρηματοδότησης απευθείας στους ιδιώτες παρόχους.

Η αναζήτηση μιας βιώσιμης ισορροπίας μεταξύ της δημοσιονομικής πειθαρχίας του ΕΟΠΥΥ και της επιβίωσης των εργαστηρίων φυσικοθεραπείας αποτελεί πλέον κεντρικό διακύβευμα για την πολιτική υγείας στη χώρα. 

Στο πλαίσιο αυτό, αντιπροσωπεία του Κεντρικού Διοικητικού Συμβουλίου του Πανελληνίου Συλλόγου Φυσικοθεραπευτών (Π.Σ.Φ.) πραγματοποίησε θεσμική συνάντηση την Τρίτη 14 Ιουλίου 2026 με τον νέο Διοικητή του ΕΟΠΥΥ, Αθανάσιο Ζαμάνη. Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, η ηγεσία του Π.Σ.Φ. κατέθεσε ένα αναλυτικό, τεκμηριωμένο και οικονομοτεχνικά επεξεργασμένο πακέτο οκτώ προτάσεων. Κοινός παρονομαστής των αιτημάτων είναι η ανάγκη για έναν δίκαιο και διαφανή καταμερισμό των πόρων, ο οποίος θα διασφαλίζει την απρόσκοπτη πρόσβαση των ασφαλισμένων σε θεραπείες χωρίς να εξοντώνει οικονομικά τους συμβεβλημένους επαγγελματίες.

Το θεσμικό αδιέξοδο και η θέση του Πανελληνίου Συλλόγου Φυσικοθεραπευτών

Η συνάντηση επικεντρώθηκε στο παράδοξο καθεστώς που διέπει σήμερα τις αποζημιώσεις του Οργανισμού. Παρά τη συνολική ενίσχυση του κρατικού προϋπολογισμού προς τον ΕΟΠΥΥ, ο ειδικός προϋπολογισμός που διατίθεται για τη φυσικοθεραπεία παραμένει καθηλωμένος στα επίπεδα του 2023. Την ίδια στιγμή, οι πραγματικές ανάγκες των πολιτών αυξάνονται, ενώ νέοι επιστήμονες εντάσσονται στο σύστημα συμβάσεων. Η κατάσταση αυτή δημιουργεί μια τεχνητή υπερβάλλουσα δαπάνη, η οποία καταλογίζεται εκ των υστέρων στους φυσικοθεραπευτές μέσω του clawback.

Ο Πρόεδρος του Π.Σ.Φ., Πέτρος Λυμπερίδης, περιέγραψε με σαφήνεια το μέγεθος του προβλήματος, υπογραμμίζοντας την αντίφαση της κρατικής πολιτικής. Όπως επεσήμανε, ενώ η Πολιτεία αναγνωρίζει την αναγκαιότητα των υπηρεσιών πρόληψης και αποκατάστασης, αρνείται στην πράξη να τις αποζημιώσει στο σύνολό τους, μετατρέποντας έναν έκτακτο μηχανισμό ελέγχου σε μόνιμο εργαλείο μετακύλισης του δημοσιονομικού κινδύνου. Ο κ. Λυμπερίδης σημείωσε ότι οι προτάσεις του Συλλόγου υποβλήθηκαν με αίσθημα ευθύνης και επιστημονική πληρότητα, αναμένοντας από τη νέα Διοίκηση του ΕΟΠΥΥ και τον Υπουργό Υγείας, Άδωνι Γεωργιάδη, την άμεση υιοθέτησή τους. Παράλληλα, κατέστησε σαφές ότι εάν δεν υπάρξουν συγκεκριμένα αποτελέσματα εντός εύλογου χρονικού διαστήματος, ο κλάδος είναι αποφασισμένος να προχωρήσει σε δυναμικές κινητοποιήσεις.

Οι οκτώ προτάσεις για τη μεταρρύθμιση του πλαισίου αποζημιώσεων

Για την οριστική αντιμετώπιση των στρεβλώσεων, ο Π.Σ.Φ. παρουσίασε ένα συνεκτικό σχέδιο παρεμβάσεων που καλύπτει τόσο τη χρηματοδότηση όσο και τον επιχειρησιακό εκσυγχρονισμό του συστήματος:

1. Αύξηση του ετήσιου προϋπολογισμού κατά 7,5 εκατομμύρια ευρώ: Το πρωτογενές αίτημα αφορά την άμεση αναπροσαρμογή του κλειστού προϋπολογισμού της φυσικοθεραπείας. Το επιπλέον αυτό ποσό αντιστοιχεί στην αναλογική αύξηση που δικαιούται ο τομέας, με βάση τη συνολική ενίσχυση της κρατικής χρηματοδότησης προς τον ΕΟΠΥΥ. Η στασιμότητα του κονδυλίου αναγκάζει τους παρόχους να επιδοτούν ουσιαστικά εξ ιδίων τις θεραπείες των ασφαλισμένων.
2. Εφαρμογή ανέκπτωτου ποσού στο clawback: Η πρόταση αυτή στοχεύει στη δημιουργία ενός προστατευτικού ορίου για τα μικρά και μεσαία εργαστήρια φυσικοθεραπείας, τα οποία πλήττονται καίρια από τις οριζόντιες κρατήσεις. Ο Διοικητής του ΕΟΠΥΥ αντιμετώπισε θετικά το αίτημα, αναγνωρίζοντας τη σοβαρότητά του από τη θητεία του ως Υποδιοικητής του Οργανισμού.
3. Αποκατάσταση των περικοπών στην ειδική αγωγή: Η αυστηροποίηση και ο περιορισμός των επιλέξιμων κωδικών ICD-10 έχουν οδηγήσει σε δραστική μείωση των καλυπτόμενων συνεδριών για παιδιά και ασθενείς που χρήζουν ειδικής αγωγής. Ο Π.Σ.Φ. ζήτησε την αναθεώρηση του πλαισίου, ώστε οι θεραπείες να καθορίζονται με βάση τις πραγματικές αναπηρίες και ανάγκες των δικαιούχων, απηχώντας και τις έντονες διαμαρτυρίες των συλλόγων ασθενών.
4. Θεσμοθέτηση μηχανισμού ετήσιας αναπροσαρμογής της δαπάνης: Προτάθηκε ένας αντικειμενικός αλγόριθμος υπολογισμού του προϋπολογισμού για τα επόμενα έτη. Η ετήσια χρηματοδότηση θα πρέπει να προσαρμόζεται δυναμικά με βάση τον αριθμό των νέων συμβεβλημένων παρόχων, τη μέση δαπάνη των υφιστάμενων εργαστηρίων και τη συνολική μεταβολή της κρατικής επιχορήγησης προς τον ΕΟΠΥΥ.
5. Εισαγωγή ψηφιακού ελεγκτή («κόφτη») στη μηνιαία δαπάνη: Για την αποτροπή της ανεξέλεγκτης συσσώρευσης χρεών, ο Π.Σ.Φ. πρότεινε την ενεργοποίηση ηλεκτρονικού ορίου. Μόλις καλύπτεται η μηνιαία επιτρεπόμενη δαπάνη, το σύστημα θα ενημερώνει αυτόματα παρόχους και ασφαλισμένους. Τα παραπεμπτικά θα μπορούν να εκτελούνται είτε σε δημόσιες δομές είτε τον επόμενο μήνα σε ιδιώτες, με πρόβλεψη ειδικών εξαιρέσεων για επείγοντα ή βαριά περιστατικά.
6. Πλήρης ψηφιοποίηση και κατάργηση των έντυπων παραστατικών: Ζητήθηκε η οριστική κατάργηση της φυσικής υποβολής δικαιολογητικών και η υιοθέτηση μιας αμιγώς ηλεκτρονικής διαδικασίας. Η παρέμβαση αυτή αναμένεται να περιορίσει τη γραφειοκρατία, να μειώσει το λειτουργικό κόστος και να επιταχύνει τους ελέγχους, κατεύθυνση για την οποία ο κ. Ζαμάνης δεσμεύτηκε να εξετάσει τις τεχνικές δυνατότητες εφαρμογής.
7. Πλήρης εφαρμογή της συλλογικής σύμβασης μέσω ειδικού συμφώνου: Προτάθηκε η υπογραφή συμφωνίας συνεργασίας μεταξύ ΕΟΠΥΥ και Π.Σ.Φ., ώστε ο Σύλλογος να αναλάβει τη διαχείριση των φακέλων και τη δημιουργία διανεμητικού λογαριασμού, στα πρότυπα του μοντέλου που ισχύει για τους φαρμακευτικούς συλλόγους. Το αίτημα παραπέμφθηκε στη Νομική Υπηρεσία του Οργανισμού για περαιτέρω επεξεργασία.
8. Άρση των στρεβλώσεων στις παραπομπές προς Κέντρα Αποκατάστασης: Επισημάνθηκε η αλόγιστη διοχέτευση πόρων προς Κέντρα Αποθεραπείας και Αποκατάστασης (Κ.Α.Α.) κλειστής νοσηλείας, ιδιαίτερα για ορθοπαιδικά περιστατικά που θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν εξωτερικά. Ο Π.Σ.Φ. ζήτησε την αυστηροποίηση των κριτηρίων παραπομπής με βάση αμιγώς επιστημονικές και ορθολογικές παραμέτρους.

Τα επόμενα βήματα και οι προσδοκίες του κλάδου

Η ολοκλήρωση της συνάντησης άφησε ανοιχτό το πεδίο του διαλόγου, με τον Διοικητή του ΕΟΠΥΥ να ζητά εύλογο χρονικό διάστημα προκειμένου να μελετήσει την οικονομοτεχνική τεκμηρίωση των αιτημάτων. Αν και η διοίκηση του Οργανισμού εξέφρασε τη συμφωνία της με αρκετές από τις προταθείσες ρυθμίσεις, ο Πανελλήνιος Σύλλογος Φυσικοθεραπευτών αναμένει πλέον συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα υλοποίησης.

Η διασφάλιση της ποιότητας στη Δημόσια Υγεία και η βιωσιμότητα των ιδιωτικών δομών αποκατάστασης αποτελούν δύο έννοιες αλληλένδετες. Η μετάβαση από τους πρόχειρους μηχανισμούς περικοπών σε ένα δομημένο και βιώσιμο σύστημα αποζημιώσεων δεν αποτελεί απλώς συνδικαλιστικό αίτημα, αλλά αναγκαία προϋπόθεση για τη διατήρηση των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας στο σύνολο της επικράτειας.