“Φλέγεται” η Ινδία: Οι φοιτητές πολιορκούν τον Μόντι– Συλλήψεις, συγκρούσεις και πολιτική θύελλα

Η Ινδία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις σοβαρότερες κοινωνικές και πολιτικές αναταράξεις των τελευταίων ετών, καθώς οι μαζικές φοιτητικές κινητοποιήσεις κατά της κυβέρνησης του πρωθυπουργού Ναρέντρα Μόντι λαμβάνουν ολοένα και μεγαλύτερες διαστάσεις. Αυτό που ξεκίνησε ως διαμαρτυρία για τα αλλεπάλληλα σκάνδαλα στις πανεθνικές εξετάσεις εξελίσσεται πλέον σε ανοιχτή πολιτική σύγκρουση, με επίκεντρο την ίδια την κυβέρνηση. Χιλιάδες νέοι κατέκλυσαν τους δρόμους του Νέου Δελχί, ζητώντας την παραίτηση του υπουργού Παιδείας Νταρμεντρα Πραντάν, ενώ η αντιπολίτευση ανεβάζει τους τόνους, στρέφοντας πλέον τα πυρά της προσωπικά κατά του Μόντι.

Σπύρος Σιδέρης

Οι συγκρούσεις με τις δυνάμεις ασφαλείας, οι συλλήψεις βουλευτών και οι καταγγελίες για υπέρμετρη αστυνομική βία συνθέτουν ένα σκηνικό που ξεπερνά τα όρια μιας εκπαιδευτικής διαμαρτυρίας και εξελίσσεται στη σοβαρότερη κοινωνική δοκιμασία που έχει αντιμετωπίσει η κυβέρνηση μετά την επανεκλογή της το 2024.

Η αντιπολίτευση ανεβάζει την πίεση

Στο επίκεντρο των εξελίξεων βρέθηκε ο ηγέτης του αντιπολιτευόμενου Κόμματος του Κογκρέσου, Ραχούλ Γκάντι, ο οποίος ηγήθηκε πορείας προς την πρωθυπουργική κατοικία μαζί με βουλευτές της αντιπολίτευσης.

Οι διαδηλωτές φώναζαν συνθήματα όπως «Θέλουμε δικαιοσύνη» και «Κάτω ο Μόντι», ενώ ο Γκάντι κατηγόρησε τον πρωθυπουργό ότι «καταστρέφει το μέλλον της ινδικής νεολαίας», υποστηρίζοντας πως η κυβέρνηση αποφεύγει κάθε ουσιαστική λογοδοσία και αρνείται ακόμη και τη διεξαγωγή κοινοβουλευτικής συζήτησης για την κρίση.

Λίγες ώρες αργότερα, η αστυνομία συνέλαβε τον ίδιο και αρκετούς ακόμη βουλευτές, απομακρύνοντάς τους από το σημείο της διαμαρτυρίας. Φωτογραφίες που δημοσιοποίησε ο Γκάντι μετά τη σύλληψή του, στις οποίες εμφανίζεται με ίχνη αίματος στη μύτη, αναζωπύρωσαν τις καταγγελίες της αντιπολίτευσης για υπερβολική χρήση βίας.

Συγκρούσεις στο Νέο Δελχί

Οι πολιτικές εξελίξεις ακολούθησαν μια ημέρα εκτεταμένων επεισοδίων στο κέντρο της πρωτεύουσας, στη μεγαλύτερη φοιτητική κινητοποίηση που έχει πραγματοποιηθεί στο Νέο Δελχί εδώ και σχεδόν πέντε χρόνια.

Χιλιάδες φοιτητές επιχείρησαν να προσεγγίσουν το κοινοβούλιο, όμως βρέθηκαν αντιμέτωποι με ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις. Οι αρχές έκαναν χρήση δακρυγόνων και γκλομπ για να διαλύσουν το πλήθος, ενώ σε ορισμένα σημεία σημειώθηκαν συμπλοκές, με ομάδα διαδηλωτών να πετά πέτρες προς τις δυνάμεις ασφαλείας.

Η αστυνομία ανακοίνωσε ότι τραυματίστηκαν 60 διαδηλωτές και 118 αστυνομικοί. Οι διοργανωτές, ωστόσο, υποστηρίζουν ότι ο αριθμός των τραυματισμένων φοιτητών είναι πολύ μεγαλύτερος, καταγγέλλοντας εκτεταμένη αστυνομική καταστολή.

Τα σκάνδαλα των εξετάσεων πυροδότησαν την έκρηξη

Η οργή των φοιτητών πυροδοτήθηκε από μια σειρά σκανδάλων που έπληξαν την αξιοπιστία του εκπαιδευτικού συστήματος.

Το σοβαρότερο αφορούσε τη διαρροή θεμάτων στις εισαγωγικές εξετάσεις των ιατρικών σχολών, στις οποίες συμμετείχαν περίπου 2,2 εκατομμύρια υποψήφιοι. Η κυβέρνηση αναγκάστηκε να ακυρώσει τη διαδικασία και να προχωρήσει σε επανάληψη των εξετάσεων υπό αυστηρότερα μέτρα ασφαλείας.

Είχε προηγηθεί νέα κρίση με προβλήματα στην ηλεκτρονική βαθμολόγηση εξετάσεων της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, επηρεάζοντας ακόμη περίπου δύο εκατομμύρια μαθητές.

Για εκατομμύρια νέους, οι διαδοχικές αστοχίες δεν αποτελούν απλώς διοικητικά λάθη, αλλά ένδειξη ενός συστήματος που αδυνατεί να διασφαλίσει ίσες ευκαιρίες. Σε μια χώρα όπου η επιτυχία στις εξετάσεις αποτελεί βασική προϋπόθεση για κοινωνική και επαγγελματική ανέλιξη, η κρίση έχει λάβει ευρύτερες κοινωνικές διαστάσεις.

Ένα αυθόρμητο κίνημα αποκτά πολιτικό βάρος

Κεντρικό ρόλο στις κινητοποιήσεις διαδραματίζει το διαδικτυακό κίνημα «Κόμμα του Λαού των Κατσαρίδων», το οποίο δημιουργήθηκε μόλις πριν από δύο μήνες, αλλά μέσα από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κατάφερε να προσελκύσει εκατομμύρια υποστηρικτές.

Ο ιδρυτής του, Αμπχιτζίτ Ντιπκί, ξεκαθάρισε ότι οι διαδηλώσεις θα συνεχιστούν έως ότου παραιτηθεί ο υπουργός Παιδείας, τονίζοντας ότι οι συγκεντρωμένοι δεν πρόκειται να αποχωρήσουν από το Τζαντάρ Μαντάρ, τον καθιερωμένο χώρο διαμαρτυριών στο Νέο Δελχί.

Πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι το κίνημα έχει πλέον ξεπεράσει τα στενά όρια μιας διαδικτυακής πρωτοβουλίας, μετατρεπόμενο σε μια αυθόρμητη έκφραση της δυσαρέσκειας της νέας γενιάς απέναντι στην κυβέρνηση.

Πέρα από τις εξετάσεις

Η κρίση έχει ήδη μεταφερθεί στο ινδικό κοινοβούλιο, όπου οι συνεδριάσεις διακόπηκαν έπειτα από την απαίτηση της αντιπολίτευσης να συζητηθούν τόσο τα σκάνδαλα των εξετάσεων όσο και οι καταγγελίες για τη διαχείριση των διαδηλώσεων από τις αρχές. Γύρω από το κοινοβουλευτικό συγκρότημα αναπτύχθηκαν ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις, υπό τον φόβο νέων επεισοδίων.

Πίσω από την οργή των φοιτητών βρίσκεται όμως μια βαθύτερη κοινωνική πραγματικότητα. Παρά τους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης της πολυπληθέστερης χώρας του κόσμου, εκατομμύρια νέοι εξακολουθούν να δυσκολεύονται να βρουν σταθερή και αξιοπρεπώς αμειβόμενη εργασία. Για πολλούς, η αξιοπιστία των εξετάσεων αποτελεί τη μοναδική δίοδο προς μια καλύτερη ζωή, γεγονός που εξηγεί γιατί η αγανάκτηση εξαπλώθηκε τόσο γρήγορα.

Μέχρι στιγμής, ο Ναρέντρα Μόντι δεν έχει τοποθετηθεί δημόσια για τις κινητοποιήσεις. Ωστόσο, οι φοιτητές εμφανίζονται αποφασισμένοι να συνεχίσουν τις διαμαρτυρίες και η αντιπολίτευση επιχειρεί να μετατρέψει την κρίση της εκπαίδευσης σε ευρύτερη πολιτική αντιπαράθεση. Έτσι, η σύγκρουση δεν αφορά πλέον μόνο τις εξετάσεις ή την παραμονή ενός υπουργού στην κυβέρνηση, αλλά εξελίσσεται σε μια κρίσιμη δοκιμασία για την πολιτική αξιοπιστία της κυβέρνησης και τη σχέση της με τη νέα γενιά της Ινδίας.