“Αν με δολοφονήσει το Ιράν, συντρίψτε το”-Μπορεί να εκτελεστεί εντολή μετά τον θάνατο του προέδρου;
✨Η ένταση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν αυξάνεται λόγω απειλών και πληροφοριών για σχέδια δολοφονίας κατά του Ντόναλντ Τραμπ από την Τεχεράνη.
✨Το αμερικανικό Σύνταγμα δεν επιτρέπει αυτόματη στρατιωτική αντίποινα μετά τον θάνατο προέδρου, καθώς η εξουσία περνά στον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς.
✨Ο Τραμπ προειδοποίησε για συντριπτικά πλήγματα κατά του Ιράν, ενώ αμερικανικές υπηρεσίες εξετάζουν νέες απειλές και σχέδια δολοφονίας εναντίον του.
✨Η τελική απόφαση για στρατιωτική αντίδραση θα ανήκει στον διάδοχο, που μπορεί να επιλέξει διαφορετική στρατηγική αντί απλής εκδίκησης.
Οι πληροφορίες για σχέδια δολοφονίας, οι δημόσιες απειλές και η πολεμική ρητορική ανεβάζουν επικίνδυνα το θερμόμετρο ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν. Στο κέντρο της νέας έντασης βρίσκεται μια δήλωση του Ντόναλντ Τραμπ, η οποία μοιάζει βγαλμένη από το πιο σκοτεινό σενάριο διεθνούς κρίσης: ο Αμερικανός πρόεδρος υποστηρίζει ότι έχει αφήσει «μόνιμες εντολές» για συντριπτικό πλήγμα κατά της Τεχεράνης, εάν το ιρανικό καθεστώς προχωρήσει στη δολοφονία του.
Μπορεί, όμως, ένας πρόεδρος να διατάξει μια στρατιωτική επίθεση που θα εκτελεστεί μετά τον θάνατό του; Και ποιος θα έχει πραγματικά στα χέρια του την απόφαση, εάν συμβεί το αδιανόητο;
Οι «εντολές μετά θάνατον» σκοντάφτουν στο Σύνταγμα
Παρά τη βαριά προειδοποίηση του Ντόναλντ Τραμπ, το αμερικανικό θεσμικό πλαίσιο δεν προβλέπει κανέναν μηχανισμό που να ενεργοποιεί αυτόματα στρατιωτικά αντίποινα μετά τη δολοφονία ενός προέδρου.
Με βάση το Σύνταγμα και τον νόμο περί προεδρικής διαδοχής του 1947, τη στιγμή που ένας πρόεδρος πεθαίνει, η εξουσία περνά ακαριαία στον αντιπρόεδρο. Στο συγκεκριμένο σενάριο, ο Τζέι Ντι Βανς θα αναλάμβανε αμέσως την προεδρία και μαζί τον ρόλο του αρχιστρατήγου των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων.
Η επόμενη κίνηση θα ήταν αποκλειστικά δική του. Θα μπορούσε να ακολουθήσει την επιθυμία του προκατόχου του, να διατάξει διαφορετική επιχείρηση ή να επιλέξει μια απάντηση που δεν θα οδηγούσε σε γενικευμένο πόλεμο.
Δεν υπάρχει «κουμπί εκδίκησης»
Ο αναλυτής εθνικής ασφάλειας Γκάρετ Γκραφ εξηγεί ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν υιοθέτησαν ποτέ ένα σύστημα αυτόματης στρατιωτικής ανταπόδοσης τύπου «νεκρού χεριού».
Η Ουάσιγκτον διαθέτει λεπτομερή σχέδια για να συνεχίσει να λειτουργεί η κυβέρνηση ακόμη και μετά από πυρηνικό πλήγμα ή καταστροφή του πολιτικού κέντρου εξουσίας. Πρόκειται, όμως, για σχέδια συνέχειας του κράτους και όχι για μια προγραμματισμένη αλυσίδα εκτόξευσης πυραύλων μόλις διαπιστωθεί ο θάνατος του προέδρου.
Ακόμη και μια ρητή προεδρική οδηγία δεν μπορεί να δεσμεύσει τον διάδοχο. Με τον θάνατο του προέδρου, παύει και η εξουσία του να δίνει διαταγές.
Η προειδοποίηση Τραμπ προς την Τεχεράνη
Μέσω της πλατφόρμας Truth Social, ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ότι η Τεχεράνη εξακολουθεί να σχεδιάζει τη δολοφονία του και προειδοποίησε ότι αμερικανικοί πύραυλοι είναι έτοιμοι να πλήξουν το Ιράν, εάν οι απειλές μετατραπούν σε πράξη.
Η δήλωσή του ήρθε λίγες ώρες μετά την παρέμβαση του ανώτατου Ιρανού ηγέτη Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ο οποίος ορκίστηκε εκδίκηση για τον θάνατο του πατέρα του, Αλί Χαμενεΐ, που σκοτώθηκε στα πρώτα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα.
Στις τελετές πένθους που ακολούθησαν στο Ιράν, το κλίμα πήρε ακόμη πιο σκοτεινή τροπή. Πλήθη κρατούσαν πανό και φώναζαν συνθήματα υπέρ της δολοφονίας τόσο του Ντόναλντ Τραμπ όσο και του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Οι πληροφορίες για νέο σχέδιο δολοφονίας
Την ίδια ώρα, οι αμερικανικές υπηρεσίες ασφαλείας εξετάζουν πληροφορίες για νέες ιρανικές επιχειρήσεις με στόχο τον Αμερικανό πρόεδρο.
Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, το Ισραήλ ενημέρωσε Αμερικανούς αξιωματούχους για στοιχεία που αφορούν πιθανό σχέδιο εναντίον του Τραμπ. Ο Λευκός Οίκος απέφυγε να σχολιάσει το δημοσίευμα, όμως ο ίδιος ο πρόεδρος, μιλώντας στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ, δήλωσε ότι θεωρεί τον εαυτό του υπ’ αριθμόν ένα στόχο της Τεχεράνης.
Οι φόβοι αυτοί δεν αντιμετωπίζονται ως απλή πολεμική ρητορική. Το Πεντάγωνο έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει ότι οι απειλές του Ιράν εναντίον ανώτερων Αμερικανών αξιωματούχων πρέπει να λαμβάνονται απολύτως σοβαρά.
Η μεγάλη απόφαση θα ανήκει στον Βανς
Μια επιτυχημένη επίθεση εναντίον εν ενεργεία Αμερικανού προέδρου θα προκαλούσε σχεδόν αναπόφευκτα ισχυρή απάντηση από την Ουάσιγκτον. Το εύρος και η μορφή της, όμως, δεν μπορούν να καθοριστούν εκ των προτέρων.
Ως νέος πρόεδρος, ο Τζέι Ντι Βανς θα είχε την εξουσία να διατάξει περιορισμένα πλήγματα, ευρεία στρατιωτική επιχείρηση ή μια διαφορετική απάντηση, έπειτα από διαβουλεύσεις με το Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας και τη στρατιωτική ηγεσία.
Ο Γκάρετ Γκραφ επισημαίνει ότι ένας πρόεδρος μπορεί να αφήσει οδηγίες, επιθυμίες ή ακόμη και ένα συγκεκριμένο σχέδιο στον διάδοχό του. Δεν μπορεί, όμως, να του αφαιρέσει το δικαίωμα της τελικής απόφασης.
Μια στιγμή που θα μπορούσε να αλλάξει τη Μέση Ανατολή
Η ανταλλαγή απειλών ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν έχει μετατρέψει ένα σενάριο προσωπικής εκδίκησης σε πιθανή αφετηρία περιφερειακού πολέμου. Μια δολοφονία, ένα λάθος μήνυμα ή μια βιαστική στρατιωτική κίνηση θα μπορούσαν να παρασύρουν ολόκληρη τη Μέση Ανατολή σε νέα σύγκρουση.
Παρά τη δραματική γλώσσα του Ντόναλντ Τραμπ, δεν υπάρχει εντολή που να εκτελείται μόνη της από τον τάφο. Εάν το χειρότερο σενάριο γίνει πραγματικότητα, το χτύπημα κατά του Ιράν δεν θα το αποφασίσει ο πρόεδρος που πέθανε, αλλά εκείνος που θα περάσει το κατώφλι του Οβάλ Γραφείου αμέσως μετά.