CNN: Πώς άλλαξαν οι στόχοι Τραμπ στο Ιράν- Από την “παράδοση” στις παραχωρήσεις
✨Οι αρχικοί φιλόδοξοι στόχοι του Ντόναλντ Τραμπ για το Ιράν, όπως η πλήρης εξάλειψη του πυραυλικού προγράμματος και η άνευ όρων παράδοση, έχουν αλλάξει σημαντικά.
✨Ο Τραμπ πλέον αποδέχεται ότι το Ιράν μπορεί να διατηρήσει περιορισμένο πυραυλικό οπλοστάσιο, ενώ το μνημόνιο κατανόησης δεν αναφέρει καν το ζήτημα των πυραύλων.
✨Η απόφαση για αλλαγή καθεστώτος εγκαταλείφθηκε, όπως και ο μηδενικός εμπλουτισμός ουρανίου, με το Ιράν να επαναβεβαιώνει μη ανάπτυξη πυρηνικών όπλων.
✨Η προκαταρκτική συμφωνία περιλαμβάνει εκτεταμένες παραχωρήσεις προς το Ιράν, με πολλούς να θεωρούν ότι η αμερικανική πλευρά έχει κάνει σημαντικές υποχωρήσεις.
Από την «άνευ όρων παράδοση» και την πλήρη εξάλειψη του πυραυλικού προγράμματος έως τον μηδενικό εμπλουτισμό ουρανίου, πολλοί από τους φιλόδοξους στόχους που είχε θέσει ο Ντόναλντ Τραμπ για το Ιράν φαίνεται να έχουν αλλάξει (πάλι) σημαντικά.
Όταν ξέσπασε ο πόλεμος με το Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ διακήρυττε ότι ο αμερικανικός στρατός θα «καταστρέψει τους πυραύλους τους και θα ισοπεδώσει τη βιομηχανία πυραύλων τους».
«Θα εξαφανιστεί ολοκληρωτικά, για ακόμη μία φορά», δήλωνε ο Τραμπ σε βίντεο μήνυμά του.
Τις επόμενες ημέρες, η κυβέρνησή του παρουσίαζε την εξάλειψη του ιρανικού πυραυλικού προγράμματος ως έναν από τους βασικούς στόχους του πολέμου, υποστηρίζοντας ότι συνιστούσε απειλή για τις αμερικανικές βάσεις και τους συμμάχους των ΗΠΑ στην περιοχή.
Σήμερα όμως, μετά την επίτευξη της προκαταρκτικής συμφωνίας με την Τεχεράνη, ο Τραμπ εκπέμπει ένα εντελώς διαφορετικό μήνυμα, επισημαίνει σε ανάλυσή του το CNN. Σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε την Τετάρτη στο περιθώριο της συνόδου κορυφής της G7 στη Γαλλία, άφησε να εννοηθεί ότι είναι θεμιτό το Ιράν να διατηρεί ένα περιορισμένο πυραυλικό οπλοστάσιο.
«Πρέπει να έχουν κάποιους πυραύλους, γιατί και άλλοι έχουν», δήλωσε. Πρόσθεσε ότι «οι πύραυλοι δεν είναι το πρόβλημα», καθώς «δεν ανατινάζουν τον πλανήτη».
Ο Αμερικανός πρόεδρος επανήλθε αργότερα στο θέμα, λέγοντας: «Σε αναλογική κλίμακα, θεωρώ ότι είναι εντάξει».
Η μεταστροφή αυτή θεωρείται εντυπωσιακή, καθώς αφορά έναν από τους βασικούς διακηρυγμένους στόχους του πολέμου. Και δεν αποτελεί τη μοναδική αναδίπλωση.
Κατά την ίδια ανάλυση, στην προφανή απελπισία του να εξασφαλίσει μια συμφωνία που θα οδηγήσει στον τερματισμό της σύγκρουσης, ο Τραμπ έχει περιορίσει, παραμερίσει ή εγκαταλείψει σχεδόν όλους τους βασικούς στόχους που είχε θέσει στην αρχή του πολέμου.
Οι στόχοι του Τραμπ ήταν διαρκώς μεταβαλλόμενοι. Η κυβέρνησή του συχνά απαριθμούσε τέσσερις βασικούς στόχους, όμως αυτοί οι τέσσερις στόχοι μεταβάλλονταν τακτικά, ανάλογα με το ποιος μιλούσε και πότε. Και ο ίδιος ο Τραμπ συχνά δεν έδειχνε να έχει μια ξεκάθαρη πυξίδα ως προς το τι ακριβώς ήθελε να πετύχει.
Ακολουθούν ορισμένοι από τους σημαντικότερους στόχους που έθεσε και το πού βρίσκονται σήμερα, με βάση τις πιο πρόσφατες δηλώσεις του και το 14 σημείων μνημόνιο κατανόησης με το Ιράν, το οποίο περιλαμβάνει σημαντικά περισσότερες παραχωρήσεις προς την Τεχεράνη παρά το αντίστροφο.
Η εξάλειψη του πυραυλικού προγράμματος
Ο στόχος: «Θα καταστρέψουμε τους πυραύλους τους και θα ισοπεδώσουμε ολοκληρωτικά τη βιομηχανία πυραύλων τους. Θα εξαφανιστεί πλήρως, ξανά» – Ντόναλντ Τραμπ, 28 Φεβρουαρίου.
Η τελευταία εξέλιξη: Μέχρι τα τέλη Μαρτίου, ο στόχος είχε ήδη περιοριστεί σε μια «δραστική μείωση» του ιρανικού πυραυλικού προγράμματος.
Σήμερα, το Μνημόνιο Κατανόησης δεν περιλαμβάνει καν αναφορά στους πυραύλους, καθώς το Ιράν είχε καταστήσει σαφές ότι το ζήτημα αυτό αποτελούσε κόκκινη γραμμή στις διαπραγματεύσεις. Και ο Τραμπ υπαινίχθηκε την Τετάρτη ότι θα επιτραπεί στο Ιράν να διατηρήσει ένα μέρος του πυραυλικού του οπλοστασίου.
«Άνευ όρων παράδοση»
Ο στόχος: «Δεν θα υπάρξει καμία συμφωνία με το Ιράν παρά μόνο με ΑΝΕΥ ΟΡΩΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ!» – Τραμπ, σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στις 6 Μαρτίου.
Η τελευταία εξέλιξη: Λίγο αργότερα, ο Τραμπ φάνηκε να εγκαταλείπει αυτόν τον στόχο, πιέζοντας για διαπραγματεύσεις. Τώρα υπάρχει μια αρχική συμφωνία που περιλαμβάνει εκτεταμένες παραχωρήσεις προς το Ιράν – και πολλοί, ακόμη και από τη δεξιά πολιτική πτέρυγα, υποστηρίζουν ότι μοιάζει περισσότερο με αμερικανική παράδοση παρά με ιρανική.
Αλλαγή καθεστώτος
Ο στόχος: «Όταν τελειώσουμε, πάρτε στα χέρια σας την κυβέρνησή σας»· «Θα είναι δική σας για να την αναλάβετε»· «Αυτή είναι η στιγμή για δράση. Μην την αφήσετε να περάσει.» – Τραμπ, 28 Φεβρουαρίου
Η τελευταία εξέλιξη: Και από αυτόν τον στόχο υποχώρησε γρήγορα, όταν έγινε σαφές ότι ο ιρανικός λαός δεν ακολουθούσε την προτροπή του. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει κατά καιρούς υποστηρίξει ότι το γεγονός πως Ιρανοί ηγέτες σκοτώθηκαν στον πόλεμο συνιστά μια μορφή αλλαγής καθεστώτος, όμως ο νέος ανώτατος ηγέτης είναι ο γιος του προηγούμενου ανώτατου ηγέτη. Και ο Τραμπ δήλωσε την Τετάρτη: «Δεν το έκανα αυτό για αλλαγή καθεστώτος».
Το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο
Ο στόχος: «Θα διασφαλίσουμε ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικό όπλο. Το μήνυμα είναι πολύ απλό: Δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο.» – Τραμπ, 28 Φεβρουαρίου.
Η τελευταία εξέλιξη: Αυτό παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανοιχτό. Το μνημόνιο κατανόησης αναφέρει ότι το Ιράν «επαναβεβαιώνει ότι δεν θα προμηθευτεί ούτε θα αναπτύξει πυρηνικά όπλα». Ωστόσο, η Τεχεράνη υποστηρίζει εδώ και καιρό ότι δεν επιδιώκει την απόκτησή τους. Και υπάρχουν ελάχιστες ενδείξεις για το είδος των όρων που θα μπορούσαν να συμφωνηθούν ώστε να εξαλειφθεί πραγματικά η απειλή οριστικά.
Μηδενικός εμπλουτισμός
Ο στόχος: «Δεν θα υπάρξει εμπλουτισμός ουρανίου» – Τραμπ, σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στις 8 Απριλίου. «Δεν θέλουμε κανέναν εμπλουτισμό» – Τραμπ, 23 Μαρτίου.
Η τελευταία εξέλιξη: Πολύ παρόμοια με τον στόχο που αφορούσε τους πυραύλους, ο Τραμπ φαίνεται επίσης να έχει υπαναχωρήσει σε αυτό το ζήτημα. Έχει αφήσει να εννοηθεί ότι θα επιτραπεί στο Ιράν να εμπλουτίζει ουράνιο για ειρηνικούς, πολιτικούς σκοπούς. «Είναι λίγο δύσκολο όταν άλλοι διαθέτουν αυτή τη δυνατότητα, γειτονικά κράτη την έχουν, και δεν τους επιτρέπεται να την έχουν για σκοπούς ηλεκτροπαραγωγής και παρόμοιες χρήσεις», δήλωσε την Τετάρτη. «Πρέπει να χρησιμοποιείς και λίγη κοινή λογική».
Νωρίτερα αυτόν τον μήνα είχε δηλώσει στους New York Times ότι το Ιράν θα μπορούσε να εμπλουτίζει ουράνιο σε χαμηλά επίπεδα, αλλά ότι αυτό «δεν θα μπορούσε ποτέ να χρησιμοποιηθεί για στρατιωτικούς σκοπούς».
Κατάσχεση του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν
Ο στόχος: «Θέλουμε επίσης το εμπλουτισμένο ουράνιο. … Θα πάμε εκεί και θα το πάρουμε οι ίδιοι.» – Τραμπ, 23 Μαρτίου.
Η τελευταία εξέλιξη: Πρόκειται για ένα ακόμη ανοιχτό ζήτημα, όμως το μνημόνιο κατανόησης φαίνεται να υπολείπεται του στόχου που είχε θέσει ο Τραμπ. Το μνημόνιο αναφέρει ότι οι δύο πλευρές «συμφώνησαν να επιλύσουν το ζήτημα της τύχης του αποθηκευμένου εμπλουτισμένου υλικού μέσω ενός μηχανισμού που θα συμφωνηθεί αμοιβαία». Ωστόσο, έχει αφήσει να εννοηθεί επίσης ότι το ουράνιο θα «υποβαθμιστεί» και δεν θα κατασχεθεί, δηλαδή «θα υποβαθμιστεί επιτόπου υπό την εποπτεία του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (IAEA)».
Και την Τετάρτη, ο Τραμπ δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι η καταστροφή του πυρηνικού αποθέματος του Ιράν είναι «πολύ λιγότερο σημαντική» από την αποτροπή της απόκτησης πυρηνικών όπλων από το Ιράν.
«Είναι πολύ λιγότερο σημαντικό, επειδή είναι πολύ δύσκολο να αποκτήσεις πρόσβαση σε αυτό», είπε.
Καταστροφή του πολεμικού ναυτικού
Ο στόχος: «Η αποστολή της Επιχείρησης Epic Fury είναι απολύτως επικεντρωμένη … (μεταξύ άλλων) στην καταστροφή του πολεμικού τους ναυτικού και άλλων υποδομών ασφαλείας» – Υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ, 2 Μαρτίου.
Η τελευταία εξέλιξη: Το Πολεμικό Ναυτικό του Ιράν καταστράφηκε σε μεγάλο βαθμό κατά τις πρώτες ημέρες του πολέμου. Ωστόσο, το Ιράν εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικές ασύμμετρες δυνατότητες για τον έλεγχο του Στενού του Ορμούζ, μεταξύ άλλων μέσω drones, ναρκών και μικρών επιθετικών σκαφών γνωστών ως «ταχύπλοα σκάφη επίθεσης».
Χρηματοδότηση Χεζμπολάχ και Χαμάς
Ο στόχος: «Και τέλος, διασφαλίζουμε ότι το ιρανικό καθεστώς δεν μπορεί να συνεχίσει να εξοπλίζει, να χρηματοδοτεί και να καθοδηγεί τρομοκρατικούς στρατούς πέρα από τα σύνορά του.» – Τραμπ, 2 Μαρτίου.
Η τελευταία εξέλιξη: Η κυβέρνηση σταμάτησε σε μεγάλο βαθμό να αναφέρεται σε αυτό το ζήτημα για αρκετό διάστημα και το μνημόνιο κατανόησης δεν περιλαμβάνει καμία αναφορά στην υποστήριξη του Ιράν προς τη Χεζμπολάχ, τη Χαμάς ή άλλες οργανώσεις-πληρεξουσίους. Στην πραγματικότητα, το μνημόνιο φαίνεται να ωφελεί τη Χεζμπολάχ, καθώς φιλοδοξεί να τερματίσει τις συγκρούσεις στον Λίβανο, όπου το Ισραήλ πλήττει τη Χεζμπολάχ. Ο Τραμπ δήλωσε την Τετάρτη ότι σε περαιτέρω διαπραγματεύσεις «θα συζητήσουμε επίσης για τις τρομοκρατικές οργανώσεις-πληρεξουσίους που διαθέτουν». Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι το μνημόνιο επιτρέπει άμεσα στο Ιράν να εξάγει πετρέλαιο, κάτι που το Στέιτ Ντιπάρτμεντ επί Τραμπ έχει συνδέσει με τη χρηματοδότηση αυτών των οργανώσεων από την Τεχεράνη.
Πλήρως ανοιχτό και χωρίς διόδια Στενό του Ορμούζ
Ο στόχος: «Θέλουμε να είναι ανοιχτό. Θέλουμε να είναι ελεύθερο. Δεν θέλουμε διόδια. Είναι διεθνής θαλάσσια οδός. Δεν πρόκειται να επιβάλλουν διόδια.» – Τραμπ, 21 Μαρτίου.
«Μόνιμα χωρίς διόδια» – Τραμπ στους New York Times την Κυριακή.
Η τελευταία εξέλιξη: Το μνημόνιο κατανόησης αναφέρει ότι το Ιράν θα καταβάλει «κάθε δυνατή προσπάθεια» ώστε να διασφαλίσει «την ασφαλή διέλευση εμπορικών πλοίων χωρίς χρέωση, μόνο για διάστημα 60 ημερών, από τον Περσικό Κόλπο προς τη Θάλασσα του Ομάν και αντίστροφα».
Ωστόσο, η διατύπωση «μόνο για 60 ημέρες» υπολείπεται σαφώς του στόχου που είχε θέσει ο Τραμπ, τουλάχιστον προς το παρόν. Και το Ιράν διαμηνύει ότι σκοπεύει να επιβάλει «τέλη».
«Το Ιράν διαθέτει κυριαρχικά δικαιώματα στο Στενό του Ορμούζ και, φυσικά, θα χρεώνουμε για τις υπηρεσίες που παρέχουμε», δήλωσε αυτή την εβδομάδα ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου και βασικός διαπραγματευτής, Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, σύμφωνα με το Al Jazeera.