“Μνημόνιο Ισλαμαμπάντ”: Υπογράφηκε από τους προέδρους ΗΠΑ και Ιράν-Η στιγμή που υπογράφει ο Τραμπ (vid)

Οι πρόεδροι των ΗΠΑ και του Ιράν υπέγραψαν εξ αποστάσεως χθες Τετάρτη το βράδυ τη διμερή συμφωνία με σκοπό να τερματιστεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, με την Τεχεράνη να δεσμεύεται ότι θα αραιώσει το εμπλουτισμένο ουράνιο που διαθέτει, με αντάλλαγμα την άρση των κυρώσεων της Ουάσιγκτον και τις λεπτομέρειες να μένουν να διευθετηθούν στις περαιτέρω διαπραγματεύσεις οι οποίες αναμένεται να αρχίσουν αύριο Παρασκευή.

Παρά τη συμφωνία επί του μνημονίου, Αμερικανοί και Ιρανοί αξιωματούχοι αναγνωρίζουν ότι τα πιο σύνθετα ζητήματα, κυρίως όσα αφορούν το πυρηνικό πρόγραμμα της Ισλαμικής Δημοκρατίας, παραπέμπονται στις τελικές τεχνικές διαπραγματεύσεις που θα ακολουθήσουν.

Το μνημόνιο ενεργοποιεί μια περίοδο 60 ημερών κατά την οποία οι δύο πλευρές θα επιχειρήσουν να καταλήξουν σε μια συνολική και δεσμευτική συμφωνία, η οποία θα καθορίσει το μέλλον των διμερών σχέσεων και της ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, υπέγραψε αντίγραφο της συμφωνίας κατά τη διάρκεια δείπνου στο Παλάτι των Βερσαλλιών. H ιρανική διπλωματία επιβεβαίωσε ότι η συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή έχει υπογραφεί, επιβεβαιώνοντας τις σχετικές δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου.

O Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε επίσημα αντίγραφο της συμφωνίας ΗΠΑ – Ιράν κατά τη διάρκεια του δείπνου που παρέθεσε ο Γάλλος πρόεδρος μετά το τέλος της συνόδου κορυφής της G7.

President Donald J. Trump has SIGNED the Iran Memorandum of Understanding at Versailles in France. 🇺🇸 pic.twitter.com/JQ6qlbvFAF

— The White House (@WhiteHouse) June 17, 2026

Aξιωματούχους ανέφερε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες απέστειλαν στη συνέχεια στους Ιρανούς φωτογραφία του υπογεγραμμένου εγγράφου.

Αποχωρώντας από το Παλάτι των Βερσαλλιών, ο Τραμπ επιβεβαίωσε προσωπικά την υπογραφή στους δημοσιογράφους.

«Υπογράφηκε», δήλωσε. «Το υπέγραψα στις Βερσαλλίες, μόλις το υπέγραψα».

Διαφωνία για την τελετή υπογραφής

Παρά την επιβεβαίωση της υπογραφής, εξακολουθεί να υπάρχει ασάφεια για το εάν θα πραγματοποιηθεί η τελετή που είχε προγραμματιστεί στην Ελβετία.

Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι μια επίσημη τελετή με τη συμμετοχή του Τζέι Ντι Βανς εξακολουθεί να αναμένεται να πραγματοποιηθεί την Παρασκευή.

Αντίθετα, ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκάι, δήλωσε στο κρατικό δίκτυο IRIB ότι το μνημόνιο έχει ήδη υπογραφεί ψηφιακά και ότι δεν πρόκειται να πραγματοποιηθεί τελετή υπογραφής στην Ελβετία.

Επιβεβαιώνει το Ιράν

Η ιρανική διπλωματία επιβεβαίωσε επισήμως ότι υπογράφτηκε η συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

Το μνημόνιο κατανόησης περιλαμβάνει 14 σημεία και προβλέπει, μεταξύ άλλων, ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο.

Παράλληλα, προβλέπεται η δημιουργία ταμείου ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την «ανασυγκρότηση και οικονομική ανάπτυξη» του Ιράν, χωρίς ωστόσο να υπάρχει υποχρέωση άμεσης χρηματοδότησής του από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η συμφωνία έρχεται τέσσερις μήνες μετά την έναρξη της σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ, Ιράν και Ισραήλ και, σύμφωνα με την αμερικανική κυβέρνηση, βασίζεται στην αρχή της «συμμόρφωσης έναντι ανταμοιβής».

Όπως τονίζουν αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ, η Τεχεράνη θα απολαμβάνει τα οικονομικά και πολιτικά οφέλη της συμφωνίας μόνο εφόσον τηρεί τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει.

Τα 14 σημεία του μνημονίου

Το επίσημο κείμενο, με τίτλο «Μνημόνιο Κατανόησης του Ισλαμαμπάντ μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής και της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν», περιλαμβάνει 14 βασικά σημεία:

• Οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Ιράν και οι σύμμαχοί τους δεσμεύονται στον άμεσο και μόνιμο τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, και στην αποφυγή οποιασδήποτε μελλοντικής στρατιωτικής ενέργειας ή απειλής χρήσης βίας.
• Οι δύο χώρες δεσμεύονται να σέβονται αμοιβαία την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της άλλης πλευράς και να μην παρεμβαίνουν στις εσωτερικές της υποθέσεις.
• Η τελική συμφωνία θα πρέπει να ολοκληρωθεί μέσα σε διάστημα έως 60 ημερών, με δυνατότητα παράτασης εφόσον συμφωνήσουν και οι δύο πλευρές.
• Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα ξεκινήσουν άμεσα τη σταδιακή άρση του ναυτικού αποκλεισμού κατά του Ιράν, με πλήρη ολοκλήρωση της διαδικασίας εντός 30 ημερών. Παράλληλα, δεσμεύονται να απομακρύνουν τις δυνάμεις τους από την περιοχή μετά την επίτευξη της τελικής συμφωνίας.
• Το Ιράν θα διασφαλίσει για 60 ημέρες την ασφαλή και χωρίς χρέωση διέλευση εμπορικών πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ και θα συνεργαστεί με το Ομάν και τα παράκτια κράτη για το μελλοντικό καθεστώς διαχείρισης της θαλάσσιας οδού.
• Οι ΗΠΑ και οι περιφερειακοί εταίροι τους θα εκπονήσουν σχέδιο οικονομικής ανασυγκρότησης και ανάπτυξης του Ιράν ύψους τουλάχιστον 300 δισ. δολαρίων.
• Η Ουάσιγκτον αναλαμβάνει να προχωρήσει στη σταδιακή άρση όλων των κυρώσεων κατά του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων των κυρώσεων του ΟΗΕ, των αποφάσεων του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας και των αμερικανικών πρωτογενών και δευτερογενών κυρώσεων.
• Το Ιράν επαναβεβαιώνει ότι δεν θα αποκτήσει ούτε θα αναπτύξει πυρηνικά όπλα. Οι δύο χώρες θα συμφωνήσουν σε μηχανισμό διαχείρισης και εξουδετέρωσης των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου υπό την εποπτεία του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας.
• Μέχρι την οριστική συμφωνία, το Ιράν θα διατηρήσει αμετάβλητο το πυρηνικό του πρόγραμμα, ενώ οι ΗΠΑ δεν θα επιβάλουν νέες κυρώσεις ούτε θα ενισχύσουν τη στρατιωτική τους παρουσία στην περιοχή.
• Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών θα εκδώσει άμεσα τις απαραίτητες άδειες ώστε να επιτραπεί η εξαγωγή ιρανικού πετρελαίου, πετρελαϊκών προϊόντων και παραγώγων τους, καθώς και οι σχετικές τραπεζικές και ασφαλιστικές συναλλαγές.
• Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να αποδεσμεύσουν τα παγωμένα ή περιορισμένα κεφάλαια και περιουσιακά στοιχεία του Ιράν, σύμφωνα με διαδικασίες που θα συμφωνηθούν στις επόμενες διαπραγματεύσεις.
• Οι δύο χώρες θα δημιουργήσουν κοινό μηχανισμό παρακολούθησης για την εφαρμογή του μνημονίου και τη συμμόρφωση με την τελική συμφωνία.
• Μετά την υπογραφή του μνημονίου και την έναρξη εφαρμογής των βασικών δεσμεύσεων που αφορούν την κατάπαυση των εχθροπραξιών, τα Στενά του Ορμούζ, τις πετρελαϊκές εξαγωγές και την αποδέσμευση κεφαλαίων, θα ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις για τα υπόλοιπα ζητήματα της τελικής συμφωνίας.
• Η τελική συμφωνία θα επικυρωθεί μέσω δεσμευτικού ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.

Δυο μήνες διαπραγματεύσεων

Το κείμενο της συμφωνίας, που ανέγνωσε χθες αμερικανός αξιωματούχος σε δημοσιογράφους, προβλέπει πως η Ουάσιγκτον θα αναστείλει, από τη στιγμή της υπογραφής, τις κυρώσεις της που εμπόδιζαν τις πωλήσεις του ιρανικού πετρελαίου. Δέχτηκε επίσης να προχωρήσει στην άρση του συνόλου των κυρώσεων σε βάρος της Τεχεράνης σε περίπτωση σύναψης οριστικής συμφωνίας έπειτα από διαπραγματεύσεις διάρκειας εξήντα ημερών.

Κατά τη διάρκειά τους, οι κυβερνήσεις των δυο χωρών θα συζητήσουν για τη δημιουργία «μηχανισμού που θα επιτρέψει την επεξεργασία» των ιρανικών αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου, με την καταφυγή σε μέθοδο αραίωσής του «υπό την επίβλεψη του ΔΟΑΕ», του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, σημείωσε ο αμερικανός αξιωματούχος που είδε «μεγάλη νίκη» για την Ουάσιγκτον στο συγκεκριμένο ζήτημα.

Σύμφωνα με την ίδια πηγή, το Ιράν θα επιτρέψει εντός τριάντα ημερών την πλήρη αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στο στρατηγικής σημασίας στενό του Ορμούζ, το de facto κλείσιμο του οποίου αφότου ξέσπασε ο πόλεμος κλόνισε την παγκόσμια οικονομία.

Οι ΗΠΑ δεσμεύτηκαν, εφόσον συναφθεί οριστική συμφωνία, να διευκολύνουν, σε συντονισμό με «περιφερειακούς εταίρους» τους, ιδίως μοναρχίες του Κόλπου, την αποδέσμευση παγωμένων κεφαλαίων 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την ανοικοδόμηση και την οικονομική ανάπτυξη του Ιράν, χωρίς πάντως αυτό να συνεπάγεται οποιαδήποτε αμερικανική χρηματοδοτική συμμετοχή.

Το Ιράν δημοσιοποίησε χθες το κείμενο της συμφωνίας μέσω του επίσημου πρακτορείου ειδήσεων IRNA.

Οι αρχηγοί των κρατών της G7, η σύνοδος της οποίας μόλις διεξήχθη στη Γαλλία, εξήραν σε κοινή τους ανακοίνωση την «ιστορική ευκαιρία να εμποδιστεί το Ιράν να αποκτήσει οποιοδήποτε πυρηνικό όπλο και να αντιμετωπιστούν οι απειλές που συνδέονται με τις περιφερειακές δραστηριότητές του» και το πρόγραμμά του για την κατασκευή βαλλιστικών πυραύλων.

Η Κίνα από την πλευρά της εκτίμησε πως είναι «απόλυτα απαραίτητο» να εφαρμόσουν πλήρως «όλα τα μέρη» τη συμφωνία και να αποφευχθούν εξωτερικές «επεμβάσεις», κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής συνδιάλεξης του υπουργού Εξωτερικών Ουάνγκ Γι με τον ιρανό ομόλογό του Αμπάς Αραγτσί, έκανε γνωστό το Πεκίνο.

Ο επικεφαλής της κινεζικής διπλωματίας, η χώρα του οποίου εξαρτάται σε υψηλό βαθμό από τις εισαγωγές πετρελαίου από τον Κόλπο, τόνισε την ανάγκη να γίνει «σωστή διαχείριση» της ναυσιπλοΐας στο στενό του Ορμούζ και να καταπραϋνθούν «οι έντονες ανησυχίες της διεθνούς κοινότητας».

Οι τιμές του πετρελαίου έκλεισαν με μικρή άνοδο χθες, με τις αγορές να μοιάζουν επιφυλακτικές πριν από την υπογραφή της συμφωνίας· το Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας, ποικιλία αναφοράς, σημείωσε άνοδο 0,75% στα 79,55 δολάρια το βαρέλι.