Axios: Πόσα χρήματα θα λάβει η Τεχεράνη με την υπογραφή της συμφωνίας με ΗΠΑ

Σύμφωνα με ανάλυση του Axios το προσύμφωνο μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης προβλέπει προσωρινή χαλάρωση των κυρώσεων, επανέναρξη των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου και τη δυνατότητα πρόσβασης σε δεσμευμένα περιουσιακά στοιχεία, εφόσον οι δύο πλευρές καταλήξουν σε οριστική συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα. Η οικονομική διάσταση της συμφωνίας βρίσκεται στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης στις ΗΠΑ, με το Axios να επιχειρεί να αποσαφηνίσει πόσα χρήματα θα μπορούσε τελικά να λάβει η Τεχεράνη και υπό ποιες προϋποθέσεις.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το μνημόνιο κατανόησης που έχει συμφωνηθεί προβλέπει μια μεταβατική περίοδο 60 ημερών, κατά τη διάρκεια της οποίας το Ιράν θα μπορεί να εξάγει πετρέλαιο μέσω προσωρινών εξαιρέσεων από τις αμερικανικές κυρώσεις. Η εξέλιξη αυτή θα επιτρέψει στην ιρανική οικονομία να αποκτήσει άμεσα νέα έσοδα από τις διεθνείς αγορές ενέργειας, ακόμη πριν από την οριστικοποίηση μιας συνολικής συμφωνίας.

Παράλληλα, το προσύμφωνο προβλέπει ότι, σε περίπτωση επίτευξης τελικής συμφωνίας για το πυρηνικό πρόγραμμα, το Ιράν θα αποκτήσει ευρύτερη πρόσβαση σε οικονομικά οφέλη, συμπεριλαμβανομένης της άρσης σημαντικού μέρους των κυρώσεων και της αξιοποίησης κεφαλαίων που παραμένουν δεσμευμένα στο εξωτερικό.

Ένα από τα πλέον αμφιλεγόμενα στοιχεία του σχεδίου αφορά το προτεινόμενο Ταμείο Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης, ύψους 300 δισ. δολαρίων (σ.σ. αυτό, δηλαδή, το οποίο διέψευσε χθες ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ).

Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλούνται το Axios και το Reuters, το ταμείο δεν θα χρηματοδοτηθεί από την αμερικανική κυβέρνηση, αλλά από ιδιωτικές επιχειρήσεις και επενδυτικά κεφάλαια προερχόμενα από τις ΗΠΑ, τα κράτη του Κόλπου, την Ασία, τη Νότια Αμερική και την Αφρική. Ήδη περισσότερο από το μισό ποσό φέρεται να έχει εξασφαλιστεί μέσω προκαταρκτικών δεσμεύσεων επενδυτών.

Η αμερικανική κυβέρνηση επιμένει ότι κανένα από τα οικονομικά οφέλη δεν θα παρασχεθεί χωρίς προηγούμενη συμμόρφωση της Τεχεράνης με τις δεσμεύσεις που θα αναλάβει. Αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ απορρίπτουν τους ισχυρισμούς ότι το Ιράν θα αποκτήσει άμεση και ανεξέλεγκτη πρόσβαση σε δισεκατομμύρια δολάρια από παγωμένα κεφάλαια, πριν ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις.

Τα δεσμευμένα κεφάλαια

Η συζήτηση για τα δεσμευμένα ιρανικά κεφάλαια δεν είναι νέα. Ήδη από την άνοιξη είχαν υπάρξει πληροφορίες ότι η Ουάσινγκτον εξέταζε την αποδέσμευση έως και 20 δισ. δολαρίων σε ιρανικά περιουσιακά στοιχεία, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης συμφωνίας για το πυρηνικό πρόγραμμα και τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου της χώρας. Ωστόσο, οι σχετικές διαπραγματεύσεις παρέμειναν ανοιχτές και ουδέποτε επιβεβαιώθηκε συγκεκριμένο ποσό ως οριστική δέσμευση.

Οι επικριτές της συμφωνίας υποστηρίζουν ότι η νέα προσέγγιση παρέχει στην Τεχεράνη μεγαλύτερα οικονομικά οφέλη από εκείνα που προβλέπονταν στη συμφωνία του 2015 για τα πυρηνικά, την οποία ο Ντόναλντ Τραμπ είχε καταγγείλει ως πρόεδρος και από την οποία οι Ηνωμένες Πολιτείες αποχώρησαν το 2018.

Από την άλλη πλευρά, η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το νέο πλαίσιο είναι αυστηρά συνδεδεμένο με μετρήσιμα βήματα συμμόρφωσης και ότι κάθε οικονομικό όφελος θα εξαρτηθεί από την εφαρμογή των όρων της συμφωνίας από το Ιράν.

Παραμένει πάντως ασαφές ποιο θα είναι τελικά το ύψος των κεφαλαίων που θα μπορέσει να αξιοποιήσει η Τεχεράνη, καθώς πολλές από τις οικονομικές πρόνοιες της συμφωνίας αναμένεται να εξειδικευτούν μετά την επίσημη υπογραφή και τη δημοσιοποίηση του πλήρους κειμένου.