New York Times: Τι θα γίνει με τις νάρκες στο Ορμούζ;

Η συμφωνία για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ έχει δημιουργήσει ελπίδες ότι «το πετρέλαιο θα ρεύσει και από τις δύο πλευρές», όπως δήλωσε ο πρόεδρος Τραμπ την Κυριακή, κατευνάζοντας τις ανησυχίες για μια επικείμενη ενεργειακή κρίση. Τα πράγματα ενδέχεται να μην είναι τόσο απλά, αναφέρουν σε δημοσίευμά τους οι New York Times. Κι αυτό γιατί προκειμένου να ξεκινήσει η κυκλοφορία των πλοίων στα Στενά, ένα από τα πιο σημαντικά ερωτήματα που χρειάζεται απάντηση είναι εάν οι Ιρανοί είχαν τοποθετήσει ναυτικές νάρκες και, αν ναι, πόσο γρήγορα μπορούν να βρεθούν και να εξουδετερωθούν.

Βέβαια δεν είναι καν σαφές εάν οι Ιρανοί πράγματι τοποθέτησαν νάρκες, γράφουν οι ΝΥΤ. Δεκάδες πλοία έχουν περάσει από εκεί κατά τη διάρκεια του πολέμου χωρίς να πέσουν σε νάρκες. Τον Μάρτιο, η Κεντρική Διοίκηση των Ηνωμένων Πολιτειών ανακοίνωσε ότι είχε επιτεθεί σε 16 ιρανικά σκάφη ναρκοθέτησης κοντά στα Στενά του Ορμούζ, αλλά ο αντίκτυπος αυτών των προσπαθειών είναι αβέβαιος.

Τη Δευτέρα, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι τα Στενά ήταν «ήδη εν μέρει ανοιχτά» και ότι «γίνεται μια μικρή αναζήτηση για νάρκες». Αναμένεται επίσης να ζητήσει από τους Ευρωπαίους ηγέτες να παράσχουν βοήθεια για την απομάκρυνση ναρκών, λέγοντας ότι δεν θα έβλαπτε να υπήρχαν «και καναδυό πλοία από άλλες χώρες».

Η Βρετανία ανακοίνωσε τον περασμένο μήνα ότι θα μπορούσε να αναπτύξει μη επανδρωμένα αεροσκάφη ναρκοθηρίας στο πλαίσιο μιας πολυεθνικής αποστολής για την ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ. Τη Δευτέρα, ο Εμανουέλ Μακρόν, δήλωσε ότι η Γαλλία ήταν έτοιμη να αποστείλει σκάφη εκκαθάρισης ναρκοπεδίων εντός λίγων ημερών από την επικύρωση μιας ειρηνευτικής συμφωνίας.

Η επιχείρηση εντοπισμού των ναρκών

Πριν από την έναρξη του πολέμου, οι υπηρεσίες πληροφοριών των Ηνωμένων Πολιτειών εκτιμούσαν ότι το Ιράν είχε 5.000 νάρκες διαφόρων ειδών, από πιο απλές, που επιπλέουν ακριβώς κάτω από την επιφάνεια, έως πολύ πιο προηγμένες τεχνολογικά που βρίσκονται στον πυθμένα της θάλασσας και χρησιμοποιούν έναν συνδυασμό αισθητήρων για να βρουν τους στόχους τους.

Προκειμένου να αναζητήσει τυχόν νάρκες που μπορεί να κρύβονται στα Στενά του Ορμούζ, το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ θα κάνει έρευνες από αέρος και θα σαρώσει τη θάλασσα, από την επιφάνεια μέχρι πολύ βαθιά.

Μάλιστα, τα drones αναμένεται να αποτελέσουν ένα αποτελεσματικό νέο αντίμετρο. Το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ έχει παροπλίσει τα περισσότερα ναρκαλιευτικά κλάσης Avenger, τα οποία είχαν κύτη κατασκευασμένη από ξύλο και υαλοβάμβακα και η οποία τους επέτρεπε να περνούν πάνω από νάρκες χωρίς να τις πυροδοτούν. Αυτά έχουν αντικατασταθεί από πολεμικά πλοία με χαλύβδινο κύτος, τα οποία παραμένουν έξω από τις ναρκοθετημένες περιοχές και στέλνουν ελικόπτερα και drones για να βρουν τις νάρκες.

Ωστόσο, όπως δηλώνει ο Σκοτ Σάβιτζ, ανώτερος μηχανικός και καθηγητής στο RAND, ο οποίος εργάστηκε για τη διοίκηση ναρκοπεδίου του Ναυτικού, «τα εν λογω σκάφη αντιμετωπίζουν ένα βασικό πρόβλημα. Δεν μπορούν να εισέλθουν στο ναρκοπέδιο».

Στις δυσκολίες αυτές έρχεται να προστεθεί το γεγονός ότι οι σύγχρονες ναυτικές νάρκες έχουν εξελιχθεί σε όπλα υψηλής τεχνολογίας που είναι πολύ πιο δύσκολο να βρεθούν και να καθαριστούν.

Από υποβρύχια drones μέχρι τηλεχειριζόμενα οχήματα

Πάντως, το αμερικανικό Ναυτικό έχει επιστρατεύσει μια ποικιλία μη επανδρωμένων οχημάτων τα τελευταία χρόνια, όπως το drone που διέσωσε το διμελές πλήρωμα του αμερικανικού ελικοπτέρου Apache που κατέπεσε κοντά στα Στενά του Ορμούζ την περασμένη εβδομάδα. Κάποια μπορούν να διαδραματίσουν ρόλο στην εξουδετέρωση των ναρκών, όπως για παράδειγμα το Common Unmanned Surface Vehicle που μπορεί να σαρώσει την περιοχή για νάρκες και το Knifefish, το οποίο έχει σχεδιαστεί για να βουτάει για μια πιο προσεκτική ματιά με σόναρ.

Αλλά και αυτή η επιλογή εμφανίζει προβλήματα, σύμφωνα με τους ΝΥΤ.

«Είναι τόσο δύσκολο όσο ακούγεται, δεδομένου ότι οι νάρκες, αν βρίσκονται στον πυθμένα της θάλασσας, πρέπει να διαχωριστούν από βράχια, συντρίμμια σε πολυσύχναστες θαλάσσιες οδούς και αντικείμενα που απορρίπτονται στη θάλασσα επί δεκαετίες ή αιώνες», δήλωσε ο Σάβιτζ.

Το Ναυτικό χρησιμοποιεί επίσης υποβρύχια drones που χρησιμοποιούν πομπούς σόναρ πλευρικής σάρωσης για να χαρτογραφήσουν τον πυθμένα της θάλασσας.

Συνήθως, οι δύτες του Ναυτικού προγραμματίζουν τις συντεταγμένες ενός πλέγματος αναζήτησης σε αυτοκινούμενες συσκευές που μοιάζουν με τορπίλες, και ονομάζονται αυτόνομα υποβρύχια οχήματα, και στη συνέχεια τις μεταφέρουν σε μικρές βάρκες για να τις τοποθετήσουν στο νερό. Από εκεί, τα οχήματα κατευθύνονται μόνα τους, διατηρώντας μια σταθερή απόσταση πάνω από τον πυθμένα της θάλασσας και εκπέμποντας κύματα σόναρ για να εντοπίσουν τυχόν νάρκες.

Αφού το όχημα ρυμουλκηθεί πίσω σε ένα σκάφος ή πλοίο, τα δεδομένα του μεταφέρονται σε έναν υπολογιστή, όπου συνθέτουν μια ενιαία εικόνα που μπορεί να σαρωθεί γρήγορα, για να εντοπιστούν τυχόν αντικείμενα που μοιάζουν με νάρκες.

Εάν βρεθούν ύποπτα αντικείμενα, οι δύτες πιθανότατα θα επιστρέψουν στο σημείο και θα διερευνήσουν περαιτέρω την περιοχή με ένα τηλεχειριζόμενο όχημα – ή ROV – το οποίο μπορούν να κατευθύνουν απευθείας προς το συγκεκριμένο αντικείμενο χρησιμοποιώντας βιντεοκάμερες. Πολλά από αυτά τα ROV διαθέτουν βραχίονες που μπορούν να τοποθετήσουν εκρηκτικά σε τυχόν αντικείμενα που βρέθηκαν να είναι νάρκες.

Πέρα από αυτό, οι τεχνικοί εξουδετέρωσης εκρηκτικών πυρομαχικών του Ναυτικού, χρησιμοποιώντας ειδικό εξοπλισμό για να μειώσουν τον θόρυβο, τις φυσαλίδες, ακόμη και τη μαγνητική τους υπογραφή, βουτούν στην ύποπτη νάρκη. Στο σκοτάδι, φορητές συσκευές σόναρ τους βοηθούν να εντοπίσουν τον στόχο, τον οποίο μπορούν είτε να εξουδετερώσουν και να επαναφέρουν στη συνέχεια στην επιφάνεια, είτε να τοποθετήσουν γομώσεις κατεδάφισης για να καταστρέψουν τη νάρκη αφού απομακρυνθεί από το νερό.

Οι καταδύσεις σε νάρκες που συνδυάζουν μαγνητικούς, σεισμικούς και ακουστικούς αισθητήρες και κάθονται στον πυθμένα περιμένοντας να περάσουν τα πλοία, είναι μακράν οι πιο επικίνδυνες. Είναι το μόνο σενάριο για το οποίο οι στρατιωτικοί δύτες των ΗΠΑ εκπαιδεύονται να βουτούν μόνοι τους και χωρίς κανένα είδος σχοινιού ή σημαδούρας δεμένο πάνω τους – με τη σκέψη ότι είναι καλύτερο να χάσουν έναν ναύτη παρά δύο εάν η νάρκη εκραγεί.